Konferencja naukowa o średniowiecznej liturgii paulińskiej

Konferencja Naukowa Liturgia w klasztorach paulińskich do początku XVII wieku. Tradycje i wpływy rozpoczęła się na Jasnej Górze w poniedziałek, 28 listopada i potrwa do 30 listopada. Poszczególne sesje i dyskusje odbywają się w Sali Konferencyjnej Domu Pielgrzyma.

W sympozjum uczestniczą prelegenci ze wszystkich najważniejszych ośrodków muzykologicznych, specjaliści w dziedzinie liturgii oraz muzyki średniowiecza. Organizatorami są: Instytut Liturgii, Muzyki i Sztuki Sakralnej Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Opolskiego oraz Zespół Naukowo-Redakcyjny Jasnogórskich Muzykaliów pod przewodnictwem dr hab. Remigiusza Pośpiecha, konfratra Zakonu Paulinów.

„Dwa lata temu Zespół Naukowo-Redakcyjny Jasnogórskich Muzykaliów powołał do istnienia podkomisję liturgiczno-muzykologiczno-historyczną w celu zbadania liturgii paulinów w średniowieczu. Takie zespoły zostały powołane w Polsce, na Węgrzech i w Chorwacji – wyjaśnia o. Nikodem Kilnar, prezes Stowarzyszenia Kapela Jasnogórska i krajowy duszpasterz muzyków kościelnych – W dniu dzisiejszym przeżywamy pierwszą Konferencję Międzynarodową poświęconą liturgii paulinów w średniowieczu. Chcemy przypatrzeć się temu zagadnieniu, jednocześnie przypatrzeć się tej pięknej liturgii, z której ojcowie paulini, a również wierni, którzy przybywali do klasztorów paulinów w średniowieczu, czerpali swoją siłę i moc oraz natchnienie, w kontekście świętej liturgii, która była sprawowana na większą chwałę Boga”.

„Liturgia zakonna przed Soborem Trydenckim była bardzo różnorodna. Każdy zakon miał swoje tradycje, swoje zwyczaje, i właśnie to chcielibyśmy poznać, jak to było u paulinów, szczególnie liturgia związana z kultem Matki Bożej, która była zawsze w tym Zakonie w centrum, i ukazać Ją na tle liturgii diecezjalnej, na tle innych zakonów” – dodaje dr hab. Remigiusz Pośpiech.

Na rozpoczęcie sympozjum, o godz. 8.00 w Kaplicy Matki Bożej została odprawiona Msza św. w języku łacińskim. Eucharystii przewodniczył o. Dariusz Cichor, definitor generalny Zakonu Paulinów, a koncelebrowali ojcowie paulini, m.in.: o. Bator Peter Botond, przełożony węgierskiej prowincji Zakonu Paulinów oraz o. Leander Pietras z Vranova na Słowacji. Oprawę muzyczną przygotowała Schola Sancti Pauli z Pećs pod dyr. Gabrielli Fodor oraz Schola Gregoriana KUL pod dyr. ks. dr Piotra Paćkowskiego.

„Ewangelia z Kany Galilejskiej otwiera przed nami perspektywę godów Baranka – mówił podczas homilii o. Dariusz Cichor – To właśnie tutaj dokonuje się cud, cud nowego przymierza, przemiany życia człowieka, przemiany ludzkiego serca, z serca z kamienia, w serce z ciała zdolne kochać Boga i bliźniego ponad wszystko. To właśnie tutaj zapoczątkowuje się to przymierze w wodzie i krwi, którego Jezus dokonał na Kalwarii, gdy umierał na krzyżu a włócznia żołnierza przebiła Jego bok, a z serca wypłynęła krew i woda – źródło miłosierdzia względem całego świata. Stajemy dzisiaj wobec tej wielkiej tajemnicy, w której Bóg daje nam osobiście uczestniczyć zawsze, ilekroć sprawujemy Najświętszą Ofiarę. Spotykamy Boga w Jego słowie, ale także w Sakramencie Ciała i Krwi. On do nas przychodzi, żeby nasze życie przemieniać w życie Boże, bo po to Syn Boży stał się człowiekiem, by człowiek stał się synem Bożym, do tego zmierzają te czynności liturgiczne, w tym znajdują ten ostateczny sens i spełnienie” – podkreślił kaznodzieja.

Po Eucharystii w Domu Pielgrzyma rozpoczęła się pierwsza sesja konferencji. Zgromadzonych powitał podprzeor Jasnej Góry o. Sebastian Matecki, słowami: „To szczególny moment, gdy możemy pochylić się nad wielkim dziedzictwem naszej zakonnej rodziny paulińskiej. Cieszymy się, że to, co niegdyś może mniej obwarowane przepisami prawa, dzisiaj jest potwierdzane naszą praktyką i nawiązywaniem, wewnętrzną potrzebą, aby pochylić się nad tym bardzo istotnym zagadnieniem, jakim była niegdyś i jest dzisiaj liturgia w życiu wspólnoty zakonnej, w tym wypadku naszej umiłowanej wspólnoty paulińskiej”.

„Zawsze Zakon pielęgnował liturgię, nad tym czuwały przepisy zakonne, aby rzeczywiście była ona w centrum życia, aby była tym szczególnym momentem formacyjnym, a jednocześnie centrum naszego spotkania z Chrystusem i zapowiedzią liturgii niebieskiej – dodał podprzeor – Chcielibyśmy, aby liturgia sprawowana była jak najbardziej poprawnie, pięknie, tak, by ludzie tu prawdziwie doznawali uświęcenia, pewnego zachwytu wewnętrznego”.

Uwieńczeniem każdego dnia będzie koncert w bazylice jasnogórskiej (po. W poniedziałek, 28 listopada wystąpi Sancti Pauli z Pećs (Węgry) pod dyr. Gabrielli Fodor z koncertem średniowiecznych śpiewów liturgicznych ze źródeł węgierskich.

We wtorek, 29 listopada zabrzmi koncert XVII-wiecznej muzyki liturgicznej ze źródeł jasnogórskich. Wybrane kompozycje wykona Zespół Śpiewaków Miasta Katowice Camerata Silesia pod dyr. Anny Szostak.

W środę, 30 listopada Schola Gregoriana KUL pod dyr. ks. dr Piotra Paćkowskiego, prezydent Polskiej Federacji Pueri Cantores wykona Nieszpory ku czci św. Andrzeja Apostoła ze średniowiecznych źródeł paulińskich.

o. Stanisław Tomoń
BPJG / es, mn

Więcej na: www.jasnagora.com