Ukazał się nowy numer „Studia Moralia” (2/2025) – czasopisma naukowego Papieskiej Akademii Alfonsjańskiej w Rzymie. Poświęcony jest tym razem tematowi wykorzystania seksualnego w perspektywie moralnej.
Poniżej zdjęcia okładki zamieszczamy artykuł wstępny do najnowszego wydania.
Papieska Akademia Alfonsjańska to Wyższy Instytut Teologii Moralnej należący do Zgromadzenia Najświętszego Odkupiciela, afiliowany do Papieskiego Uniwersytetu Laterańskiego w Rzymie. Na uczelni można odbywać studia specjalistyczne z teologii moralnej na najwyższym światowym poziomie.
„Studia Moralia” to czasopismo naukowe Papieskiej Akademii Alfonsjańskiej będącej częścią Uniwersytetu Laterańskiego w Rzymie. Stanowi bogate źródło informacji dla tych, którzy chcą aktualizować swoją wiedzę w dziedzinie teologii moralnej.
Wśród tematów poruszanych w czasopiśmie znajdują się wielokulturowość i pluralizm religijny, świeckość i konfrontacja z kulturą współczesną, pytania na temat godności osoby ludzkiej i znaczenia natury ludzkiej, bioetyka i sens życia, tożsamość chrześcijańska i przekaz wiary.
red.
Przełom XX i XXI wieku ujawnił, przy dużym rozgłosie medialnym, szereg zarzutów dotyczących nadużyć wobec nieletnich popełnionych przez członków Kościoła katolickiego, głównie duchownych i zakonników z męskich i żeńskich zgromadzeń i zakonów, które miały miejsce w poprzednich dziesięcioleciach.
Fakt ten wywołał intensywne działania obejmujące dochodzenia, procesy i wyroki w sprawach cywilnych, a także ujawnił, w niektórych przypadkach, próby ukrywania lub niewłaściwego postępowania w tych sprawach ze strony niektórych władz i przywódców kościelnych. Otworzyło to głęboką ranę w ciele Kościoła, której znaczące konsekwencje były odczuwalne w kolejnych latach. Święty i grzeszny, Kościół musiał zmierzyć się z bólem swoich cieni, rozpoczynając intensywny proces uzdrowienia i wewnętrznej przemiany, który trwa do dziś.
Ostatnie 30 lat przyniosło owoce tych wysiłków w postaci różnych papieskich oświadczeń, publicznych próśb o przebaczenie oraz ustanowienia kultury zapobiegania i opieki nad ofiarami, uznania zranionej godności ludzkiej i próby naprawienia popełnionych niesprawiedliwości. Ruch ten, wśród wielu innych elementów, doprowadził do powstania komisji i organów zajmujących się ochroną ofiar i zarządzaniem sprawami, konieczności prowadzenia ciągłych badań i procesów pogłębiających wiedzę oraz stworzenia specjalnego ustawodawstwa z jasnymi kryteriami, które zostało ugruntowane przez motu proprio „Vos estis lux mundi” papieża Franciszka (2019/2023).
Zdajemy sobie jednak sprawę, że wierność Ewangelii Chrystusa nakłada na nas konieczność intensywnej, pokornej i nieustannej refleksji. Zjawisko nadużyć jest niezwykle złożone i składa się z elementów, które należy poważnie zbadać pod kątem ich wzajemnych powiązań. Rosnąca wrażliwość naszych czasów pomaga nam zrozumieć, że problem wykracza poza zakres nadużyć seksualnych, rozwijając się w szereg innych form nadużyć, o charakterze psychologicznym, duchowym, sumienia itp., które są ze sobą tak powiązane, że tworzą prawdziwe łańcuchy przemocy.
W tym sensie „Studia Moralia” oferuje swoim cenionym czytelnikom to specjalne wydanie. Wyjątkowo, w tym numerze nie zostaną opublikowane zwyczajowe recenzje i prezentacje książek, pozostawiając więcej miejsca na refleksje ekspertów z różnych dziedzin na ten tak delikatny temat.
Pierwszy artykuł, napisany wspólnie przez Carlosa Péreza Triviño i Maikela Pablo Dalbema, ma na celu poszerzenie refleksji na temat różnych form przemocy, przedstawiając elementy pozwalające zrozumieć i zidentyfikować formy przemocy duchowej i sumienia, a także ich wzajemne oddziaływanie w ramach łańcuchów przemocy, które często powstają w konkretnych przypadkach.
Z kolei profesor Daniel Portillo Trevizo przedstawia w swoim artykule teologiczno-moralną interpretację odpowiedzi nauczania papieskiego ostatnich papieży na problem nadużyć, w perspektywie stworzenia kościelnej etyki zapobiegania.
Trzeci artykuł zawiera refleksję profesora Mario Boiesa na temat psychologicznego i neurologicznego wpływu nadużyć na osąd moralny. W świetle aktualnych badań w dziedzinie neuronauki profesor dostrzega w neuroplastyczności mózgu możliwość otwarcia nowych dróg nadziei na uzdrowienie.
Kontynuując refleksję, przedstawiono artykuł napisany wspólnie przez profesor Chiarę Griffini i profesora Giorgio Nacci, w którym przedstawiono wytyczne dla wspólnot wiernych dotyczące budowania kultury zapobiegania przypadkom nadużyć i szkolenia w zakresie ochrony.
Następnie profesor Francisco Insa, wychodząc od spostrzeżenia pewnych luk uwidocznionych w kontekście kryzysu związanego z nadużyciami w Kościele, podkreśla znaczenie odpowiedniego kształcenia humanistyczno-emocjonalnego seminarzystów i księży.
Na zakończenie serii artykułów poświęconych tematowi nadużyć znajduje się tekst profesorów Petera Beera i Hansa Zollnera, w którym poruszono delikatną kwestię traktowania sprawców i oskarżonych o nadużycia w kontekście kościelnym, proponując, w oparciu o refleksję nad poważnymi kwestiami etycznymi, elementy konkretnej odpowiedzi.
Niniejszy numer wzbogacają trzy inne artykuły poruszające różne tematy. W kontekście Roku Jubileuszowego Francesco Scalzotto rozważa doktrynę odpustów, śledząc jej historyczną ewolucję od początków do reformy Pawła VI, podkreślając jej wartość wspólnotową i rozważając jej aktualność. W drugim artykule Siméon Djiwa rozważa motu proprio „Ad theologiam promovedam” papieża Franciszka, proponując refleksję, która podkreśla znaczenie przyjęcia metody kontekstualnej dla teologii moralnej.
Na koniec, Monsignor Alfonso V. Amarante, Rektor Papieskiego Uniwersytetu Laterańskiego, przedstawia nam głęboką refleksję na temat przebaczenia jako źródła nadziei.
Niniejszy zeszyt kończy się wykazem stopni naukowych przyznanych w roku 2024-2025 przez Akademię Alfonsiańską, przygotowanym przez sekretarza generalnego Agustína Cantú Drauailleta.
