– Z tego wzgórza na Kahlenbergu powinien popłynąć apel o zaprzestanie wojny i wszelkich form agresji – powiedział bp Wiesław Lechowicz. W niedzielę na Kahlenbergu odbywają się uroczystości związane z 343. rocznicą Odsieczy Wiedeńskiej oraz 43. rocznicą obecności w tym miejscu św. Jana Pawła II.
W obchodach uczestniczą m.in. małżonka prezydenta RP Marta Nawrocka, metropolita lwowski obrządku łacińskiego abp Mieczysław Mokrzycki oraz biskup polowy Wojska Polskiego bp Wiesław Lechowicz. Obecni są także przedstawiciele polskich władz, korpusu dyplomatycznego i Polonii.
Uroczystości w Polskim Sanktuarium Narodowym na Kahlenbergu rozpoczęła Msza św. z okazji 343. rocznicy Bitwy pod Wiedniem.
Przybyłych gości powitał rektor sanktuarium ks. Roman Krekora. – Dzisiaj dziękujemy Bogu, Matce Najświętszej i tym, którzy polegli na polu walki w obronie chrześcijaństwa, Austrii, Europy i jej kultury za wielkie zwycięstwo – podkreślił.
W homilii bp Lechowicz wskazał, że pamięć o wydarzeniach z 1683 r. powinna skłaniać do wyciągania lekcji z historii i budowania pokoju. – Jest to również miejsce, z którego powinien płynąć apel, aby nigdy nie nadużywać imienia Boga, aby nigdy ani Boga, ani religii nie traktować instrumentalnie – mówił biskup polowy.
Podkreślił, że wywoływanie wojny w imię Boga i religii jest sprzeczne z chrześcijańskim przesłaniem. Przypomniał, że Jezus Chrystus jest zapowiadanym przez proroków „Księciem Pokoju”. – Wolą Boga jest nasz ziemski i wieczny pokój – zaznaczył.
Bp Lechowicz zwrócił uwagę, że podstawą pokojowego współżycia – zarówno w życiu osobistym i rodzinnym, jak i społecznym oraz międzynarodowym – powinien być szacunek dla Bożych przykazań. Nawiązując do słów św. Pawła, przypomniał, że wszystkie przykazania znajdują swoje wypełnienie w miłości.
Nawiązując do Jana III Sobieskiego, biskup polowy wskazał na solidarność i odpowiedzialność za dobro wspólne. Zaznaczył, że polski król wraz ze swoimi rycerzami kierował się nie tylko dobrem Rzeczypospolitej, ale także losem całej Europy. Przywołał przy tym zawołanie: „Venimus, vidimus, Deus vicit” – „Przybyliśmy, zobaczyliśmy, Bóg zwyciężył”.
Hierarcha przekonywał, że także współcześnie nie wolno ulegać przekonaniu, iż problemy są zbyt wielkie, by pojedynczy człowiek mógł mieć wpływ na rzeczywistość.
– Nie możemy kapitulować wobec potęgi zła, kłamstwa, niesprawiedliwości i nienawiści – podkreślił.
Biskup polowy mówił również o osobistej odpowiedzialności każdego człowieka za budowanie pokoju. – Wiele wojen rozpoczyna się w głowach i gabinetach polityków. Ale jeszcze więcej wojen ma swoje źródło w naszych sercach – powiedział.
Jak zaznaczył, „zwycięstwo logiki pokoju nad logiką siły” nie musi dokonywać się poprzez spektakularne czyny. Wskazał na znaczenie codziennych gestów: powstrzymania się od złego słowa, wyciągnięcia ręki do pojednania czy życzliwego spojrzenia na drugiego człowieka.
– Pokój zaczyna się w każdym z nas: od sposobu, w jaki patrzymy na innych, jak ich słuchamy, jak o nich mówimy i jak się do nich odnosimy – mówił bp Lechowicz.
Dziękując żołnierzom Wojska Polskiego i zaprzyjaźnionych armii za służbę na rzecz bezpieczeństwa, hierarcha wskazał ich jako przykład odpowiedzialności za pokój.
