Jan Paweł II
PRZEMÓWIENIE DO OJCÓW KAPITUŁY GENERALNEJ ZGROMADZENIA MĘKI JEZUSA CHRYSTUSA (PASJONISTÓW)
Rzym, 14 października 1988 r.
1. Z radością przyjmuję was wszystkich — ojców uczestniczących w Kapitule Generalnej Zgromadzenia Męki Jezusa Chrystusa. Szczególne pozdrowienia kieruję do Przełożonego Generalnego, ojca Paula Boyle’a, któremu serdecznie dziękuję za słowa przed chwilą do mnie skierowane.
Zebraliście się w Rzymie na Kapitułę Generalną — wydarzenie szczególnie ważne dla życia waszego Zgromadzenia. Towarzyszę waszym obradom modlitwą, aby Pan was oświecił i uczynił zdolnymi do udzielenia odpowiedzi na zasadnicze pytania i potrzeby dotyczące tożsamości Instytutu — tak, jak została ona ukształtowana przez Założyciela i wielokrotnie potwierdzona przez Kościół.
To zadanie należy podjąć w świetle nauczania Soboru Watykańskiego II, który w dekrecie Perfectae Caritatis ofiarował wszystkim autorytatywne narzędzie do refleksji i porównania, do korekty i do rozwoju. Zawarte tam „zasady ogólne” dotyczące „odnowy życia zakonnego” z góry wykluczają wszelkie nieporozumienia inspirowane mentalnością relatywistyczną, typową dla współczesnej kultury, często agnostycznej i historyzującej. Kościół bowiem pojmuje i wspiera postęp jedynie wówczas, gdy jest on uzależniony od „nieustannego powrotu do źródeł wszelkiego życia chrześcijańskiego i do pierwotnego ducha instytutów” (Perfectae Caritatis, 2).
Powód tego jest oczywisty: jeśli rozważamy rzeczywistość Ciała Mistycznego Chrystusa, to dla niego tym, co posiada rzeczywistą wartość, nie jest ani „przeszłość”, ani „przyszłość” — jako miary ludzkich wydarzeń — lecz teraźniejszość nieprzemijającego życia Chrystusa, który góruje nad wszelkim czasem, gdyż jest „Alfą i Omegą, Pierwszym i Ostatnim, Początkiem i Końcem” (Ap 22,13).
2. Znam dobrze powagę i wierność, z jaką od wieków strzeżecie dziedzictwa waszego Instytutu. Świadczy o tym bezwarunkowy szacunek wiernych, którzy zawsze otaczali was czcią za surowość życia i wielkoduszność działalności misyjnej. Najbardziej jednoznacznym potwierdzeniem tego są również liczne przykłady świętości — wielu spośród waszych braci, wiernych przykładom Założyciela, dostąpiło lub zmierza ku zaszczytom ołtarzy. W tym kontekście cieszę się, że już w najbliższą niedzielę będę mógł wpisać w poczet błogosławionych dwóch ojców pasjonistów: Bernarda Marię od Jezusa i Karola od św. Andrzeja.
3. Wasze Zgromadzenie należy do zakonów życia mieszanego, to znaczy — jak naucza Sobór — tych, które „wiążą życie apostolskie z obowiązkiem modlitw w chórze i przepisami monastycznymi” (Perfectae Caritatis, 9).
Zgodnie z charyzmatem synów św. Pawła od Krzyża, kontemplacja jest wspomagana przez odosobnienie, także w sensie geograficznym, które nadając każdemu domowi charakter „pustelni”, zapewnia zakonnikom życie wspólnotowe naznaczone specyficznie monastycznymi praktykami, przeżywane w ciszy i pokoju. Te zaś sprzyjają „najwyższemu oderwaniu się od wszelkiego stworzenia” — jak to sam wyraził wasz święty Założyciel.
Ale jest coś więcej. Tym, co w sposób zasadniczy wyróżnia wasze życie wewnętrzne, a także nadaje sens waszemu ubóstwu, samotności i pokucie, jest zjednoczenie z Bogiem osiągane przez głębokie uczestnictwo w ekspiacyjnej i odkupieńczej męce Chrystusa. To właśnie w człowieczeństwie ukrzyżowanego Zbawiciela i przez nie, w pełni odrywając się od stworzeń, możecie dojść aż do „łona Ojca” i zanurzyć się w tajemnicy Jego nieskończonej miłości.
