Naszej majowej modlitwie w intencji Ojczyzny niech towarzyszy przywołanie jezuitów, którzy oddali życie broniąc swej polskiej i katolickiej tożsamości wobec najazdu protestanckich Szwedów, zwanego powszechnie potopem z lat 1655-1660.
Szwedzi zajęli wszystkie miasta z wyjątkiem Częstochowy, a cudowna obrona Jasnej Góry obudziła katolicką i patriotyczną świadomość Polaków. Jako protestanci, Szwedzi wyróżniali się szczególną tyranią i okrucieństwem wobec Kościoła katolickiego i duchowieństwa. Historyk Stanisław Załęski SJ napisał, że „ jezuitów ścigali oni ze szczególną nienawiścią, nie tylko za to, że w Polsce tłumili protestantyzm, ale że w ich kraju, za Jana III Wazy, katolicyzm przywrócić usiłowali. Więc nakładali na nich wysokie kontrybucje wojenne, kolegia ich obracali na koszary, czasem parter na stajnie, złupiwszy biblioteki, muzea, spiżarnie, szpichlerze, piwnice, zabierali pod różnym tytułem nawet naczynia i srebra kościelne, a nadto kazali żywić żołnierza, lub żywność płacić gotówką”. Historyk ubolewa nad losem swoich konfratrów, przywołując ich imiennie: „W Krożach [na Żmudzi], oprócz złupienia kolegium, pojmali o. Szczepkowskiego i o. Alchimowicza i w kajdanach odstawili do Rygi, pastwiąc się nad nimi w drodze i w więzieniu. W Płocku zamordowali okrutnie o. Kopestyńskiego i o. Zieleńskiego, brata zaś Sitkowicza, ekonoma w Lutobroku, trzy razy brali na tortury, aby wskazał ukryte skarby, a gdy nie wskazał, bo skarbów nie było, rwali mu obcęgami ciało i dobili toporem. Dwóch jeszcze jezuitów płockich męczyli strasznie i zabili. W Sandomierzu, depozyta z innych klasztorów zabrała czerń sojusznika Szwedów, księcia siedmiogrodzkiego Rakoczego, przy czym zamordowała w obrzydliwy sposób staruszka, brata Stanisława Pobożnego”.
Wierność jezuitów aż po śmierć – zachęca nas do wierności naszej chrześcijańskiej tożsamości wobec „potopu” laicyzacji i kontestowania nie tylko prawd objawionych, ale samego prawa naturalnego, czego za naszych dni jesteśmy świadkami.
o. dr hab. Szczepan T. Praśkiewicz OCD
Nasz Dziennik, 29.04.2026, s. 10.
Rys. wykonały Karmelitanki Bose z Islandii.
