Czysta woda jest wciąż luksusem w wielu krajach na całym świecie, a przez to niedostępna dla zbyt wielu ludzi. Zwróciła na to uwagę pochodząca z Ugandy s. Mary Naigaga podczas spotkania z przedstawicielami austriackich zakonów z okazji obchodzonego 22 marca Światowego Dnia Wody. W tym roku koncentruje się on na związku między bezpiecznym zaopatrzeniem w wodę i warunkami sanitarnymi a prawami kobiet. „Woda, a nie złoto i pieniądze, jest prawdziwym bogactwem”, podkreśliła w tym kontekście zakonnica.
Mary Naigaga dorastała w Ugandzie i mieszka w Wiedniu od sześciu lat. „Woda nigdy nie była dla nas łatwo dostępna” – wyjaśniła. Pozyskanie wody „zawsze było pracą”, zwłaszcza dla dziewcząt i kobiet. Jak wspomina, najbliższe źródło wody znajdowało się pięć kilometrów od jej miejsca zamieszkania. Każdy, kto potrzebował wody, musiał tam chodzić pieszo kilka razy dziennie. Kobiety i dziewczęta nosiły na głowach dziesięć, a czasem nawet dwadzieścia litrów. Ale woda nie nadawała się jeszcze do picia; trzeba ją było najpierw przegotować. To z kolei wymagało znacznej ilości drewna na opał, co również stanowiło wyzwanie.
Zakonnica zwróciła uwagę, że woda nie była drugorzędną potrzebą w jej życiu w Ugandzie, ale kwestią przetrwania. Nie chodziło tylko o zapewnienie wystarczającej ilości wody dla rodziny; potrzebowały jej również zwierzęta i rośliny.
W 2015 roku, około dwóch kilometrów dalej, amerykańska organizacja zbudowała studnię pompową. Był to kamień milowy w zaopatrzeniu w wodę dla całej okolicy. Droga była krótsza, a wodę można było pić od razu. „To była wielka chwila. Do dziś jestem wdzięczna. Ludzie nie zdają sobie sprawy, jak ważne jest to dla nas” – powiedziała s. Mary dodając, że z powodu braku czystej wody w Ugandzie nadal umiera wiele dzieci.
Według raportu UNICEF z 2019 roku, każdego dnia z powodu chorób związanych z biegunką umiera w Ugandzie 33 dzieci. Bez dostępu do czystej wody dorasta jedna trzecia dzieci. Aby dotrzeć do najbliższego źródła wody, wiele rodzin musi iść ponad pół godziny. Ogólnie rzecz biorąc, dostęp do czystej wody ma tylko 44 procent mieszkańców Ugandy; na obszarach wiejskich odsetek ten spada do zaledwie 32 procent. Bardziej aktualne dane są trudne do zdobycia, ale według raportu WHO z 2025 roku sytuacja w Afryce prawdopodobnie nie uległa znaczącej poprawie.
„Kiedy byłam mała, myślałam, że wszędzie na świecie woda wymaga tyle samo pracy, co w Ugandzie”, wspominała s. Mary. Fakt, że w Austrii woda po prostu płynie z kranu, wciąż jest dla niej największym luksusem. Wielu mieszkańców Austrii nawet nie zdaje sobie sprawy, jak bardzo cenny to dar.
„Gdzie płynie woda, tam rośnie równość”
Sekretarz Generalny ONZ António Guterres w okolicznościowym oświadczeniu podkreślił, że bezpieczna woda i zaopatrzenie w sanitariaty odgrywają kluczową rolę w promowaniu praw i zdrowia kobiet i dziewcząt. Bez odpowiedniego dostępu do sanitariatów kobiety i dziewczęta płacą najwyższą cenę, gdyż są zmuszone korzystać z niebezpiecznych toalet, opiekować się członkami rodziny chorymi z powodu skażonej wody i każdego dnia spędzać godziny w tłumie stojącym po wodę przy publicznych źródłach. To również uniemożliwia wielu dziewczętom uczęszczanie do szkoły. Dlatego motto tegorocznego Światowego Dnia Wody brzmi: „Gdzie płynie woda, tam rośnie równość”.
Guterres stwierdził, że nadszedł czas, aby „rządy zainwestowały więcej i wzmocniły krajowe systemy wodno-sanitarne poprzez zwiększenie zdolności dostaw, szkolenie pracowników i zapewnienie stabilnego finansowania”. Kraje rozwinięte muszą zapewnić technologie, wiedzę specjalistyczną i zasoby finansowe niezbędne do budowy bezpiecznej, zrównoważonej i odpornej infrastruktury wodno-sanitarnej. W podejmowaniu decyzji muszą uczestniczyć kobiety, aby zapewnić, że systemy te zaspokoją ich potrzeby.
„Współpracujmy, aby woda stała się siłą napędową równości płci i aby korzyści z niej płynące płynęły do wszystkich społeczności na całym świecie”. podkreślił Guterres.