Na zakończenie homilii bp Lechowicz nawiązał do zakończonego remontu kościoła na Kahlenbergu. – Oby ta odnowiona świątynia na Kahlenbergu, mimo że przypominająca nam wydarzenia sprzed kilku wieków, stawała się dla współczesnych i przyszłych pokoleń szkołą pokoju – powiedział.
– Wielka bitwa, stoczona na przedpolach Wiednia 12 września 1683 roku, była jednym z punktów zwrotnych w historii świata – napisał prezydent. Jak wskazał, zwycięstwo wojsk Jana III Sobieskiego powstrzymało ekspansję Imperium Osmańskiego i miało znaczenie dla dalszych losów państw Europy Środkowej i Południowej.
Po Mszy św. odbył się Apel Pamięci z udziałem żołnierzy 11. Dywizji Kawalerii Pancernej im. Króla Jana III Sobieskiego. Podczas uroczystości szef Gabinetu Prezydenta RP Paweł Szefernaker odczytał list prezydenta Karola Nawrockiego, w którym podkreślono historyczne znaczenie zwycięstwa pod Wiedniem oraz jego wagę dla chrześcijańskiego dziedzictwa Europy.
Karol Nawrocki nawiązał także do wizyty św. Jana Pawła II na Kahlenbergu w 1983 r. i postawił pytania o współczesną tożsamość Europy. – Kim dzisiaj jesteśmy? My, chrześcijanie, Europejczycy, przedstawiciele narodów europejskich? Co nas łączy autentycznie i mocno? Co tak naprawdę jest nam drogie? – pytał. Wyraził nadzieję, że refleksja nad historią kontynentu i jego fundamentami doprowadzi do przemian służących bezpieczeństwu, pokojowi i rozwojowi Europy.
Kahlenberg jest jednym z najważniejszych miejsc związanych z Odsieczą Wiedeńską. To z tego rejonu we wrześniu 1683 r. wojska sprzymierzone pod dowództwem króla Jana III Sobieskiego ruszyły do bitwy, która zakończyła oblężenie Wiednia przez armię Imperium Osmańskiego.
Polskie Sanktuarium Narodowe na Kahlenbergu od ponad wieku pozostaje ważnym miejscem polskiej pamięci historycznej i religijnej w Austrii. Z miejscem tym związana jest również pamięć o św. Janie Pawle II, który odwiedził Kahlenberg w 1983 r., podczas obchodów 300. rocznicy Odsieczy Wiedeńskiej.
ar/KAI
Bp Lechowicz na Kahlenbergu: nie logika siły, lecz logika pokoju
– Wypowiadanie wojny w imię Boga i w imię religii jest wynaturzeniem, jest obrazą Boga i człowieka – powiedział bp Wiesław Lechowicz podczas obchodów 343. rocznicy Odsieczy Wiedeńskiej na Kahlenbergu (Wiedeń). Biskup polowy wygłosił homilię podczas Mszy św. pod przewodnictwem abp. Mieczysława Mokrzyckiego, metropolity lwowskiego obrządku łacińskiego. Tegoroczne uroczystości połączono z poświęceniem odnowionego kościoła św. Józefa oraz 43. rocznicą pobytu św. Jana Pawła II na Kahlenbergu. W uroczystościach wzięła udział małżonka Prezydenta RP Marta Nawrocka.
Liturgię poprzedziło zapalenie zniczy na kahlenberskim cmentarzu, na grobach Polaków poległych w obronie Wiednia w 1683 r. Następnie przed pomnikiem króla Jana III Sobieskiego złożono wieńce.
Mszy św. w Polskim Sanktuarium Narodowym pw. św. Józefa przewodniczył abp Mieczysław Mokrzycki, metropolita lwowski obrządku łacińskiego. Homilię wygłosił bp Wiesław Lechowicz, biskup polowy Wojska Polskiego.
