Biskupie pierścienie, złoty pektorał, szaty liturgiczne, relikwiarz św. Gemmy Galgani – to m.in. przedmioty, które można obejrzeć na wystawie poświęconej prymasowi Augustowi Hlondowi. Wernisaż wystawy, w której uczestniczył m.in. abp Zbigniew Zieliński, metropolita poznański, odbył się dzisiaj w Muzeum Archidiecezjalnym w Poznaniu. Wydarzenie wpisało się w poznańskie obchody 100. rocznicy prymasostwa kard. Augusta Hlonda, arcybiskupa gnieźnieńskiego i poznańskiego.
„Ekspozycja przybliża działalność kard. Augusta Hlonda w kontekście jego zawołania biskupiego: «Daj mi duszę, resztę zabierz». Tę dewizę realizował on w taki sposób, że bardzo dbał przede wszystkim o duchowy rozwój Polaków” – mówi KAI Magdalena Geming, kuratorka wystawy.
Na wystawie można zobaczyć cenne archiwalia i osobiste przedmioty prymasa, związane zarówno z okresem międzywojennym, jak i latami po 1939 roku. „To opowieść o człowieku, jego wyborach i odpowiedzialności w czasach przełomu” – mówi kuratorka. Ekspozycja przybliża także okres, gdy prymas Hlond jako arcybiskup poznański i gnieźnieński mieszkał na poznańskim Ostrowie Tumskim.
Kuratorka wystawy podkreśla, że kard. Hlond był zaangażowany zwłaszcza w formację osób świeckich, dla których powołał Akcję Katolicką, a także zatroskany o wiarę Polaków przebywających za granicą, którymi mieli opiekować się księża z założonego przez niego Towarzystwa Chrystusowego dla Polonii Zagranicznej.
Magdalena Geming zwraca uwagę, że prymas Hlond chciał też wskrzesić Akademię Lubrańskiego w Poznaniu, założoną w 1518 r. przez bp. Jana Lubrańskiego. „Ta uczelnia miała wykształcić na jak najwyższym poziomie przyszłych profesorów religii. Miała być niezależna od seminarium duchownego, ale podlegająca bezpośrednio Kościołowi. Mimo wstępnej akceptacji nawet ze strony papieża, niestety ta wizja nie została zrealizowana” – mówi kurator.
Kuratorka wystawy zwraca uwagę, że wśród eksponatów zgromadzonych w Poznaniu można obejrzeć także zegarek z 1939 roku, który nosił kard. Hlond, i relikwiarz św. Gemmy Galgani, która była kanonizowana w 1940 roku w Rzymie, wtedy, gdy kardynał przebywał tam na emigracji. „Te przedmioty symbolicznie przywołują także postać księdza sekretarza prymasa Hlonda, późniejszego abp. Antoniego Baraniaka, który po śmierci prymasa większość jego rzeczy osobistych przekazał księżom salezjanom do Czerwieńska, gdzie obecnie jest muzeum poświęcone prymasowi” – opowiada M. Geming.
„Eksponatów jest niewiele, ale ma to swoje symboliczne znaczenie, bo tę skromnością wystawy podkreślamy realizację jego biskupiego hasła. Dla prymasa nie były ważne tytuły, zaszczyty ani przedmioty” – podkreśla kuratorka.
Eksponaty prezentowane na wystawie pochodzą ze zbiorów Towarzystwa Chrystusowego, Archiwum Archidiecezjalnego w Poznaniu i z Muzeum Archidiecezjalnego.
Wystawę można obejrzeć do 24 grudnia br.
Prymas August Hlond urodził się 5 lipca 1881 roku w Brzęczkowicach. 13 października 1896 roku wstąpił do Towarzystwa św. Franciszka Salezego. 7 listopada 1922 roku papież Pius XI mianował go administratorem Górnego Śląska. Po utworzeniu diecezji katowickiej August Hlond został, 3 stycznia 1926 roku, jej pierwszym ordynariuszem. 24 czerwca tego roku objął stolice arcybiskupie w Poznaniu i Gnieźnie i został prymasem Polski. W 1927 roku otrzymał godność kardynalską. Do czasu wybuch II wojny światowej prowadził ożywioną pracę duszpasterską (utworzył m.in. Akcję Katolicką i Radę Społeczną przy Prymasie Polski), podkreślając w swoim nauczaniu znaczenie wierności Bogu i Ojczyźnie. Z myślą o Polakach żyjących poza granicami kraju powołał do życia Towarzystwo Chrystusowe dla Polonii Zagranicznej.
We wrześniu 1939 roku najpierw, na prośbę władz RP udał się do Warszawy, a następnie do Rzymu, aby upominać się o polskie sprawy w Watykanie. W latach 1940–1945 przebywał na terenie Francji, prowadząc pracę zarówno na niwie dyplomatycznej, jak i dobroczynnej na rzecz rodaków. Po wyzwoleniu w 1945 roku przez wojska amerykańskie udał się do Rzymu, skąd wyruszył do Polski. Przybył do Poznania 20 lipca 1945 roku i natychmiast rozpoczął odbudowę życia religijnego i społecznego w Polsce. Pomimo jednoznacznie antykomunistycznych przekonań starał się nie zaogniać relacji na linii Kościół – nowe, zdominowane przez komunistów, władze. Położył wielkie zasługi w procesie budowy życia kościelnego na ziemiach północno-zachodnich, które po 1945 roku znalazły się w granicach Polski.
Zmarł w Warszawie 22 października 1948 roku.
