Paweł VI
PRZEMÓWIENIE DO PRZEDSTAWICIELI UCZELNI TOWARZYSTWA JEZUSOWEGO
Rzym, 06 sierpnia 1975 r.
Z ogromną radością spotykamy się dzisiaj z wami, Rektorami Uniwersytetów, które Towarzystwo Jezusowe wspiera na całym świecie. Od początków wasz Zakon, zgodnie z wizją Założyciela, otrzymał zadanie szczególnej wrażliwości na kwestie kultury oraz młodzieży poświęcającej się studiom wyższym. Faktycznie Towarzystwo Jezusowe zawsze miało za jeden ze swoich celów promowanie obecności chrześcijańskiego przesłania w dziedzinie kultury.
Chcemy od razu podkreślić tę szczególną cechę: zarówno ze względu na jej wewnętrzną wartość, jak i po to, by wyrazić naszą wdzięczność oraz troskę o tak wymagającą i delikatną pracę, od której zależy rozwój Kościoła w czołówce ludzkiej myśli oraz życia duchowego, gdzie stawką są najważniejsze kwestie dotyczące człowieka. Apostolstwo w dziedzinie kultury jest dzisiaj szczególnie istotne. Potwierdzają to strony Konstytucji duszpasterskiej Gaudium et Spes, poświęcone rozwojowi kultury i odpowiedzialności wiernych w tej sferze (Gaudium et Spes, 53-62, zwłaszcza 62).
W ten sposób wyrażamy nasz szacunek dla waszej misji i podkreślamy znaczenie tego spotkania, które pozwala nam wskazać kilka kluczowych punktów w dzisiejszym kontekście życia społecznego i Kościoła, ze szczególnym uwzględnieniem roli, jaką powinny odgrywać Katolickie Uniwersytety.
I. Dzisiejszy świat charakteryzuje się gwałtownym rozwojem kultury we wszystkich dziedzinach. Kultura wydaje się stawiać wyzwanie samemu człowiekowi, który jest jej twórcą i promotorem. Wspomniana Konstytucja przedstawia trafną diagnozę tej sytuacji (Gaudium et Spes, 54-57). W obliczu tak decydującej transformacji, jakiej doświadcza świat, misja Katolickiego Uniwersytetu staje się coraz bardziej wymagająca i twórcza.
W ostatnich latach władze uczelni kościelnych, we współpracy z naszą zasłużoną Kongregacją ds. Edukacji Katolickiej, analizowały różne wyzwania związane z ewolucją kultury. Ich celem było określenie, jaką rolę Katolicki Uniwersytet powinien pełnić wobec Kościoła i świata w obliczu współczesnych przemian. Technologiczna machina przyspiesza coraz bardziej, dlatego potrzebne są silne światła, które pozwolą dostrzec dalsze horyzonty, aby uniknąć sytuacji, w której rozwój kultury, będący z natury rzeczy ambiwalentny, zwróci się przeciwko człowiekowi. Jakie światło powinien przynieść Katolicki Uniwersytet?
II. W niektórych Katolickich Uniwersytetach w ostatnich latach uznano, że można odpowiedzieć na pytania współczesnego świata, osłabiając własną katolicką tożsamość. Jakie były tego konsekwencje? Zaobserwowano osłabienie wartości chrześcijańskich, które zostały zastąpione humanizmem przekształcającym się w prawdziwą sekularyzację. Nastąpił także spadek poziomu moralności na kampusach uniwersyteckich, co sprawiło, że młodzież straciła z oczu urok wielu cnót.
Te tendencje intelektualne i organizacyjne spowodowały wzrost obojętności wśród ludu Bożego wobec Katolickich Uniwersytetów oraz ich problemów. W konsekwencji uczelnie te doświadczyły braku wsparcia i zachęty. Jednak Kościół potrzebuje ich dziś bardziej niż kiedykolwiek. Biada nam, jeśli o tym zapomnimy!
Kościół, coraz bardziej świadomy swojej zbawczej misji w tym świecie, pragnie mieć te ośrodki blisko siebie, pragnie widzieć ich zaangażowanie w głoszenie autentycznego przesłania Chrystusa. Innymi słowy, chce widzieć je jako „katolickie”. Gdy takimi są rzeczywiście, Kościół jest gotów, nawet kosztem wielkich ofiar, udzielać im swojego wsparcia.
Katolickie Uniwersytety muszą być otwarte na świat i współczesne problemy. Powinny promować dialog ze wszystkimi kulturami, ateistami, niechrześcijanami oraz chrześcijanami różnych wyznań. Wzór daje Kościół po Soborze Watykańskim II. Wszystko to jednak musi odbywać się z zachowaniem katolickiego charakteru tych uczelni.
W przypadku Katolickich Uniwersytetów prowadzonych przez Towarzystwo Jezusowe oznacza to zapewnienie pełnej ortodoksji doktrynalnej, wierności Magisterium Kościoła, lojalności wobec hierarchii oraz Stolicy Apostolskiej. Nie można ulegać doktrynalnemu relatywizmowi ani moralnej permisywności, które są niezgodne z tożsamością uczelni katolickiej.
III. Dziś Katolickie Uniwersytety stają przed wielkimi trudnościami. Nie mogą jednak zniechęcać się ani poddawać pokusie opuszczenia tego sektora na rzecz innych. Należy jasno zaznaczyć, że współpraca ze świeckimi i innymi kapłanami w zarządzaniu uczelniami jest godna pochwały i konieczna, ale Towarzystwo Jezusowe musi zachować niezbędny autorytet, aby sprostać swoim katolickim obowiązkom.
IV. Katolicki Uniwersytet musi promować autentyczną atmosferę katolicką. To właśnie w środowisku uniwersyteckim młodzież powinna zdobywać i rozwijać autentyczny chrześcijański styl życia, poczucie powołania i entuzjazm do stania się w przyszłości świadkami Chrystusa w swojej pracy zawodowej.
W tym kontekście duszpasterstwo młodzieży akademickiej staje się szczególnie pilne. Sobór Watykański II podkreślił, że „przyszłość społeczeństwa i samego Kościoła jest ściśle związana z rozwojem młodych ludzi zdobywających wykształcenie wyższe” (Gravissimum Educationis, 10).
Prezentowanie Jezusa Chrystusa jako odpowiedzi na problemy świata i człowieka, a także pomaganie młodzieży w odnalezieniu ich miejsca w świetle Ewangelii, to zadanie, które powierzamy Katolickim Uniwersytetom Towarzystwa Jezusowego.
Nie lękajcie się! Chrystus, Mądrość Ojca, będzie zawsze z wami. Duch Święty będzie was wspierał, a Maryja, Stolica Mądrości, otoczy was swoją opieką.
Z serca udzielamy naszego Apostolskiego Błogosławieństwa wam, waszym współpracownikom oraz studentom wszystkich uniwersytetów jezuitów.
Tłumaczenie OKM
Za: www.vatican.va
Copyright © Dykasterium ds. Komunikacji – Libreria Editrice Vaticana