W uroczystości uczestniczyli m.in. Pierwsza Dama Marta Nawrocka oraz Zenon Kosiniak-Kamysz, ambasador nadzwyczajny i pełnomocny Rzeczypospolitej Polskiej w Republice Austrii. Obecni byli również przedstawiciele Kancelarii Prezydenta RP: Paweł Szefernaker, sekretarz stanu i szef Gabinetu Prezydenta RP, Jan Józef Kasprzyk, doradca Prezydenta RP oraz Leszek Skiba, społeczny doradca Prezydenta RP. Obecni byli takżę gen. dyw. Sławomir Lidwa z kadrą dowódczą i żołnierzami 11 Lubuskiej Dywizji Kawalerii Pancernej z pocztem sztandarowym.
Msza św. była pierwszą, uroczystą Eucharystią sprawowaną w kościele św. Józefa po jego generalnym remoncie i pracach konserwatorskich.
W homilii bp Lechowicz nawiązał do znaczenia Odsieczy Wiedeńskiej oraz postaci Jana III Sobieskiego. Przywołał opinię historyka prof. Andrzeja Nowaka, wskazującego, że udział Rzeczypospolitej w walce z Imperium Osmańskim wynikał zarówno z interesu państwa polskiego, jak i długofalowego interesu Europy.
Biskup polowy podkreślił jednak, że współczesne wspominanie wydarzeń z 1683 r. nie może służyć podsycaniu nowych podziałów. – Wspominamy dzisiaj tamto wydarzenie nie po to, by jątrzyć i dzielić, lecz przeciwnie – by wyciągać lekcje z historii naznaczonej podziałami i wojnami – powiedział. Zaznaczył, że Bóg czczony zarówno przez chrześcijan, jak i wyznawców islamu jest Bogiem łaskawym i miłosiernym. – Wypowiadanie zatem wojny w imię Boga i w imię religii jest wynaturzeniem, jest obrazą Boga i człowieka – podkreślił.
Zdaniem bp. Lechowicza pierwszym warunkiem budowania pokoju jest respektowanie Boga i Jego przykazań, które – jak przypomniał za św. Pawłem – streszczają się w przykazaniu miłości. Zwrócił uwagę, że tam, gdzie człowiek ponad prawo moralne stawia własną wolę i usiłuje narzucić ją innym, zamiast pokoju pojawia się konflikt.
– Broń wymierzona w Boga obraca się zawsze w kierunku człowieka i przeciwko człowiekowi – powiedział.
Biskup polowy wskazał, że Kahlenberg, miejsce pamiętające bitwę z 1683 r., jest szczególnie odpowiednią przestrzenią do sprzeciwu wobec „kultury potęgi”. Odnowiona świątynia – wskazywał – powinna przypominać o Bogu, podnosić wzrok człowieka ku Stwórcy, uczyć pokory i ostrzegać przed pychą.
Bp Lechowicz podziękował wszystkim, którzy przyczynili się do odnowienia kościoła, szczególnie jego rektorowi o. Romanowi Krekorze CR.
Nawiązując do słynnego zawołania Jana III Sobieskiego „Venimus, vidimus, Deus vincit” – „Przybyliśmy, zobaczyliśmy, Bóg zwyciężył” – biskup polowy zwrócił uwagę na użycie liczby mnogiej. Jak mówił, wskazuje ona na drugi, obok wiary w Boga, warunek życia w pokoju – solidarność połączoną z odpowiedzialnością za dobro wspólne. – Jan III Sobieski ze swoimi rycerzami kierował się nie tylko względem na Rzeczpospolitą, ale i na los Europy – powiedział. Dodał, że także odrestaurowana świątynia na Kahlenbergu jest świadectwem solidarności osób i instytucji oraz troski o dobro wspólne.
Biskup polowy podziękował żołnierzom Wojska Polskiego i zaprzyjaźnionych armii, którzy – jak zaznaczył – „wiernie i z oddaniem stoją na straży naszego bezpieczeństwa i pokoju”.
