Jan Paweł II
WIERNA INTERPRETACJA CHARYZMATU TEREZJAŃSKIEGO. LIST DO KARMELITANEK BOSYCH Z OKAZJI ZATWIERDZENIA ICH KONSTYTUCJI PODSTAWOWYCH
Watykan, 01 października 1991 r.
Najdroższe córki świętej Teresy od Jezusa
1. Z radością zwracam się do was wszystkich w tym roku, w którym Kościół obchodzi czterechsetną rocznicę śmierci świętego Jana od Krzyża. Jest to czas szczególnej łaski dla całej rodziny karmelitańskiej, ponieważ pozwala na nowo nawiązać żywy kontakt z osobą i pismami doktora mistycznego, które stanowią dziedzictwo i program życia duchowego dla wszystkich, którzy czczą go jako ojca i mistrza reformy terezjańskiej.
W czasie mojego pontyfikatu miałem już niejedną okazję wyrazić moją bliskość wobec wszystkich karmelitanek bosych oraz podkreślić znaczenie waszego charyzmatu – zarówno podczas wizyt w niektórych klasztorach, jak i przy beatyfikacjach waszych wybitnych sióstr, które Pan pozwolił mi wynieść do chwały ołtarzy. Wśród nich pragnę przypomnieć błogosławione: Marię od Jezusa Ukrzyżowanego, Elżbietę od Trójcy Świętej, karmelitanki męczennice z Guadalajary – Marię Pilar, Teresę, Marię Ángeles , Teresę Benedyktę od Krzyża (Edytę Stein) oraz Teresę od Jezusa (z Andów). Poprzez te beatyfikacje chciałem ukazać całemu Kościołowi świadectwo życia kontemplacyjnego i postawić przed waszymi oczami przykłady świętości, które mogą prowadzić wasze kroki w obecnym czasie.
Ponadto przy różnych okazjach, zwłaszcza podczas obchodów czterechsetnej rocznicy pobożnej śmierci waszej założycielki, świętej Teresy od Jezusa, miałem sposobność ponownie wyrazić moje spojrzenie na wasze życie kontemplacyjne, szczególnie w liście z dnia 31 maja 1982 roku. W nim ponawiałem moje podziękowanie za wszystko, co czynicie w ciszy dla dobra Kościoła, jego „biskupów, kapłanów i misjonarzy, których jesteście ukrytymi, milczącymi, a jednak koniecznymi pomocnicami”. Zarazem kierowałem do was gorące wezwanie, abyście coraz hojniej przeżywały swoje powołanie – w modlitwie i pokucie, w samotności klauzury, pod macierzyńską opieką i według przykładu Najświętszej Maryi Panny, Matki i Patronki Karmelu (Jan Paweł II, List do karmelitanek bosych w czterechsetną rocznicę śmierci Świętej Teresy od Jezusa, 31.05.1982).
Niedawno, w moim liście apostolskim Mistrz w wierze (14 grudnia 1990), z okazji czterechsetnej rocznicy śmierci świętego Jana od Krzyża, zachęcałem was, abyście ukierunkowały swoje życie na zdobywanie „czystej miłości”, na zażyłość z Bogiem, która – według doktora mistycznego – jest tym cennym dobrem, które z kontemplacyjnej samotności przynosi owoc misji Kościoła (Jan Paweł II, «Magister in fide». List Apostolski z okazji czterechsetlecia śmierci św. Jana od Krzyża, 14.12.1990, nn. 2-3).
2. W tej właśnie chwili, przy okazji zatwierdzenia nowego tekstu Konstytucji, zwracam się z serdecznością do wszystkich karmelitanek bosych. W ten sposób kończy się długi proces, w którym Stolica Apostolska – świadoma wielkiego znaczenia waszego szczególnego powołania zarówno dla rodziny karmelitańskiej, jak i dla całego Kościoła – poddała wasze ustawodawstwo wnikliwemu rozeznaniu, aby zachować duchowe dziedzictwo świętej Teresy.