To życie „ukryte z Chrystusem w Bogu” (Kol 3,3), odróżniające waszą profesję kontemplacyjną, stanowi niejako duszę waszego działania w Kościele, inspirację waszych relacji ze światem. Właśnie tu tkwi wymiar apostolski waszego charyzmatu, również naznaczony tajemnicą męki — męki nie tylko kontemplowanej i przeżywanej, lecz także głoszonej światu jako „cud cudów miłości Bożej” (św. Paweł od Krzyża).
4. Z okazji waszej Kapituły Generalnej pragnę przypomnieć te charakterystyczne rysy duchowości pasjonistów, gdyż stanowią one niezastąpiony punkt wyjścia dla wszelkiej refleksji nad przeszłością oraz wszelkiej propozycji odnowy dla przyszłości Zgromadzenia.
Wszyscy dobrze wiecie, że wasza „osobowość kontemplatyków i apostołów Ukrzyżowanego” narażona jest dziś na uderzenie nurtów myślowych i obyczajowych o działaniu rozkładowym. Są to wpływy, które mogą wprowadzić w zamęt nawet najbardziej roztropnych, gdyż pozornie są uzasadniane elementami należącymi do samej natury Instytutu, lecz interpretowanymi w sposób redukujący lub, co gorsza, oderwany od całościowej „syntezy” ducha Założyciela i tylu świętych, którzy rozsławili wasze Zgromadzenie.
Dlatego wzywam was, byście nie ulegali „pokusom” naszych czasów.
Mam tu na myśli zwłaszcza trudną syntezę dwóch elementów — kontemplacyjnego i czynnego — ponieważ Paweł od Krzyża założył Instytut kontemplacyjno-apostolski, w którym właśnie z bogactwa głębszego skupienia w Bogu wypływa moc działania w świecie.
Tajemnica Męki nadaje wam imię i odróżnia was — także poprzez wasz charakterystyczny strój zakonny — od wszystkich innych rodzin zakonnych. Dlatego nikomu z was nie wolno nie tylko podejmować świeckich zawodów, ale również przyswajać sobie form duchowości lub promować doświadczeń, które nie odpowiadają naturze waszego powołania, określonego przez Instytut. Byłoby to zdradą pierwotnego charyzmatu Założyciela!
5. Samotność, ubóstwo i pokuta, prowadząc do zjednoczenia z Chrystusem w Bogu i kształtując w was postać „kontemplatyka” zatroskanego o własne uświęcenie, powinny rozniecać w was gorliwość, która znajduje swój wyraz w działalności misyjnej — nie ogólnej, ale właściwej wam — ograniczonej do posługi słowa, przepojonej „mądrością krzyża”, przyswojonej w ciszy „pustelni”, w surowości życia wspólnego, w zdecydowanym odrzuceniu wszelkich rozproszeń świeckich.
Z tego źródła wypływa „zdrowa tradycja” naprzemienności okresów skupienia i odpoczynku „u stóp Ukrzyżowanego” z okresami pracy apostolskiej prowadzonej w formach „nadzwyczajnego przepowiadania”, które swoją nieodpartą moc oddziaływania czerpie z energii kontemplacyjnej nagromadzonej w ciszy życia zakonnego.
Z pewnością nie możecie pozostawać obojętni wobec coraz liczniejszych potrzeb Kościoła i rozmaitych oczekiwań nowych grup społecznych. Wymaga to jednak jedynie dostosowania tradycyjnego apostolatu słowa, a nie jego zastąpienia innymi formami działalności, które zmusiłyby was do poświęcenia kontemplacyjnego wymiaru waszego powołania — a to właśnie on stanowi jedyny prawdziwy sekret wszelkiej skutecznej pracy misyjnej.
Do was, bardziej niż do innych zakonników, Sobór kieruje wezwanie, że „najlepsze formy dostosowania nie przyniosą powodzenia, jeśli nie będą ożywione odnową duchową, która zawsze ma pierwszeństwo nawet przed zewnętrznymi dziełami apostolatu” (Perfectae Caritatis, 2c).
6. Życzę wam, aby te refleksje stały się dla was bodźcem do takiego procesu odnowy, który ukaże nieprzemijającą żywotność waszego Instytutu wobec świata oczekującego ludzi odważnych — głoszących „mądrość krzyża” świadectwem życia i słowa.
Z tymi pragnieniami w sercu udzielam wam mojego błogosławieństwa, które rozciągam na wszystkich członków waszego Zgromadzenia.
Tłumaczenie OKM
Za: www.vatican.va
Copyright © Dykasterium ds. Komunikacji – Libreria Editrice Vaticana