Podkreślił jednocześnie, że zwycięstwo „logiki pokoju nad logiką siły” najczęściej nie dokonuje się poprzez spektakularne czyny, lecz poprzez codzienne decyzje i gesty: powstrzymanie się od złośliwego słowa, podanie ręki na pojednanie, rozmowę czy życzliwe spojrzenie. – Wiele wojen rozpoczyna się w głowach i gabinetach polityków, ale jeszcze więcej wojen ma swoje źródło w naszych sercach – powiedział.
Na zakończenie bp Lechowicz wyraził nadzieję, że odnowiony kościół, choć przypomina o zbrojnym starciu sprzed kilku stuleci, będzie dla współczesnych i przyszłych pokoleń „szkołą pokoju”. – Obyśmy z przebywania w obecności Jezusa czerpali motywację i moc do kierowania się na co dzień nie logiką siły, lecz logiką pokoju – powiedział.
Podczas uroczystości bp Wiesław Lechowicz odznaczył o. Romana Krekorę CR, rektora kościoła św. Józefa na Kahlenbergu, medalem Ordynariatu Polowego „Gloria Intrepidis et animi promptis”. Odznaczenie było wyrazem uznania dla jego zaangażowania w opiekę nad polskim sanktuarium oraz troskę o zachowanie jego dziedzictwa.
Po Eucharystii odbył się Apel Pamięci z udziałem żołnierzy 11 Lubuskiej Dywizji Kawalerii Pancernej im. Króla Jana III Sobieskiego, a następnie program artystyczny.
Świątynia związana z historią Polski
Historia kościoła św. Józefa sięga pierwszej połowy XVII w. Założenie kamedulskie na Kahlenbergu powstało z inicjatywy marszałka wielkiego koronnego Mikołaja Wolskiego, który zabiegał u cesarza Ferdynanda II o utworzenie tam eremu. Kamień węgielny pod świątynię położono w 1629 r. W lipcu 1683 r. kościół został zniszczony przez wojska osmańskie. Według tradycji rankiem 12 września, przed decydującą bitwą, w jego ruinach legat papieski Marco d’Aviano odprawił Mszę św., w której uczestniczył Jan III Sobieski. Odbudowę zakończono w XVIII w. Po kasacie klasztoru i kolejnych okresach zniszczeń świątynię na początku XX w. objęli opieką polscy zmartwychwstańcy, którzy sprawują ją do dziś.
Szczególnym miejscem w kościele jest Kaplica Sobieskiego, związana z tradycją Mszy św. poprzedzającej bitwę. Jej wystrój przypomina o polskim królu i Odsieczy Wiedeńskiej. W świątyni i jej otoczeniu znajdują się liczne polskie pamiątki, w tym tablice poświęcone Janowi III Sobieskiemu i wizycie Jana Pawła II na Kahlenbergu w 1983 r. W zakrystii urządzono również Muzeum Odsieczy Wiedeńskiej. Kościół św. Józefa jest dziś Polskim Sanktuarium Narodowym na Kahlenbergu.
Kompleksowy remont świątyni poprzedziło kilka lat badań. W 2022 r. wykonano szczegółową inwentaryzację kościoła i części klasztornej, oceniono konstrukcję budynku oraz jego stan pod względem zawilgocenia i zagrożeń biologicznych, a także przeprowadzono kwerendę archiwalną. Rok później opracowano projekt konserwacji i restauracji. Zakres przedsięwzięcia objął elewacje oraz wnętrza kościoła – nawę, prezbiterium, kryptę, narteks, zakrystię i wieżę – a także część dawnego klasztoru wraz z wystrojem architektonicznym.
