Leon XIV
PRZEMÓWIENIE DO CZŁONKÓW STOWARZYSZENIA KOLEGIÓW I UNIWERSYTETÓW JEZUICKICH (ASSOCIATION OF JESUIT COLLEGES AND UNIVERSITIES)
Rzym, Sala Konsystorza, 25 czerwca 2026 r.
W imię Ojca
i Syna,
i Ducha Świętego.
Pokój z wami.
Drodzy Bracia i Siostry!
Cieszę się, że mogę powitać dziś rano wszystkich was, rektorów i przedstawicieli kolegiów oraz uniwersytetów jezuickich Ameryki Północnej. Dziękuję wam za waszą obecność. Jestem przekonany, że wasza wizyta w Rzymie i w Watykanie przyczyni się do umocnienia waszych więzi zarówno z Następcą Piotra, jak i z władzami Towarzystwa Jezusowego, które od stuleci prowadzi działalność na polu edukacji.
Choć z wdzięcznością możemy spoglądać na przeszłość i na wszystko, czego dokonano w historii każdej z waszych uczelni, jesteśmy również w pełni świadomi licznych wyzwań, przed którymi stoi dziś ludzkość. Nasze czasy określa się wręcz mianem epoki przełomowych przemian. Społeczeństwa stają się coraz bardziej zsekularyzowane, a wielu usiłuje usunąć wszelką wzmiankę o Bogu z życia publicznego i kultury. Systemy polityczne często pozostają głuche na wołanie ubogich, migrantów i tych, których świat spycha na margines. Młodzi nierzadko pozostawiani są bez nadziei w świecie, który wydaje się pozbawiony obietnicy lepszej przyszłości. Środowisko naturalne nadal ulega degradacji wskutek działań tych, którzy chcą wykorzystywać zasoby naszej planety dla własnych korzyści, zamiast troszczyć się o dobro wspólne. Coraz wyraźniej dostrzegamy również rosnący wpływ sztucznej inteligencji oraz dalekosiężne konsekwencje tego dla ludzkości.
W tym kontekście cztery Powszechne Preferencje Apostolskie Towarzystwa Jezusowego, zatwierdzone przez mojego poprzednika w 2019 roku, wskazują drogi, które mogą pomóc w stawieniu czoła tym wyzwaniom na poziomie szkolnictwa wyższego. Chciałbym wspólnie z wami zastanowić się nad tymi czterema Preferencjami.
Pierwsza z nich — wskazywać drogę do Boga poprzez Ćwiczenia duchowe i rozeznawanie — w naturalny sposób wpisuje się w waszą działalność akademicką. Ten, kto prowadzi badania naukowe, poświęca się studiom i poszukuje prawdy, ostatecznie szuka Boga, niezależnie od tego, czy zdaje sobie z tego sprawę, czy nie (por. Wizyta duszpasterska na Uniwersytecie „La Sapienza” w Rzymie, 14 maja 2026 r.). Dlatego tak istotne jest stwarzanie członkom waszych wspólnot akademickich możliwości poznania Tego, który jest Prawdą. Jak bowiem zauważyłem podczas niedawnej wizyty w Hiszpanii, „liczni młodzi i dorośli na nowo odkrywają wiarę chrześcijańską, niekiedy po okresie życia, w którym oddalili się od Boga” (Czuwanie modlitewne, 9 czerwca 2026 r.). Wobec tego wyraźnego i coraz silniejszego głodu Boga wśród ludzi młodych zachęcam was, abyście nadal stwarzali na swoich kampusach możliwość uczestnictwa w Ćwiczeniach duchowych. Dzięki temu członkowie waszych wspólnot akademickich będą mogli osobiście spotkać naszego Pana i z pełną wolnością odpowiedzieć na wezwanie do służby Mu w codziennym życiu. Podobnie zasady rozeznawania wypracowane w Ćwiczeniach duchowych mogą stać się dla was cennym narzędziem, pomagającym pozostawać otwartymi na natchnienia Ducha Świętego w decyzjach podejmowanych każdego dnia.
