W ciągu ponad wieku Kościół katolicki w diecezji Bougainville na wschodzie Papui-Nowej Gwinei przeszedł przez różne chwile, rozwijając się w tętniącą życiem wspólnotę katolicką. Obecnie liczy ona ponad 250 000 wiernych w 35 parafiach. Katolicy stanowią około 75% całej ludności zamieszkującej diecezję. Wyspa Bougainville dąży do uzyskania niepodległości i trwają intensywne starania, aby już w 2027 wyspa stała się samodzielnym państwem.
Pierwszymi misjonarzami, którzy przybyli na wyspę Bougainville, byli dwaj ojcowie maryści (Towarzystwo Maryi; łac. Societas Mariæ). 7 sierpnia 1901 roku o. Peter Meyer i o. Eugene Englert, którzy odprawili pierwszą Mszę świętą na wyspie Pokpok.
Wiara chrześcijańska na tym terenie musiała zmierzyć się jednak z trudnymi momentami, takimi jak II wojna światowa czy wojna domowa między rządem Papui-Nowej Gwinei a siłami secesjonistycznymi (1988–1998). Obecnym biskupem diecezji Bougainville z siedzibą w Buka jest bp Dariusz Kałuża MSF, polski misjonarz ze zgromadzenia Misjonarzy Świętej Rodziny.
Najważniejsze celebracje jubileuszowe miały miejsce w dniach 14–17 sierpnia 2026 roku, a głównym celebransem był kard. Luis Antonio Tagle, który 16 sierpnia przewodniczył uroczystej Mszy jubileuszowej w katedrze Matki Bożej Wniebowzięcia w Hahela.
17 sierpnia 2026 wspólnota z Bougainville mieszkająca w Port Moresby zorganizowała również uroczystą Mszę Św. w parafii Mary Queen of the Pacific w dzielnicy Waigani. Uroczystość ta była ostatnim akcentem obchodów 125. rocznicy pierwszego przybycia misjonarzy na wyspę Bougainville. Także tej Mszy św. przewodniczył kard. Luis Antonio Tagle, który przekazał pozdrowienia i słowa zachęty od Ojca Świętego, Leona XIV. Obecni byli również: nuncjusz apostolski na PNG i Wyspy Salomona, Msgr. Maurizio Bravi, biskup Alotau, Jacek Tendej CM, biskup Kundiawy, Paul Sundu oraz sekretarz konferencji episkopatu PNG i Wysp Salomona, o. Lawrence Arockiaraj, wielu kapłanów, sióstr zakonnych i tłum wiernych.
Czymś szczególnym i mocno wzruszającym był fakt, że na Liturgię Słowa wybrano te same czytania, które były czytane w czasie liturgii 7 sierpnia 1901 roku (Syr 31,8-11; Ef 2,19-22 i Mt 6,24-34). Kardynał Tagle zwrócił uwagę, że nie wystarczy, że nasi przodkowie dokonali wyboru wiary chrześcijańskiej, ale i my dzisiaj ciągle mamy wybierać wartości, którymi kieruje się Królestwo Boże.
W uroczystości wziął udział John Momis z żoną, zasłużony polityk dla Bougainville oraz dla Papui-Nowej Gwinei, jako jeden z twórców jej konstytucji. Był też obecny ambasador Filipin w PNG, Edgar Tomas Q. Auxilian z żoną oraz liczna grupa Filipińczyków mieszkających w Port Moresby.
Warto wspomnieć, że werbiści również mają swój udział w ewangelizacji wyspy Bougainville. Według relacji o. Arnolda Steffena SVD werbiści rozpoczęli swoją działalność w południowo-zachodniej części wyspy w 1981 roku. Natomiast werbistowski Catalogus podaje datę 1983. Pierwszymi misjonarzami byli ojcowie Arnold Steffen SVD i Kurian Arimattam SVD oraz brat Paul Omba SVD, którym powierzono troskę o trzy parafie – Monoitu, Haisi i Sovele – oraz kapelanię szpitala w Moratona. Od 1986 roku do początku lat dziewięćdziesiątych był tam o. Franz Defland SVD.
Na Bougainville wyróżnił się szczególnie włoski werbista, o. Dario Monegatti SVD, który od 1987 spędził znaczną część swojej misji w regionie Siwai na południowym krańcu Bougainville. Przez kilka lat był na wyspie jedynym werbistą, choć od czasu do czasu werbiści z innych stron Papui-Nowej Gwinei udawali się tam na krótko, by pomagać w pracy. Gdy w 1989 roku wybuchł konflikt, o. Dario postanowił pozostać wśród ludzi, oferując im nie tylko duchowe wsparcie, ale także aktywnie włączając się w dialog między przeciwnymi frakcjami. Świadkowie wspominają jego niezachwianą odwagę – stawanie między uzbrojonymi bojownikami a ich celami, odwiedzanie zatrzymanych w obozach wojennych oraz dostarczanie jedzenia, ubrań i słów umocnienia w szczególnie trudnych chwilach. Jego działania, z narażaniem własnego życia, odzwierciedlały bezkompromisowe zaangażowanie w pokój i pomoc człowiekowi. W 2013 roku w uznaniu niezwykłej służby o. Monegatti został odznaczony tytułem Companion of the Order of the Star of Melanesia(CSM). Po wyjeździe z Bougainville w 2002 roku pozostał jeszcze przez wiele lat w dystrykcie Madang, by w 2023 roku z powodu kłopotów zdrowotnych powrócić na stałe do rodzinnych Włoch.
Dzisiejszy kontekst życia jest całkiem inny od tego, który spotkali pierwsi misjonarze na Bougainville, jednak głoszenie Chrystusa nigdy się nie starzeje. I każdy z nas jest wezwany nieść Ewangelię tam, gdzie żyje, bo, jak zwrócił uwagę kardynał Tagle, nawet będąc bogatymi materialnie, ale nie mając wiary, pozostajemy wciąż biedni.
Tekst i fotografie: Władysław Madziar SVD
Papua-Nowa Gwinea
Za: www.werbisci.pl