Zasadnicze prace budowlane rozpoczęły się we wrześniu 2025 r. Ich celem było długotrwałe zabezpieczenie zabytkowej substancji świątyni. Austriackie media zwracały uwagę, że przedsięwzięcie finansowane jest z darowizn i wiąże się również z przygotowaniem kościoła do zbliżającego się 400-lecia jego powstania.
kos/KAI
Rektor sanktuarium na Kahlenbergu: Tu obroniono DNA chrześcijaństwa i kultury europejskiej
– Trzeba pamiętać, czego broniliśmy i jaką ma to wartość. Tutaj zostało obronione DNA nie tylko chrześcijaństwa, ale kultury europejskiej – powiedział ks. Roman Krekora, rektor Polskiego Sanktuarium Narodowego na Kahlenbergu. W niedzielę na Kahlenbergu odbywają się uroczystości związane z 343. rocznicą Odsieczy Wiedeńskiej oraz 43. rocznicą obecności w tym miejscu św. Jana Pawła II. W obchodach uczestniczą przedstawiciele Polonii oraz małżonka prezydenta RP Marta Nawrocka.
Rektor sanktuarium podkreślił, że pamięć o zwycięstwie z 1683 r. ma znaczenie nie tylko historyczne, ale także dla współczesnej tożsamości Europy. – Najważniejsze jest, żeby pamiętać, czego broniliśmy i jaką ma to wartość. Tutaj zostało obronione tak zwane DNA nie tylko chrześcijaństwa, ale kultury europejskiej – zaznaczył ks. Krekora.
Jak mówił, Kahlenberg od blisko 120 lat jest miejscem, które łączy nie tylko Polaków, lecz także narody Europy Środkowej. – To w pewnym sensie centrum duchowym dla całej Europy Środkowej – powiedział.
Świadczy o tym również międzynarodowy charakter tegorocznych obchodów. W uroczystej Mszy św. uczestniczą przedstawiciele ataszatów wojskowych kilkunastu państw. Pierwsze czytanie podczas Eucharystii powierzono przedstawicielowi armii austriackiej, a drugie – attaché wojskowemu Stanów Zjednoczonych.
Ks. Krekora zwrócił uwagę, że sanktuarium przypomina o szczególnej roli Jana III Sobieskiego i wojsk polskich w Odsieczy Wiedeńskiej. – Ten kościół nawiązuje do naszego wkładu w dziedzictwo Europy, w kulturę europejską. Dlatego mamy z czego być dumni – podkreślił.
Rektor sanktuarium mówił także o znaczeniu wizyty św. Jana Pawła II na Kahlenbergu w 1983 r., w 300. rocznicę Odsieczy Wiedeńskiej. – To nie jest postać ważna tylko dla Polonii, ale dla Austrii i całego świata – zaznaczył duchowny. Przypomniał, że podczas swojej pierwszej oficjalnej wizyty w Austrii papież znalazł czas, aby odwiedzić Kahlenberg i wskazać na znaczenie tego miejsca nie tylko dla Polski, lecz również dla europejskiej tożsamości. – Komu Polska w sercu i kto jest dumny z tego, że jest Polakiem, powinien to miejsce odwiedzić – dodał.
Tegoroczne uroczystości odbywają się po zakończeniu gruntownego remontu kościoła św. Józefa. Jak wyjaśnił jego rektor, świątynia przez dziesięciolecia pozostawała niedofinansowana i od dawna wymagała kompleksowych prac. Podczas prowadzonych prac zajęto się również miejscem pochówku żołnierzy, którzy zginęli po Bitwie Wiedeńskiej. – Zapraszam nie tylko do kościoła na Kahlenbergu, ale także na cmentarz, gdzie zostali pogrzebani ci, którzy zginęli w obronie chrześcijaństwa, Europy, Austrii, a ostatecznie zapewne również Polski – powiedział rektor sanktuarium.
W niedzielnych uroczystościach uczestniczy małżonka prezydenta RP Marta Nawrocka. W programie znalazły się uroczysta Msza św. oraz Apel Pamięci z udziałem żołnierzy 11. Dywizji Kawalerii Pancernej im. Króla Jana III Sobieskiego.
Kahlenberg jest jednym z najważniejszych miejsc związanych z Odsieczą Wiedeńską. To z tego rejonu we wrześniu 1683 r. wojska sprzymierzone pod dowództwem króla Jana III Sobieskiego ruszyły do bitwy, która zakończyła oblężenie Wiednia przez armię Imperium Osmańskiego.