Jak wiadomo, Stolica Apostolska, odpowiadając na prośbę pewnej grupy klasztorów, dnia 8 grudnia 1990 roku zatwierdziła tekst Konstytucji dla karmelitanek bosych, przygotowany zgodnie ze wskazaniami listu, który w moim imieniu napisał kardynał Agostino Casaroli, sekretarz stanu, dnia 15 października 1984 roku i pozostawiła wolność, aby inne klasztory zakonu mogły przyjąć go jako normę życia.
Obecnie, wychodząc naprzeciw życzeniom innych klasztorów, ta sama Stolica Apostolska zatwierdziła także inny tekst Konstytucji dla karmelitanek bosych.
Opracowanie tego tekstu przez Kongregację ds. Instytutów Życia Konsekrowanego i Stowarzyszeń Życia Apostolskiego zostało dokonane z uwzględnieniem opinii klasztorów, zebranych przez przełożonego generalnego zakonu.
Oba teksty, jednakowo zatwierdzone przez Kościół, mają być wierną interpretacją charyzmatu terezjańskiego. Pozostaje on niezmieniony, podobnie jak styl życia zaproponowany przez świętą Matkę w jej Konstytucjach i innych pismach. Różnice nie dotyczą więc ani istoty kontemplacyjnego charyzmatu karmelitańsko-terezjańskiego, ani koniecznego i stałego powrotu do jego pierwotnego natchnienia; odnoszą się raczej do różnych sposobów interpretacji dostosowania do zmienionych warunków czasów (por. Perfectae caritatis, 2) oraz do sposobów formułowania ustawodawstwa instytutów zakonnych, którego zatwierdzanie należy wyłącznie do kompetencji Stolicy Apostolskiej (Codex Iuris Canonici, kan. 578 i 587). Chodzi więc o różne oceny, które wyrastają z tej samej woli wierności Panu i które Stolica Apostolska postanowiła uszanować, tak jak szanuje wolność każdego klasztoru w wyborze jednego lub drugiego zatwierdzonego tekstu Konstytucji.
3. W tym szczególnym momencie waszej historii i waszego ustawodawstwa pozwólcie, że wyrażę pragnienie mojego serca jako ojca i pasterza Kościoła powszechnego. Pragnę, aby po zatwierdzeniu dwóch tekstów Konstytucji – poprzez które starałem się odpowiedzieć na oczekiwania różnych klasztorów – zachowano żywą jedność duchową całego Karmelu terezjańskiego, w jego uprawnionych tradycjach historycznych, a także z uwzględnieniem nowych okoliczności, miejsc i kultur, w których wciela się jego charyzmat.
Wszystkie karmelitanki bose, razem z karmelitami bosymi, tworzą w Kościele jeden i ten sam Zakon braci i sióstr bosych Najświętszej Maryi Panny z Góry Karmel. Wszyscy macie tę samą Regułę, ten sam charyzmat karmelitańsko-terezjański oraz to samo dziedzictwo duchowe, przekazane przez świętych ojców: Teresę od Jezusa i Jana od Krzyża. Wszyscy wzywacie jako wspólną Matkę Najświętszą Maryję Pannę, która – jak pięknie ukazuje ikonografia zakonu – okrywa swym płaszczem zarówno synów, jak i córki Karmelu.
Ponadto wszyscy uczestniczycie – każdy według własnych, prawomocnych form życia zatwierdzonych przez Kościół – w tej samej duchowości i misji Karmelu terezjańskiego, dziś tak cenionego w Kościele, którego charyzmat promieniuje także na inne formy życia konsekrowanego oraz na grupy świeckich chrześcijan żyjących nim w świecie. Przed waszymi oczami ukazuje się świetlany szlak świętych, który zdobi wielką rodzinę karmelitańską i zachęca was do wspinania się aż na szczyt świętej góry Karmel. Dlatego też gorąca miłość powinna was jednoczyć w waszym powołaniu. Do wszystkich członków zakonu można odnieść słowa świętej Teresy skierowane do karmelitanek bosych w Sewilli: „A więc, córki moje, wszystkie jesteście córkami Dziewicy i siostrami – starajcie się bardzo miłować jedne drugie…” (S. Theresiae Virginis, Lettera, 13 gennaio 1580, n. 5).
