800 lat Zakonu Ducha Świętego w Polsce

W 2020 roku Siostry Kanoniczki Ducha Świętego de Saxia obchodzić będą jubileusz 800-lecia posługi swego Zakonu na polskiej ziemi.

Obchody Roku Jubileuszowego zainaugurowała w dniu 26 października b.r. uroczysta Msza Święta w klasztornym kościele pw. św. Tomasza Ap. w Krakowie, której przewodniczył biskup pomocniczy krakowski Damian Muskus.

Zgromadzenie Sióstr Kanoniczek Ducha Świętego jest żeńską gałęzią Zakonu Ducha Świętego, założonego we Francji przez Gwidona z Montpellier, z którego inicjatywy, ok. 1180 r. powstał w Montpellier pierwszy szpital – kolebka Zakonu. Gromadził w nim sieroty, porzucone dzieci, ubogich, chorych i osobiście im posługiwał. Inspiracją dla Założyciela i jego dzieła stały się słowa Chrystusa z Ewangelii wg św. Mateusza, rozdz. 25, 31-40. w 1198 r. Zakon zyskał aprobatę papieską. Stosunkowo szybko, bo już w 1220 roku, zakonników sprowadził do Polski biskup krakowski Iwo Odrowąż, osadzając ich na podkrakowskim Prądniku; w 1244 zostali sprowadzeni do samego Krakowa. Przy parafialnym kościele św. Krzyża, otrzymali szpital oraz zabudowania klasztorne. Wkrótce powstały duchackie szpitale w Kaliszu, Sandomierzu, Sławkowie, w których bracia i siostry Zakonu, nazywani w Polsce popularnie duchakami i duchaczkami, świadczyli pomoc biednym i opuszczonym, szukając ich także po wsiach i ulicach miast. W szpitalu krakowskim, już w średniowieczu, istniało tzw. „Okno Życia”, w którym przyjmowano porzucone niemowlęta. Ich wychowaniem zajmowały się Siostry; one także roztaczały opiekę nad samotnymi matkami i chorymi kobietami.

W 1741 roku polska prowincja Zakonu została wyjęta spod władzy generała rzymskiego, a linia żeńska otrzymała autonomię, przyjmując nazwę „Siostry Kanoniczki Ducha Świętego de Saxia”. Siostry rozpoczęły samodzielną działalność charytatywną, służąc chorym, ubogim, wychowując dzieci.

Na skutek polityki wyznaniowej zaborców w XVIII w. kasacie uległa definitywnie męska gałąź Zakonu. Istnienie żeńskiej gałęzi, której również nie ominęły burze dziejowe, uratował w 1850 r. administrator diec. krakowskiej ks. Mateusz Gładyszewicz. Dzięki jego staraniom 27 października 1851r. s. Marta Zalewska, ostatnia z żyjących duchaczek, wraz ze zgłaszającymi się kandydatkami zamieszkała w krakowskim klasztorze przy kościele św. Tomasza Ap. Dzień 27 października rok rocznie obchodzony jest w Zgromadzeniu jako Święto Odrodzenia Zakonu.

Aktualnie Zgromadzenie Sióstr Kanoniczek Ducha Świętego, z domem generalnym w Krakowie, liczy 17 domów w Polsce, 1 na Ukrainie, 1 w Italii oraz 5 wspólnot na misjach w Burundi. Siostry, starając się odczytywać znaki czasu, podejmują posługę w szpitalach, w hospicjum, w domach opieki i domach prywatnych. Angażują się w wychowanie dzieci i młodzieży, katechizując w szkołach, prowadząc Przedszkola, Placówkę Opiekuńczo-Wychowawczą, Dom Samotnej Matki i Zawodową Niespokrewnioną z Dzieckiem Rodzinę Zastępczą. Pełnią posługę wśród starszych i chorych Kapłanów w Domu Księży Emerytów. Podejmują pracę parafialną jako pielęgniarki środowiskowe i opiekunki chorych, organistki, zakrystianki i kancelistki.

W homilii podczas Mszy Św. inaugurującej Jubileusz, bp Muskus podkreślił, że programem życia Sióstr od początku było miłosierdzie, „miłość, która nie ucieka od potrzebujących, ale garnie się do nich. Tym, co najbardziej zadziwia w dziejach sióstr –mówił hierarcha – jest umiejętność rozpoznawania wyzwań czasu i odwaga, a nawet pewna fantazja, w odpowiadaniu na nowe potrzeby i bolączki. – Wystarczy uświadomić sobie, że przed wiekami, w czasach, gdy los niechcianych dzieci i samotnych matek był w tragiczny sposób przesądzony, przy szpitalu duchackim powstało pierwsze okno życia”. „Założyciel Zgromadzenia, bł. Gwidon, wiedział, że posługa miłosierdzia jest drogą do Królestwa, jest być albo nie być wspólnoty Kościoła, jest sprawdzianem wiarygodności uczniów Jezusa” – podkreślił bp Muskus.

Na rozpoczynający się Rok Jubileuszowy krakowski biskup życzył Siostrom, by umocnione życiodajną mocą Ewangelii i zakonnym charyzmatem, szły do świata i zachwycały go pięknem miłości miłosiernej: „Idźcie i przyciągajcie do Boga przez posługę miłosierdzia i proste gesty dobra świadczonego na co dzień”. Na zakończenie Mszy Świętej hierarcha ogłosił: Rok Jubileuszowy uważam za otwarty.

/Siostry Kanoniczki Ducha Świętego/