Polskie Sanktuarium Narodowe na Kahlenbergu od ponad wieku pozostaje miejscem polskiej pamięci historycznej i religijnej w Austrii. Szczególne znaczenie ma także pamięć o wizycie św. Jana Pawła II, który odwiedził Kahlenberg w 1983 r., podczas obchodów 300. rocznicy Odsieczy Wiedeńskiej.
Jan Kasprzyk na Kahlenbergu: bez zwycięstwa pod Wiedniem nie byłoby Europy chrześcijańskiej
– To miejsce przypominające o zwycięstwie, bez którego nie byłoby Europy łacińskiej, Europy chrześcijańskiej. Kahlenberg stał się miejscem dumy i chwały oraz polskiej obecności w przestrzeni europejskiej – przypomniał Jan Józef Kasprzyk, doradca Prezydenta RP, mówiąc o niedzielnych uroczystościach na Kahlenbergu z udziałem małżonki prezydenta RP Marty Nawrockiej. Obchody będą związane z 343. rocznicą Odsieczy Wiedeńskiej oraz 43. rocznicą obecności w tym miejscu św. Jana Pawła II.
Kasprzyk podkreślił, że Kahlenberg jest miejscem szczególnym zarówno dla polskiej pamięci historycznej, jak i dla tradycji chrześcijańskiej. Przypomniał, że właśnie stąd wojska króla Jana III Sobieskiego ruszyły do bitwy, która zakończyła oblężenie Wiednia przez armię Imperium Osmańskiego. – To miejsce przypominające o tym zwycięstwie, bez którego nie byłoby Europy łacińskiej, Europy chrześcijańskiej – zaznaczył.
Jak dodał, po zwycięstwie z 1683 roku Kahlenberg i znajdujące się tam sanktuarium św. Józefa stały się trwałym znakiem polskiej obecności w Europie. – Polacy wywiązali się ze swoich zobowiązań sojuszniczych i od tamtej pory Kahlenberg stał się miejscem dumy i chwały, miejscem polskiej obecności w przestrzeni europejskiej – powiedział doradca Prezydenta RP.
Zwrócił również uwagę na szczególny związek Kahlenbergu ze św. Janem Pawłem II. Papież odwiedził to miejsce w 1983 roku, w 300. rocznicę Odsieczy Wiedeńskiej. – To miejsce niezwykłe, miejsce, w którym spotyka się historia ze współczesnością. To także miejsce, gdzie trwa bardzo mocny, ożywiony kult św. Jana Pawła II – powiedział.
Jak zaznaczył, obecność papieża Polaka na Kahlenbergu była także przypomnieniem o znaczeniu Polski i Polaków w historii Europy. – Jan Paweł II przypominał swoją obecnością o tym, jak wiele Europa zawdzięcza Polakom, jak wiele zawdzięcza polskim rycerzom króla Jana III Sobieskiego z XVII wieku – dodał Kasprzyk.
Pierwsza Dama weźmie w niedzielę udział w Mszy św. na Kahlenbergu, której będzie przewodniczył biskup polowy Wojska Polskiego bp Wiesław Lechowicz, a także w Apelu Pamięci przygotowanym przez 11. Dywizję Kawalerii Pancernej im. Króla Jana III Sobieskiego. Tegoroczne obchody będą połączone z otwarciem kościoła św. Józefa po generalnym remoncie.
Jak zaznaczył Kasprzyk, uroczystości mają także wymiar międzynarodowy. Marta Nawrocka odda ponadto hołd ofiarom niemieckich obozów koncentracyjnych, w tym więźniom kompleksu Mauthausen-Gusen.
Kahlenberg jest jednym z miejsc najmocniej związanych z Odsieczą Wiedeńską. Z tego rejonu 12 września 1683 roku ruszyły wojska sprzymierzone pod dowództwem króla Jana III Sobieskiego. Zwycięstwo nad armią osmańską zakończyło oblężenie Wiednia i na trwałe zapisało się w historii Europy.
