Świat spycha Boga z przestrzeni publicznej, młodym coraz częściej odbiera nadzieję, a sztuczna inteligencja zmienia sposób myślenia o człowieku. Wobec tych wyzwań Leon XIV wezwał jezuickie uczelnie Ameryki Północnej, by były miejscami spotkania z Chrystusem, solidarności z ubogimi i odpowiedzialności za stworzenie.
Spotkanie w Watykanie
Papież przyjął w Watykanie prezydentów jezuickich uczelni i kolegiów z Ameryki Północnej. Wyraził nadzieję, że ich wizyta w Rzymie umocni więź zarówno z Następcą Piotra, jak i z kierownictwem Towarzystwa Jezusowego, które od wieków angażuje się w edukację.
Leon XIV podkreślił, że choć można z wdzięcznością patrzeć na historię tych instytucji, współczesność stawia przed ludzkością wiele wyzwań. Wskazał na sekularyzację, spychanie Boga z przestrzeni publicznej, obojętność systemów politycznych wobec ubogich i migrantów, brak nadziei u młodych, degradację środowiska oraz rosnący wpływ sztucznej inteligencji.
Droga do Boga
Odnosząc się do czterech uniwersalnych preferencji apostolskich jezuitów, potwierdzonych przez Franciszka w 2019 r., Papież wskazał, że pierwsza z nich – ukazywanie drogi do Boga przez Ćwiczenia duchowe i rozeznawanie – szczególnie dobrze łączy się z misją uczelni.
„Ci, którzy prowadzą badania, podejmują studia i szukają prawdy, ostatecznie szukają Boga, czy zdają sobie z tego sprawę, czy nie” – powiedział Leon XIV, nawiązując do swojej niedawnej wizyty na uniwersytecie La Sapienza. Zachęcił, by na kampusach nadal tworzono możliwość udziału w Ćwiczeniach duchowych. „W ten sposób członkowie waszych wspólnot akademickich będą mogli osobiście spotkać się z naszym Panem i w wolności starać się służyć Mu w swoim codziennym życiu” – dodał Ojciec Święty.
Z ubogimi i młodymi
Drugą preferencją jest towarzyszenie ubogim i odrzuconym. Papież przypomniał, że wielu ludzi musi opuszczać domy z powodu wojny, prześladowań religijnych i politycznych, głodu czy skutków zmian klimatu. Uczelnie – zaznaczył – mają nie tylko uczyć o niesprawiedliwościach, ale także proponować „nowe modele oparte na solidarności i dobru wspólnym”.
Mówiąc o trzeciej preferencji, czyli towarzyszeniu młodym w tworzeniu przyszłości pełnej nadziei, Leon XIV wskazał, że studenci często rozpoczynają naukę z idealizmem i pragnieniem służby. Wezwał uczelnie, by rozwijały tę nadzieję przez „dialog, służbę i modlitwę, pamiętając, że zmartwychwstanie Chrystusa jest jej ostatecznym źródłem”.
Troska o stworzenie
Czwarta preferencja dotyczy troski o stworzenie. Papież zachęcił uczelnie do dalszej edukacji na temat zagrożeń związanych ze zmianami klimatu i eksploatacją zasobów przez nielicznych kosztem dobra wspólnego. Wezwał, by wspólnoty akademickie były „przykładami ekologicznej odpowiedzialności, prostoty i wdzięczności za dary Boga”.
Sztuczna inteligencja
Leon XIV zwrócił też uwagę na sztuczną inteligencję. Przypomniał, cytując swą encyklikę „Magnifica humanitas”, że nowe technologie „otwierają horyzont rozciągający się w kierunkach, których – choć możemy się domyślać – nie jesteśmy jeszcze w stanie w pełni przewidzieć”. Podkreślił też, że uczelnie mają szczególną rolę w rozeznawaniu pozytywnych i negatywnych konsekwencji tych zmian oraz w odnowionym zastosowaniu zasad nauki społecznej Kościoła wobec rewolucji cyfrowej.
Papież podziękował jezuitom za ich pracę edukacyjną i życzył, aby za wstawiennictwem św. Ignacego Loyoli nadal formowali powierzonych sobie studentów na „ludzi dla innych”.
