„Z Maryją przy sercu Jezusa” – tak brzmiało hasło tegorocznego odpustu Matki Boskiej Berdyczowskiej w Ogólnokrajowym Sanktuarium Kościoła Rzymskokatolickiego na Ukrainie. Na kilkanaście dni przed uroczystościami nadeszła wiadomość, że Ojciec Święty Leon XIV kieruje do Berdyczowa swojego specjalnego legata w osobie abpa Paula Richarda Gallaghera, Sekretarza ds. Relacji z Państwami i Organizacjami Międzynarodowymi Stolicy Apostolskiej. Nominacja ta została oficjalnie ogłoszona w liście papieskim skierowanym do watykańskiego dostojnika.
Pierwszy akord i wzruszające gesty
Pierwszym akordem świętowania było powitanie pielgrzymów na placu przed murami klasztoru – po raz pierwszy od pięciu lat na otwartej przestrzeni. Ogromne wzruszenie ogarnęło zarówno witających, jak i samych pątników. Biskup ordynariusz diecezji kijowsko-żytomierskiej Witalij Krywicki SDB skierował do zmęczonych wojną ludzi słowa głębokiej otuchy i nadziei.
Wieczornej Mszy świętej przewodniczył Metropolita Lwowski, abp Mieczysław Mokrzycki. Jako naoczny świadek świętości św. Jana Pawła II zachęcał do takiej ufności w opiekę Maryi, jakiej uczył Papież Polak, którego życiowym zawołaniem były słowa „Totus Tuus” („Cały Twój, Maryjo”). Niezwykle poruszającą niespodzianką stał się dar dla berdyczowskiego sanktuarium – metropolita przekazał wyjątkową relikwię: sutannę św. Jana Pawła II.
Ostatnie chwile tej podniosłej uroczystości zakłóciła syrena alarmowa, ostrzegająca przed niebezpieczeństwem rosyjskiego ataku rakietowego i dronowego. Przez te niepokojące dźwięki przedzierał się jednak spokojny głos Ojca Prowincjała Krakowskiej Prowincji Karmelitów Bosych, o. Alberta Wacha OCD. Pozdrowił on Metropolitę, biskupów, pielgrzymów oraz cały zgromadzony Lud Boży, przekazując również pozdrowienia od Ojca Generała Zakonu i zapewnienie o nieustannej modlitwie sióstr oraz braci Karmelu w intencji pokoju na Ukrainie.
W wieczornej uroczystości uczestniczyli także przedstawiciele Rzeczypospolitej Polskiej: poseł na Sejm RP Jan Dziedziczak, przybyły z potrzeby serca, jako wielokrotnie uczestniczący w minionych latach w berdyczowskich odpustach, oraz Konsul Generalny RP w Winnicy Mateusz Natkowski. Obecność ta miała szczególnie kojące i jednoczące dla stosunków polsko-ukraińskich znaczenie.
Nocne Czuwanie
W nocy w sanktuarium odbyło się modlitewne czuwanie. Kościół wypełniony po brzegi wiernymi trwającymi na modlitwie stał się niezwykłym znakiem światła i nadziei pośród ciemności wojny.
Poranek w duchu Karmelu i modlitwa różańcowa
Odpust berdyczowski składa się z wielu celebracji – od uroczystej sumy odpustowej z udziałem dyplomatów i episkopatu, po indywidualne wyrażone przed cudownym obrazem Matki Najświętszej modlitwy pielgrzymów w zakurzonych drogą strojach, o ogorzałych, lecz szczęśliwych twarzach.
Zgodnie z wieloletnią tradycją, niedzielny poranek otworzyła Msza święta w języku polskim, której przewodniczył Ojciec Prowincjał o. Albert Wach OCD. W właściwy sobie, głęboki sposób skierował do uczestników słowo ukazujące piękno maryjnej pobożności pośród trudnych prób i doświadczeń wojennej codzienności.
Wkrótce po zakończeniu porannej liturgii w bazylice rozpoczął się program modlitewny na placu przed murami sanktuarium. Nabożeństwo różańcowe poprowadził bp Edward Kawa OFM Conv. Rozważania tajemnic chwalebnej części różańca połączono ze świadectwami osób dotkniętych tragedią wojny:
- Tajemnica I: Siostra zakonna, przeżywająca ból po stracie rodzonego brata na froncie, wyraziła uczucia bliskie ewangelicznej Marcie mówiącej do Jezusa: „Gdybyś tu był, mój brat by nie umarł”.
