Jutro, 22 października, przypada 150. rocznica urodzin Matki Elżbiety Róży Czackiej, założycielki Zgromadzenia Sióstr Franciszkanek Służebnic Krzyża oraz Ośrodka dla Dzieci Niewidomych w Laskach. Jej beatyfikacja odbyła się 12 września 2021 r. w Świątyni Opatrzności Bożej w Warszawie. – W wieku 22 lat dotknięta całkowitą utratą wzroku, postanowiła poświęcić swoje życie służbie osobom niewidomym – mówił o Matce Czackiej kard. Marcello Semeraro podczas uroczystości beatyfikacyjnych.
Róża Czacka urodziła się 22 października 1876 r. w Białej Cerkwi (obecnie Ukraina). W wieku 22 lat straciła wzrok. Własną ślepotę potraktowała jako wezwanie do zajęcia się innymi niewidomymi. W 1911 roku założyła Towarzystwo Opieki nad Ociemniałymi.
Duchowa ślepota świata
W 1917 r przyjęła habit franciszkański i jako siostra Elżbieta złożyła śluby wieczyste w III Zakonie św. Franciszka. Po uzyskaniu koniecznych pozwoleń zaczęła przyjmować kandydatki do nowego zgromadzenia, które od 1 grudnia 1918 r. zaczęło funkcjonować jako Zgromadzenie Sióstr Franciszkanek Służebnic Krzyża. Jego charyzmatem stała się służba ludziom niewidomym i wynagradzanie za duchową ślepotę świata.
– Matka Czacka wybrała św. Franciszka, żeby powrócić do Ewangelii, ukazać ją światu na nowo: poprzez ubóstwo, powrót do prostoty w życiu, ukochanie każdego człowieka i wszystkiego, co Bóg stworzył. Bez osądzania i bez dziwienia się, tylko naprawdę Boże patrzenie na wszystko – tłumaczyła KAI przed beatyfikacją ówczesna przełożona zgromadzenia s. Judyta Olechowska.
Opiekunem duchowym zgromadzenia i całego dzieła został ks. Władysław Korniłowicz.
Nowatorska placówka
W 1922 roku, dzięki otrzymanej darowiźnie kilku mórg ziemi w Laskach, Matka Elżbieta rozpoczęła budowę zakładu dla niewidomych.
Do wybuchu II wojny światowej, Laski kierowane przez Matkę Czacką stały się nowoczesną placówką, w której niewidomi wychowankowie otrzymywali wykształcenie podstawowe i zawodowe; przygotowywano ich tam do samodzielnego życia w poczuciu własnej wartości, przywracając im ludzką godność. Matka Czacka otworzyła szkoły i zorganizowała warsztaty, dostosowała alfabet Braille’a do języka polskiego i opracowała skróty ortograficzne.
W grudniu 1925 r. pisała: „Podobało się Panu Jezusowi w swym miłosierdziu w czasach obecnych spojrzeć na niewidomych, których przez szczególną łaskę powołuje do wzięcia udziału w wielkim dziele Odkupienia. Niedołęstwo, kalectwo powołane do pełni dzieła Bożego. Potęga ducha – przeciwstawiona sile materialnej i brutalnej obecnego świata pogańskiego. Dać niewidomym zrozumienie tego posłannictwa: to jedno z głównych zadań Dzieła”.
Szczególna moc przyciągania
Laski stały się także ośrodkiem duchowości franciszkańskiej, przyciągającym ludzi poszukujących i pokolenia polskiej inteligencji. Niektórzy z nich odnaleźli tam Boga lub do Niego powrócili; głównie za sprawą ks. Korniłowicza.
W Laskach bywali m.in. Jerzy Liebert, Jarosław Iwaszkiewicz, Zofia Nałkowska, Konrad Górski czy Antoni Słonimski. Z Laskami związani byli m.in. ks. Jan Zieja, kard. Stefan Wyszyński, który uważał się za duchowego syna ks. Korniłowicza, czy ks. Tadeusz Fedorowicz, który został zaproszony przez chorego już ks. Korniłowicza, by przejął po nim funkcję kapelana.
Siła mimo cierpienia
We wrześniu 1939 roku, w czasie bombardowania Warszawy, Matka Czacka została ciężko ranna w głowę i straciła oko, które trzeba było usunąć, a operację przeprowadzono bez znieczulenia. Po miesiącu wróciła do Lasek, by kierować odbudową zniszczonego działaniami wojennymi zakładu.
W 1950 r. rozpoczęła się trwająca do śmierci choroba Róży Czackiej. Przekazała wtedy kierownictwo swojej następczyni. Zmarła w opinii świętości 15 maja 1961 r. w Laskach i tam została pochowana.
Uroczystościom pogrzebowym przewodniczył kardynał Stefan Wyszyński, z którym Matka Czacka współpracowała przez szereg lat.
Proces beatyfikacyjny Matki Elżbiety Róży Czackiej na szczeblu diecezjalnym rozpoczął się w grudniu 1987. Beatyfikacja odbyła się 12 września 2021 r. w Świątyni Opatrzności Bożej w Warszawie. Podczas tej samej uroczystości błogosławionym ogłoszono kard. Stefana Wyszyńskiego.
– Pragniemy, aby w Laskach działała duchowość franciszkańska: pokora, prostota, ubóstwo, miłość, ukochanie cierpienia z miłości do Boga – mówiła KAI s. Olechowska. – To jest coś, co przyciągało tu bardzo wiele osób szukających prawdy, także dzięki osobowości Matki i ks. Korniłowicza, którzy byli takimi „szaleńcami Bożymi”. Podobnie jak ci, którzy działali tu od początku: ks. Antoni Marylski, inżynier Witold Świątkowski czy Henryk Ruszczyc, pedagog i wychowawca, Zygmunt Serafinowicz, wychowawca i nauczyciel i tak wielu innych. Wszyscy oni byli oddani na służbę Panu Bogu w ludziach. Bo tego uczyła nas Matka Czacka – dodała.
Z okazji 150. rocznicy urodzin Matki Elżbiety Róży Czackiej, 23 września w Senacie RP otwarto poświęconą jej wystawę, zatytułowaną „Jak najlepiej się da”. Obecnie jest ona prezentowana w kościele św. Marcina w Warszawie (ul. Piwna 9/11).