W tym samym duchu jedności i komunii zachęcam karmelitów bosych, aby dążyli całym umysłem, wszystkimi siłami i całym sercem do tej pełni życia duchowego, która jaśnieje w świętych zakonu i którą oni wypraszają z nieba dla was wszystkich, mając za punkt odniesienia wysiłek, jaki cały Karmel terezjański podjął w ostatnich dziesięcioleciach, aby poznawać, pogłębiać i przekazywać swoją duchowość w Kościele.
Nie mogę też nie wspomnieć o posłudze, jaką przełożony generalny winien pełnić wobec wszystkich klasztorów zakonu – zarówno bezpośrednio, jak i przez swoich współpracowników. Jest to służba hojna i bezinteresowna, wypływająca ze wspólnoty tego samego charyzmatu, którą przełożeni powinni umacniać, aby pomagać karmelitankom bosym w wypełnianiu ich powołania zgodnie z pragnieniami świętej Matki Teresy od Jezusa, zawsze z poszanowaniem autonomii klasztorów, jaką przyznaje im własne ustawodawstwo.
4. Umiłowane córki świętej Teresy, zachęcam was wszystkie, abyście wytrwały z „mocnym i zdecydowanym postanowieniem” (por. S. Theresiae Virginis,Cammino di perfezione, 21,2) w wiernym zachowywaniu waszych ustaw, które Kościół daje wam jako normę życia ewangelicznego i drogę świętości, poprzez całkowity dar z siebie dla Chrystusa, Oblubieńca ukrzyżowanego i zmartwychwstałego, na którego powinnyście nieustannie kierować wzrok, zgodnie z nieustannym wezwaniem waszej Matki Założycielki (por. tamże I, 2,1; 26,4-6;Castello interiore, VII, 4,8, VII, 4,8).
Wasze klasztory są rozsiane po całym świecie jako oazy modlitwy i szczególnego oddania się Bogu w ciszy klauzury. Nowe narody oczekują obecności życia kontemplacyjnego, jak przypomniałem w encyklice Redemptoris missio (n. 69). Dajcie świadectwo piękna i misyjnej płodności waszego życia ukrytego z Chrystusem w Bogu (por. Kol 3,3), wartości modlitwy wstawienniczej i cichej ofiary składanej obok Eucharystii, która jest centrum Kościoła powszechnego i Kościołów partykularnych, abyście były – jak pragnęła Teresa od Dzieciątka Jezus – miłością w sercu Mistycznego Ciała. Nadal dawajcie wspólnotom chrześcijańskim przykład życia siostrzanego, prostego i radosnego, który jest tak charakterystyczny dla córek świętej Teresy.
W zadaniu nowej ewangelizacji oraz wobec ogromnych potrzeb duchowych i materialnych ludzkości Kościół potrzebuje waszego charyzmatu kontemplacyjnego. W tej wielkiej i zarazem przełomowej godzinie historii pozostają aktualne i naglące pragnienia Teresy od Jezusa, która podejmując reformę, wzywała do życia kontemplacją w służbie królestwa Chrystusa: „Dlatego Pan was tu zgromadził: to jest wasze powołanie, to wasze zadania i pragnienia, to przedmiot waszych łez i waszych modlitw…” (S. Theresiae Virginis, Cammino di perfezione, 1,5 e 3,5-10). Wy, które jesteście „przednią strażą Kościoła w drodze ku Królestwu” (Jan Paweł II, Przeżywajcie z radością i dumą wasze kościelne powołanie. Przemówienie do sióstr klauzurowych w klasztorze Wcielenia w Ávili, 01.11.1982, n.5), bądźcie dla dzisiejszego świata świadkami Boga żywego.
Polecając – także wstawiennictwu świętej Teresy od Dzieciątka Jezus, której święto Kościół obchodzi w tym dniu – duchową jedność zakonu oraz wierność waszemu powołaniu, z serca udzielam wszystkim karmelitankom bosym szczególnego błogosławieństwa apostolskiego.
Watykan, 1 października, w święto świętej Teresy od Dzieciątka Jezus, roku 1991, trzynastego mojego pontyfikatu.
JAN PAWEŁ II
Tłumaczenie OKM
Za: www.vatican.va
Copyright © Dykasterium ds. Komunikacji – Libreria Editrice Vaticana