- Tajemnica II: Kobieta oczekująca na jakikolwiek znak życia od zaginionego na wojnie męża podzieliła się nadzieją płynącą z tajemnicy Wniebowstąpienia.
- Tajemnica III: Bp Edward Kawa jako wprowadzenie do tajemnicy Zesłania Ducha Świętego przytoczył świadectwo młodzieńca niesłusznie aresztowanego, który nie stracił ufności w Bogu.
- Tajemnica IV: Wojskowa psycholog, niosąca na co dzień fachową pomoc żołnierzom, skierowała myśli zgromadzonych ku Maryi Wniebowziętej.
- Tajemnica V: Tajemnicę królowania pokornej Dziewicy z Nazaretu rozświetliło świadectwo wolontariuszki organizującej ewakuację matki z trojgiem dzieci z miejscowości przyfrontowej.
Suma Odpustowa – Znak Jedności i Nadziei
Szczytem uroczystości była niedzielna Suma Odpustowa o godzinie 11:00. Do Berdyczowa przybył wysłannik Papieski, abp Paul Richard Gallagher. Wokół niego zgromadził się cały Episkopat Kościoła Rzymskokatolickiego na Ukrainie na czele z przewodniczącym Konferencji Episkopatu, bpem Witalijem Skomarowskim, a także Zwierzchnik Ukraińskiego Kościoła Greckokatolickiego, arcybiskup większy kijowsko-halicki Szwiatosław Szewczuk.
Licznie reprezentowane były władze państwowe, samorządowe i dyplomatyczne: Przedstawiciele Polski: poseł na Sejm RP Jan Dziedziczak oraz Chargé d’affaires ambasady RP na Ukrainie Agnieszka Góralska z delegacją dyplomatów. Władze lokalne: Przewodniczący Żytomierskiej Obwodowej Administracji Wojskowej Witalij Buneczko oraz Mer Berdyczowa Serhij Orluk. Dyplomaci: Ambasador Ukrainy przy Stolicy Apostolskiej Andrij Jurasz, a także ambasadorowie i przedstawiciele dyplomatyczni Korei Południowej, Argentyny, Włoch i Litwy.
Homilia Legata Papieskiego i niezwykły znak natury
Wysłannik Ojca Świętego przekazał zebranym serdeczne pozdrowienia od Papieża Leona XIV. W homilii, nawiązując do czytań liturgicznych, ukazał nadzieję spełnioną pod postacią deszczu wyproszonego przez proroka Eliasza. Wskazał na wolność w Chrystusie (z drugiego czytania do Galatów: „nie jesteś już niewolnikiem, lecz synem”) oraz na Maryję trwającą z wiarą pod krzyżem Syna.
Symbolicznym dopowiedzeniem do wygłaszanego słowa stała się sama pogoda – niemal równocześnie ze słowami o deszczu nad placem rozległ się szum rozkładanych parasoli i kropel uderzających o dach polowego ołtarza, a słowom o niezłomnej ufności Maryi zawtórował pomruk grzmotu. Wkrótce po kazaniu niebo zaczęło się jednak rozpogadzać i moment przyjęcia Komunii Świętej odbywał się już w blasku słońca.
Zakończenie
Na zakończenie liturgii słowa podziękowania w języku angielskim wyraziła młodzież. Przemówienia wygłosili również bp Witalij Skomarowski, abp Szwiatosław Szewczuk oraz szef władz obwodowych Witalij Buneczko.
W imieniu gospodarzy miejsca – Zakonu Karmelitów Bosych – głos zabrał Ojciec Prowincjał o. Albert Wach OCD. W głęboki sposób ukazał on metaforyczny sens pielgrzymowania oraz przypomniał o europejskich korzeniach, które wyrastają z żywej tradycji chrześcijaństwa.
Uroczystość zwieńczyła procesja. Niesiona na ramionach żołnierzy ikona Matki Boskiej Berdyczowskiej po raz kolejny przeszła pomiędzy zgromadzonymi wiernymi, pozostawiając w sercach uczestników głęboki ślad Bożej łaski, nadziei i pokoju.
Za: karmel.pl
