Rozmowa red. Małgorzaty Bochenek z o. dr hab. Szczepanem T. Praśkiewiczem OCD, relatorem Dykasterii Spraw Kanonizacyjnych.
W ubiegłym tygodniu polscy biskupi zaapelowali, by 10 listopada – tuż przed Narodowym Świętem Niepodległości – był dniem postu i pokuty w intencji Ojczyzny. Po wydarzeniach w Krakowie to wezwanie jest jeszcze bardziej aktualne?
– Polsce potrzeba żarliwej modlitwy w intencji pokoju społecznego, narodowego porozumienia i pojednania; potrzeba modlitwy o mądrość dla rządzących i wszystkich odpowiedzialnych za życie publiczne, aby troska o dobro wspólne była dla nich najważniejsza. Dzień pokuty i postu w intencji Ojczyzny jest bardzo ważną inicjatywą. To sięgnięcie po duchowy oręż w walce przeciwko złemu duchowi, który posługując się ludźmi, prowadzi do destabilizacji Polski, także do tak dramatycznych wydarzeń, jakich byliśmy świadkami w Krakowie. Brutalny atak młodego człowieka na przypadkowych ludzi powinien być wołaniem o opamiętanie wszystkich siejących nienawiść, agresję. Dlatego cały czas potrzeba duchowej walki o to, aby Polacy kierowali się w życiu nauką Ewangelii, Dekalogiem. Pamiętajmy też, że szczytem modlitwy Kościoła jest Eucharystia. Sprawowana za Ojczyznę, łączy wszystkie powierzane w niej intencje z ofiarą Jezusa.
Warto w tym miejscu przypomnieć, że co miesiąc publikujemy na łamach „Naszego Dziennika” wykaz kilkuset miejsc w Polsce, w których regularnie odbywają się Msze św. za Ojczyznę.
– W polskiej tradycji religijno-społecznej zamawianie i celebrowanie Mszy św. za Ojczyznę jest praktyką o szczególnym znaczeniu duchowym, historycznym i patriotycznym. Wynika to ze specyfiki naszej polskiej tożsamości, w której wiara i miłość do Ojczyzny mocno się przeplatają, wszak chrzest był początkiem naszej państwowości. W trudnych czasach Msze św. za Ojczyznę stały się symbolem oporu wobec najeźdźców, zaborców czy okupantów. Tak było także w dziejach najnowszych – np. podczas stanu wojennego. Któż z nas nie pamięta owych Mszy św. za Ojczyznę celebrowanych przez bł. ks. Jerzego Popiełuszkę, które gromadziły tysiące ludzi i dawały siłę moralną do walki z komunistycznym reżimem bez użycia przemocy ze strony Narodu.
Święci i błogosławieni też uczą nas modlitwy za Ojczyznę?
– Tragiczne dla Polski wydarzenia dotyczące Trybunału Konstytucyjnego nastąpiły praktycznie w wigilię uroczystości Wszystkich Świętych, co nie umknęło uwadze wielu biskupów i kapłanów w ich wypowiedziach, by modlić się o przywrócenie ładu i o pokojowe rozstrzygnięcie sporu, właśnie przyzywając wstawiennictwa świętych i wskazując ich miłość ku Ojczyźnie. Patron Polski, św. Stanisław ze Szczepanowa, biskup krakowski, oddał życie, i to w czasie Eucharystii, po tym, jak w trosce o dobro Narodu upomniał samego króla, najwyższego władcę Polski, za jego niemoralną postawę. Ojczyznę postawiła wyżej niż własne szczęście św. Królowa Jadwiga. Losy Ojczyzny omadlali i poświęcali się dla niej chociażby sybirak św. Rafał Kalinowski, późniejszy asceta karmelitański, czy św. Albert Chmielowski, który jako powstaniec stracił nogę w bitwie, a potem założył zgromadzenie zakonne, by posługiwać ubogim i wielbić Boga na modlitwie. I moglibyśmy kontynuować i przywołać całą litanię polskich świętych i błogosławionych, którzy modlili się za Polskę, zachęcali do podobnej modlitwy i swoim życiem oraz poświęceniem służyli Ojczyźnie. Pragnę przywołać tu modlitwę św. Siostry Faustyny, którą sam lubię się posługiwać: „Jezu najmiłosierniejszy, proszę Cię przez przyczynę świętych Twoich, a szczególnie przez przyczynę Matki Twojej najmilszej, która Cię wychowała z dziecięctwa, błagam Cię, błogosław Ojczyźnie mojej. Jezu, nie patrz na grzechy nasze, ale spójrz się na łzy dzieci małych, na głód i zimno, jakie cierpią. Jezu, dla tych niewiniątek, udziel mi łaski, o która Cię proszę dla Ojczyzny mojej”.
