Bł. Salomea Piastówna, księżna i zakonnica (1212-1268)

Historia księżnej, klaryski, żony i dziewicy sięga XIII wieku. Pomimo tak odległego czasu, postać bł. Salomei fascynuje , a zakon klarysek w Polsce znajduje stale kandydatki chętne do podjęcia życia klauzurowego.

W listopadzie 2017 roku krakowskie klaryski ogłosiły Rok Jubileuszowy 750 lat od śmierci bł. Salomei . Jubileusz rozpoczęto uroczystą mszą świętą w kościele sióstr klarysek, p.w. św. Andrzeja w Krakowie we wspomnienie bł. Salomei 19 listopada . Mszy św. przewodniczył bp. Damian Muskus OFM.

Od lutego do października każdego 19 dnia miesiąca w kościele św. Andrzeja klaryski będą uroczyście celebrować nowennę do Bł. Salomei.

Obchody Jubileuszu zakończy uroczysta msza święta w kościele św. Andrzeja w Krakowie 19 listopada 2018.

Właśnie 19 listopada 1268 roku, 750 lat temu zmarła w opinii świętości bł. Salomea, piastowska księżniczka , wdowa po węgierskim księciu Kolomanie, zakonnica i fundatorka zakonu klarysek w Polsce .

Bł. Salomea urodziła się na Wawelu jako córka ks. Leszka Białego i księżniczki ruskiej Grzymisławy. Była starszą siostrą Bolesława Wstydliwego.

Jako dziecko została zaręczona Kolomanowi, synowi króla węgierskiego Andrzeja II.

W dzieciństwie wysłano ją dwór króla węgierskiego. Dzięki przebywającym na dworze węgierskim franciszkanom, Salomea zetknęła się z duchowością franciszkańską. Franciszkanie mieli tak wielki wpływ na Salomeę, że później po wielu latach Salomea przeszczepiła II zakon franciszkański, tj. zakon św. Klary na ziemie polskie .

Z Kolomanem Salomea żyła w dziewiczym małżeństwie. Ks. Piotr Skarga w „Żywotach świętych polskich” tak pisze o małżeństwie bł. Salomei: „Gdy miała trzy lata Salomea, do Węgier przeniesiona jest. I tam się Zakonu Bożego wespołek z oblubieńcem swoim Kolomanem , także dziecięciem uczyła i prędzej i łatwiej w nauce pochop brała niźli on. A gdy dorastało oboje, ślub małżeński wzięli , ale w nim czystości strzegli zmówiwszy się oboje z namowy Salomei, która się Panu Bogu oddawała , trwając na modlitwach i trudzeniu ciała swego , na których ją Koloman często, gdy się ocucił w nocy , zastając upominał , aby się tak nie trudziła .”

Po śmierci męża w 1241 roku Salomea wraca  z Halicza do Krakowa w 1243 roku. Ks. Piotr Skarga pisze, że Salomea do Polski przywiozła wielkie skarby, które przeznaczyła na fundację „klasztoru mniszek i panienek św. Klary, który się z różnych miejsc przenosił, aż u św. Jędrzeja został” .

W czasie kapituły franciszkanów w Sandomierzu , w 1245 roku, w wieku ok. 34 lat Salomea składa śluby zakonne i przyjmuje habit klaryski z rąk o. Rajmunda polsko-czeskiego prowincjała franciszkanów . Poświęcenia Salomei na drogę zakonną dokonuje biskup Prandota.

Brat Salemei, Bolesław Wstydliwy specjalnie dla ukochanej siostry i zakonu klarysek założył ok. 1254 roku klasztor w Zawichoście, położonym w odległości kilkunastu kilometrów od Sandomierza . Przy klasztorze powstał szpital – przytułek dla ubogich pod wezwaniem św. Franciszka .   Prawdopodobnie bł. Salomea wzięła przykład ze swojej szwagierki św. Elżbiety węgierskiej (1207 – 1297) , tercjarki franciszkańskiej od 1228 r., która w 1226 otworzyła szpital w Marburgu i sama w nim pracowała. Podobnie postępowały w tym czasie inne klaryski, m. in. św. Agnieszka Praska , która również połączyła w 1235 r. szpital z klasztorem .

Do Zawichostu z Salomeą przybyły klaryski z Pragi, które zapewne miały doświadczenie łączenia życia klasztornego z pracą w szpitalu – przytułku dla ubogich.  

Klasztor z Zawichostu został przeniesiony do podkrakowskiej Skały w 1259 roku, gdzie bł. Salomea zmarła w opinii świętości w 1268 roku.

Ze Skały klaryski przeniosły się do Krakowa prawdopodobnie ok. 1309 roku.

W Krakowie miejscami kultu bł. Salomei są : kościół św. Andrzeja , gdzie właśnie osiedliły się klaryski, oraz bazylika św. Franciszka, gdzie znajduje się grób bł. Salomei.

Skała pamięta o swej fundatorce. Od kilku lat trwały starania o nadanie miastu patronatu bł. Salomei. Dzięki dekretowi potwierdzającemu , wydanemu przez  Kongregację ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów 5 czerwca 2017 r. starania mieszkańców Skały zwieńczone zostały sukcesem. Bł. Salomea została ogłoszona patronką Skały.

Kult bł. Salomei ogłosił papież Klemens X w 1672 roku.

Anna Dziemska