List Generała Zakonu, Gerarda Francisco Timonera III OP upamiętniający niedawno zmarłego kard. Dominika Dukę OP
We wtorek, 4 listopada, o godzinie trzeciej nad ranem, zmarł w wieku 82 lat nasz brat, kardynał Dominik Duka O.P., arcybiskup senior Pragi. Msza pogrzebowa zostanie odprawiona w sobotę, 15 listopada, o godzinie 11:00 w katedrze św. Wita, św. Wacława i św. Wojciecha w Pradze.
Dominik Jaroslav Duka urodził się 26 kwietnia 1943 r. w Hradcu Králové, w rodzinie zawodowego żołnierza, który podczas II wojny światowej służył w zagranicznym ruchu oporu i walczył w szeregach armii czechosłowackiej w Wielkiej Brytanii. Po wojnie jego ojciec został uwięziony za służbę na froncie zachodnim – los ten głęboko wpłynął na bieg życia jego syna.
Duka dorastał w Hradcu Králové, gdzie po ukończeniu szkoły średniej reżim komunistyczny odmówił mu możliwości dalszej edukacji, w związku z czym pracował jako ślusarz-mechanik. Po odbyciu służby wojskowej (1962-1964), w 1965 roku został przyjęty na studia teologiczne na Wydziale Teologicznym w Litomierzycach.
5 stycznia 1968 r. potajemnie wstąpił do Zakonu Kaznodziejskiego – wówczas zakazanego w Czechosłowacji – i przyjął imię zakonne Dominik. Został wyświęcony na kapłana 22 czerwca 1970 r. przez kardynała Štěpána Trochtę i pełnił posługę duszpasterską na przygranicznych terenach Czech.
W 1975 roku cofnięto mu państwowe zezwolenie na wykonywanie posługi kapłańskiej, co zmusiło go do podjęcia pracy cywilnej w zakładach Škoda w Pilźnie. Mimo to potajemnie kontynuował pracę duszpasterską i formacyjną, szkoląc młodych dominikanów, organizując podziemne studia teologiczne i utrzymując kontakty z dominikanami za granicą. Za tę działalność został aresztowany w 1981 roku i skazany za „utrudnianie państwowego nadzoru nad kościołami”. Spędził piętnaście miesięcy w więzieniu Plzeň-Bory, gdzie modlił się ze współwięźniami i umacniał ich w wierze.
Po zwolnieniu wznowił pracę w Zakonie, a w 1986 roku został mianowany prowincjałem Czechosłowackiej Prowincji Dominikanów, funkcję tę pełnił do 1998 roku. Po zmianach politycznych w 1989 roku odegrał kluczową rolę w odbudowie życia dominikańskiego w Czechosłowacji, a później w Czechach. Pełnił funkcję przewodniczącego Konferencji Wyższych Przełożonych, wiceprzewodniczącego Unii Europejskich Konferencji Wyższych Przełożonych oraz wykładał biblistykę na Wydziale Teologicznym w Ołomuńcu. Był także członkiem Komisji Akredytacyjnej czeskiego rządu i aktywnie uczestniczył w publicznych dyskusjach na temat roli chrześcijaństwa we współczesnym społeczeństwie.
6 czerwca 1998 r. papież Jan Paweł II mianował go biskupem Hradca Králové, a 26 września tego samego roku przyjął sakrę biskupią w katedrze Świętego Ducha w Hradcu Králové. Kontynuując dzieło swojego poprzednika, Karela Otčenáška, promował edukację i duszpasterstwo, założył Diecezjalny Instytut Teologiczny oraz prowadzone przez Kościół gimnazjum w Skuteču, a także odrestaurował biblioteki diecezjalne. Zainicjował także drugi Diecezjalny Kongres Eucharystyczny i wspierał rozwój nowych struktur duszpasterskich w diecezji.
13 lutego 2010 r. papież Benedykt XVI mianował go 36. arcybiskupem Pragi, a w 2012 r. wyniósł go do Kolegium Kardynalskiego. Został kardynałem-prezbiterem kościoła tytularnego Santi Marcellino e Pietro w Rzymie. Jako przewodniczący Czeskiej Konferencji Biskupów (2010-2020) odegrał kluczową rolę w restytucji mienia kościelnego oraz w promowaniu dialogu publicznego na temat roli Kościoła we współczesnym społeczeństwie.
Przyczynił się do wydania czeskiej edycji Biblii Jerozolimskiej (2009) i pełnił funkcję redaktora naczelnego „Revue Salve” w latach 1998–2015. Przez 27 lat posługi biskupiej pozostał głęboko związany z Zakonem i wspierał go na wiele sposobów.
Polecamy naszego drogiego brata miłosierdziu Bożemu i modlimy się o wieczny odpoczynek dla jego duszy. Niech wejdzie w pełnię miłosierdzia Bożego, którego szukał od początku swego życia w Zakonie, i na zawsze ogląda chwałę Bożą w Jego obecności.
O. Gerard Francisco Timoner III OP
Generał Zakonu