Od blisko 15 lat na łamach „Naszego Dziennika” w cyklu „Męczennicy orędują za Polską” przybliża Ojciec postaci świętych i błogosławionych. Czy ich wszystkich łączyła miłość do Ojczyzny?
– Tak! Przywołujemy tych męczenników regularnie jako wprowadzenie do wykazu comiesięcznych Mszy św. w intencji Ojczyzny. Z przykładu ich życia i przesłania właśnie ta miłość do Polski, zakorzeniona w miłości Boga i Kościoła, wybija się na czoło i stanowi niejako wspólny mianownik. Oni szli na męczeństwo z wierności swej wierze i powołaniu, ale także z miłości do Ojczyzny. Pomyślmy chociażby o 108 beatyfikowanych przez św. Jana Pawła II męczennikach z rąk niemieckich podczas II wojny światowej. Iluż z nich mogło uzyskać wolność za wyrzeczenie się polskości… A bł. ks. Jerzemu Popiełuszce już nie Niemcy, ale komuniści proponowali pójście na współpracę, przez co uniknąłby śmierci… Jesteśmy świadomi, jak wieloma męczennikami ubogacił martyrologium rzymskie Kościół polski od zarania chrześcijaństwa na naszych ziemiach aż do dziś. Wspomniałem św. Stanisława Szczepanowskiego, a nie sposób nie przywołać innego patrona Polski, św. Andrzeja Bobolę, wiernego do końca Polsce i wierze ojców mimo okrutnego męczeństwa. W felietonach na łamach „Naszego Dziennika”, prezentując sylwetki męczenników, zawsze zachęcam do dawania – za ich przykładem – świadectwa wierności Bożym przykazaniom i Jezusowej Ewangelii, w zatroskaniu, śladem praojców, o dobro „Polski zawsze wiernej – Poloniae semper fidelis” oraz do modlitwy w jej intencji.
Czy modlitwa za Polskę jest imperatywem moralnym wynikającym z troski o pomyślną przyszłość polskiego Narodu?
– Z perspektywy katolickiej – jak najbardziej. Modlitwa za Ojczyznę winna być postrzegana jako obowiązek moralny, zakorzeniony w tradycji biblijnej i wynikający z czwartego przykazania Dekalogu, wszak nakaz „czcij ojca swego i matkę swoją” rozciąga się również na Ojczyznę, jako ziemię przodków, nazywaną matką. W moich uszach brzmią jeszcze wielokrotnie powtarzane wypowiedzi św. Jana Pawła II, że „Ojczyzna to Matka!”. Także Prymas Tysiąclecia, bł. Stefan Wyszyński, w swym nauczaniu podkreślał ten wątek i mówił, że Polska jest naszą matką, matką o trudnych dziejach, która wiele wycierpiała, dlatego należą się jej z naszej strony wielka miłość i modlitwa w jej intencji.
Jakie procesy beatyfikacyjne dotyczące Polaków zbliżają się obecnie ku końcowi?
– Nie wolno nam uprzedzać decyzji Ojca Świętego, a przecież on jako Najwyższy Pasterz i Prawodawca podejmuje decyzje o ogłaszaniu dekretów o heroiczności cnót czy o męczeństwie Sług Bożych, jak również o cudach niezbędnych do wyniesienia na ołtarze wyznawców i do kanonizacji błogosławionych. Mogę jednak potwierdzić, że badany jest już cud do beatyfikacji Czcigodnej Sługi Bożej Stanisławy Barbary Samulowskiej, wizjonerki z Gietrzwałdu sprzed 150 laty. Jest to ważne także w kluczu patriotycznym, bo w czasie objawień w Gietrzwałdzie Matka Boża rozmawiała z dziećmi po polsku, w języku „tego ludu”. Tak zapisał w kronice ks. Augustyn Weichsel, tamtejszy proboszcz, sam narodowości niemieckiej i bardzo nękany przez władze pruskie za popieranie tego cudownego wydarzenia. Nadto domniemany cud do wstępnej analizy Dykasterii Spraw Kanonizacyjnych przedstawiła także postulacja Czcigodnej Sługi Bożej Rozalii Celakówny, która przecież tak bardzo zabiegała o potrzebę budowania królestwa Chrystusa na ziemi…
Te przykłady potwierdzają związek katolicyzmu z polskością.
– Podkreślają jednocześnie potrzebę budowania przyszłości Ojczyzny na trwałych wartościach, których nie uczy dziś Bruksela, podobnie jak niegdyś nie uczyła ich Moskwa. Obchody Narodowego Święta Niepodległości mają być dla nas wezwaniem, aby odrzucić prywatę i zawsze z determinacją bronić dobra Ojczyzny. Święci i błogosławieni w trosce o Polskę kierowali się Bożymi przykazaniami i Ewangelią.
Dziękuję za rozmowę.
Małgorzata Bochenek
Nasz Dziennik, 10-11.11.2026, s. 11.
