Jan Paweł II
PRZEMÓWIENIE DO PIELGRZYMÓW Z ZADARU (CHORWACJA) Z OKAZJI SZEŚĆSETLECIA ZAŁOŻENIA STUDIUM GENERALNEGO ZAKONU DOMINIKAŃSKIEGO
Rzym, Sala Klementyńska, 31 stycznia 1997 r.
Najmilsi Bracia i Siostry!
1. Cieszę się, że mogę się z wami spotkać z okazji obchodów sześćsetlecia starożytnego Studium Generalnego dominikanów w Zadarze. Kieruję szczególną myśl do arcybiskupa Zadaru Ivana Prendji, dziękując mu za serdeczne słowa, które zechciał do mnie skierować. Pozdrawiam następnie jego poprzednika, arcybiskupa Marijana Oblaka, przedstawicieli Zakonu Kaznodziejskiego, Prezydenta Żupanii Zadar–Knin, Burmistrza oraz Władze miejskie, a także Dziekana, Profesorów i studentów Wydziału Filozoficznego w Zadarze.
Dzieje dominikańskiego Studium Generalnego w waszej diecezji, choć odległe w czasie, stanowią ważne przesłanie dla współczesnych chrześcijan, wezwanych do konfrontacji ze zmienionymi uwarunkowaniami kulturowymi, niekiedy bardzo odległymi od Ewangelii.
Jest to historia, która przede wszystkim świadczy o zaangażowaniu Kościoła katolickiego w promocję kultury: założenie w 1396 roku prestiżowego ośrodka akademickiego stanowi jedynie jeden z aspektów szerokiego dialogu między nauką a wiarą, który przyniósł wspaniałe owoce, do dziś wyraźnie obecne w duchowym dziedzictwie wielu narodów.
Przez ponad cztery stulecia dominikańskie Studium Generale było żywym ośrodkiem badań naukowych i inkulturacji wiary, otwartym dla duchowieństwa i świeckich z różnych krajów Europy. Niestety, na początku XIX wieku instytucja akademicka zakończyła swoją opatrznościową działalność. W imię fałszywego pojęcia wolności położono wówczas w sposób gwałtowny kres znaczącej formie zaangażowania kulturalnego inspirowanego chrześcijaństwem.
2. Obecność Studium Generalnego w Zadarze, u zarania epoki nowożytnej, wpisywała się ponadto w szerokie i złożone działania diecezji oraz zakonów dla ewangelizacji oraz wychowania moralnego i obywatelskiego ludności chorwackiej. Poprzez szkoły i różnorodne ośrodki duszpasterskie Kościół wniósł decydujący wkład w rozwój kulturalny waszego Narodu, sprzyjając zarazem jego włączeniu w szerszy kontekst kultury europejskiej.
To dobroczynne zaangażowanie kościelne doznało w minionych dziesięcioleciach szczególnie bolesnego zahamowania z powodu dominacji ideologii marksistowskiej oraz następującej po niej wojny, która niedawno splamiła krwią Chorwację wraz z Bośnią i Hercegowiną. Po tych wydarzeniach, które przyniosły poważne zniszczenia materialne i moralne, dzisiejsza sytuacja społeczno-polityczna stwarza Kościołowi katolickiemu nowe możliwości zaangażowania się w promocję człowieka w waszej Ojczyźnie.
Do tego zadania Wspólnota kościelna przystępuje, wypełniając przede wszystkim misję ewangelizacji, powierzoną jej przez Pana. Choć nie utożsamia się z żadną kulturą, orędzie ewangeliczne przenika konkretne konteksty historyczne oraz antropologiczne i z poszanowaniem ich wartości oraz swoistych bogactw, pomaga im „wydobywać z własnej żywej tradycji oryginalne formy życia, obrzędów i myśli, które będą chrześcijańskie” (Jan Paweł II, Catechesi Tradendae, 53). Ewangelizacja bowiem „ma dosięgnąć i jakby przewracać kryteria oceny, hierarchię dóbr, postawy i nawyki myślowe, bodźce postępowania i modele życiowe rodzaju ludzkiego, które stoją w sprzeczności ze słowem Bożym i planem zbawczym.” (Paweł VI, Evangelii Nuntiandi, 19), aby sprzyjać tworzeniu warunków życia coraz bardziej godnych człowieka i jego nadprzyrodzonego przeznaczenia.
3. Najmilsi Bracia i Siostry! Niech sześćsetlecie założenia dominikańskiego Studium Generalnego w Zadarze będzie wezwaniem katolików chorwackich do mocnej obecności w ośrodkach akademickich, aby podtrzymywać konieczny dialog między nauką a wiarą. Jest to zadanie, które zakłada w wierzących odnowioną odpowiedzialność za własną kulturę i jej rozwój. W nieustannym konfrontowaniu jej z Ewangelią niech potrafią oczyszczać różne formy kultury z perspektyw śmierci i pseudo-wartości, aby na nowo odkrywać autentyczne ludzkie powołanie, zgodnie z pierwotnym zamysłem Stwórcy.
W czasie naznaczonym głębokimi i szybkimi przemianami katolicy są wezwani, by ofiarować swojej Ojczyźnie nowe energie intelektualne i moralne, konieczne do budowania przyszłości inspirowanej cywilizacją miłości. Przejrzystość w każdej dziedzinie życia społecznego, gotowość do wzajemnego przebaczenia i pojednania, przyjęcie najsłabszych i wsparcie ubogich, poszanowanie osoby i jej godności, troska o autentyczne potrzeby rodziny, podstawowej komórki każdego społeczeństwa, niech będą niezbywalnymi punktami odniesienia na drodze ku nowemu chrześcijańskiemu Tysiącleciu!
4. Spoglądając na wielkie dokonania przeszłości, wierzący niech czują się wezwani do nadania nowej żywotności kulturze chorwackiej oraz do promowania jej autentycznych wartości, przekazanych przez Ojców. Dziedzictwo to, w pełni przyjęte, stanowić będzie najlepszą gwarancję realizacji nowoczesnego systemu edukacyjnego oraz osiągania dalszych celów cywilizacji i postępu.
Powierzam to zadanie niebieskiemu wstawiennictwu Maryi, Matki Odkupiciela, wzywanej przez was również jako „Advocata Croatiae fidelissima” i życząc wszelkiego dobra waszej umiłowanej Ojczyźnie, udzielam każdemu z was oraz waszym Rodzinom szczególnego Błogosławieństwa Apostolskiego.
Niech będą pochwaleni Jezus i Maryja!!
Tłumaczenie OKM
Za: www.vatican.va
Copyright © Dykasterium ds. Komunikacji – Libreria Editrice Vaticana
