Męka Pańska w Kalwarii Zebrzydowskiej

Sceny przedstawiające triumfalny wjazd Chrystusa do Jerozolimy zainscenizowane w Niedzielę Palmową w sanktuarium pasyjno-maryjnym w Kalwarii Zebrzydowskiej zainaugurują Misterium Męki Pańskiej. Rokrocznie uczestniczą w nim dziesiątki tysięcy wiernych.

W historyczne postacie sprzed dwóch tysięcy lat wcielą się klerycy z kalwaryjskiego Wyższego Seminarium Duchownego oraz świeccy z różnych rejonów południowej Polski. Jezusa Chrystusa zagra brat Terencjan, kleryk II roku. W niedzielę popołudniu wsiądzie na osiołka, który został wypożyczony z krakowskiego zoo. Wierni zobaczą także ewangeliczną scenę wypędzenia przez Jezusa kupców ze świątyni.

Zasadnicza część misterium Męki Pańskiej rozpocznie się w Wielką Środę. Wówczas wierni ujrzą sceny uczty u Szymona i zdrady Judasza. W Wielki Czwartek uroczystości zaczną się od sceny obmycia przez Chrystusa nóg apostołom. Później, w procesji dróżkami kalwaryjskimi, wierni będą podążali za Jezusem i apostołami na Ostatnią Wieczerzę. Zobaczą modlitwę w ogrodzie oliwnym, scenę pojmania Jezusa, a także przesłuchania przed Najwyższą Radą.

W Wielki Piątek rano procesja Drogi Krzyżowej wyruszy spod Domu Kajfasza przez Ratusz Piłata i kościół Ukrzyżowania do kaplicy Grobu Pana Jezusa na szczycie góry Ukrzyżowania, gdzie do niedzieli będzie trwała adoracja. Aktorzy będą odgrywać sceny męki i śmierci Zbawiciela. Słowo pasterskie wygłosi metropolita krakowski kardynał Stanisław Dziwisz. Liturgii wielkopiątkowej przy kościele Ukrzyżowania będzie przewodniczył biskup Jan Szkodoń. Moment ten wieńczy Misterium Męki Pańskiej.

Brat Kasjan, który czuwa nad przygotowaniami aktorów do misterium powiedział, że trwały one od początku Wielkiego Postu. Zespół spotykał się dwa, trzy razy w tygodniu na kilkugodzinnych próbach. Amatorom pomagała miedzy innymi aktorka Teatru Starego z Krakowa Agnieszka Mandat. „Najważniejsze, abyśmy umożliwili pielgrzymom wewnętrzne przeżywanie misterium, bo nie gra aktorów jest najważniejsza, ale to, by przesłanie trafiło do odbiorców. To, że pielgrzymi przybywają do Kalwarii świadczy o tym, że chcą tych rozważań” – powiedział brat Kasjan.

W Niedzielę Zmartwychwstania wierni wezmą udział w porannej procesji, podczas której z Kaplicy Grobu Pańskiego do Bazyliki Głównej zostanie przeniesione ciało Jezusa w Eucharystii. Odprawiona zostanie msza święta rezurekcyjna.

Tradycja misteriów pasyjnych w Kalwarii Zebrzydowskiej sięga czasów powstania sanktuarium na początku XVII wieku. Początkowo odbywały się tylko w Wielki Piątek. Aby jednak lepiej ukazać obchodzoną tego dnia pamiątkę zbawienia, zaczęto wprowadzać postacie Chrystusa, apostołów i niektórych osób wymienionych w ewangeliach lub tradycji chrześcijańskiej. Z końcem XVII wieku obrzędy odbywały się już w Wielki Czwartek i Wielki Piątek.

Po pierwszym rozbiorze Polski kalwaryjski obrzęd zubożał. Apostołowie występowali tylko przy umywaniu nóg, a Chrystusa w Wielki Czwartek symbolizował krzyż z insygniami Męki Pańskiej. Pozostała jedynie procesja z kazaniami przy poszczególnych stacjach.

Po II wojnie światowej już tylko starsi przewodnicy pielgrzymek znali ceremoniał. Malała liczba pątników, którzy nie byli zainteresowani bezbarwnym obrzędem. Wówczas ojciec Augustyn Chadam za zgodą metropolity krakowskiego abp. Stefana Sapiehy zabrał się do odnawiania i wzbogacania obrzędu.

W 1947 r. w Niedzielę Palmową urządzono „Wjazd Chrystusa do Jerozolimy” na osiołku. Tak samo rozpoczynają się obecnie obchody wielkiego Tygodnia, które trwają w Wielki Czwartek, Wielki Piątek, a całość kończy się w Niedzielę Wielkanocną.

Sanktuarium w Kalwarii Zebrzydowskiej jest jednym z głównych ośrodków kultu maryjnego w Polsce. Jego fundatorami była rodzina Zebrzydowskich. Równocześnie z klasztorem Bernardynów wybudowano Dróżki Męki Pańskiej, przypominające kompozycją miejsca święte w Jerozolimie. Sanktuarium dwukrotnie odwiedzał bł. Jan Paweł II: w 1979 i 2002 roku. W 2006 roku pielgrzymował tam Benedykt XVI.

W grudniu 1999 r. klasztor i park pielgrzymkowy w Kalwarii Zebrzydowskiej zostały wpisane na listę Światowego Dziedzictwa Kultury i Natury UNESCO.

PAP/mh