Druga preferencja Towarzystwa Jezusowego — podążanie razem z ubogimi i wykluczonymi ze świata — nabiera szczególnego znaczenia w czasie, gdy rekordowa liczba naszych braci i sióstr żyje w ubóstwie. Wielu z nich zostaje ostatecznie zmuszonych do opuszczenia swoich domów z różnych powodów, takich jak wojna, prześladowania religijne lub polityczne, głód czy skutki zmian klimatycznych. Wasze uczelnie są powołane nie tylko do ukazywania studentom niesprawiedliwości, jakich doświadczają ludzie żyjący na marginesie społeczeństwa, lecz także do stawania się skutecznym narzędziem promowania zmian systemowych poprzez proponowanie nowych modeli zakorzenionych w solidarności i dobru wspólnym (por. Przemówienie do Wyższych Przełożonych Towarzystwa Jezusowego, 24 października 2025 r.). Ważne jest również stwarzanie imigrantom, uchodźcom oraz osobom o niższym statusie społeczno-ekonomicznym możliwości korzystania z wykształcenia na poziomie wyższym. Dzięki temu będą mogli pełniej integrować się ze społeczeństwami, w których żyją, a zarazem wzbogacać całą wspólnotę akademicką swoim doświadczeniem i odmienną perspektywą.
Wasze kolegia i uniwersytety są także naturalnym miejscem towarzyszenia ludziom młodym w budowaniu przyszłości pełnej nadziei, co stanowi trzecią Preferencję Apostolską. Studenci rozpoczynają zazwyczaj swoją drogę akademicką z wielkim idealizmem i zapałem, pragnąc służyć potrzebom innych. Studia prowadzone na waszych kampusach, rodzące się tam w sposób naturalny przyjaźnie oraz możliwość spotkania z myślą i dorobkiem wybitnych uczonych – zarówno minionych pokoleń, jak i współczesnych – mogą wszystkim członkom waszych wspólnot akademickich przynosić nadzieję i ukazywać perspektywę świata, który może zmieniać się na lepsze (por. Przemówienie do wykładowców i studentów Uniwersytetu „La Sapienza”, 14 maja 2026 r.). Zachęcam was, abyście nadal umacniali tę nadzieję w waszych wspólnotach poprzez stwarzanie okazji do dialogu, służby i modlitwy, pamiętając zawsze, że źródłem naszej nadziei jest zmartwychwstanie Chrystusa (por. 1 P 1, 3) i że z Nim wszystko jest możliwe (por. Mt 19, 26).
Czwarta Preferencja Apostolska dotyczy kolejnego pilnego obowiązku, jakim jest współpraca na rzecz troski o stworzenie. Zadanie to nabiera szczególnego znaczenia w obliczu rzeczywistości, których doświadczamy każdego dnia, takich jak skutki zmian klimatycznych czy wykorzystywanie zasobów naturalnych przez nielicznych ze szkodą dla dobra wspólnego. W związku z tym zachęcam was do wytrwałości w podejmowanych działaniach na rzecz uwrażliwiania wspólnot waszych kampusów na współczesne zagrożenia, a także do tego, abyście pozwolili, „by wasze wspólnoty stawały się przykładem ekologicznej odpowiedzialności, prostoty życia i wdzięczności za dary Boga” (Przemówienie do Wyższych Przełożonych Towarzystwa Jezusowego, 24 października 2025 r.). W ten sposób wasze uczelnie będą nauczać przede wszystkim świadectwem życia, a nie jedynie teorią.
Na koniec pragnę zauważyć, że żyjemy w czasach coraz silniej kształtowanych przez sztuczną inteligencję, wobec której również „nowe technologie otwierają przed nami rozległy horyzont w kierunkach, które, choć można je przeczuwać, nie dają się jeszcze w pełni przewidzieć” (Encyklika Magnifica humanitas, 15 maja 2026 r., nr 4). Już teraz należy podjąć refleksję nad konsekwencjami tych przemian, zarówno pozytywnymi, jak i negatywnymi. Kolegia i uniwersytety mają w tym względzie szczególne zadanie do spełnienia, zwłaszcza przez nadanie nowego dynamizmu zasadom katolickiej nauki społecznej, tak aby były one „odpowiedzią na wyzwania współczesności i skutecznym narzędziem wobec rewolucji cyfrowej” (tamże, nr 47).
Moi drodzy Przyjaciele, przez te refleksje pragnę wyrazić wdzięczność za wszystko, co czynicie w waszej ważnej posłudze edukacyjnej. Obyście nadal za wstawiennictwem św. Ignacego Loyoli wiernie podtrzymywali jezuicką tradycję formowania tych, którzy zostali wam powierzeni, aby stawali się „ludźmi i kobietami dla innych”. Z radością udzielam każdemu z was mojego Błogosławieństwa Apostolskiego, które chętnie rozciągam również na waszych bliskich oraz wspólnoty uczelni, które reprezentujecie. Dziękuję.
Tłumaczenie OKM
Za: www.vatican.va
Copyright © Dykasterium ds. Komunikacji – Libreria Editrice Vaticana
