Jan Paweł II
PRZESŁANIE DO REKTORA GENERALNEGO ZAKONU KLERYKÓW REGULARNYCH MATKI BOŻEJ Z OKAZJI 400. LECIA PRZYBYCIA ZAKONU DO RZYMU
Watykan, 25 lipca 2001 r.
Do Czcigodnego Ojca
Vincenzo Molinara
Rektora Generalnego Zakonu Matki Bożej
1. Radosna rocznica czterechsetlecia od powierzenia Kościoła Santa Maria in Portico, a także czcigodnej ikony Najświętszej Maryi PannyRomanae Portus Securitatis– Portu rzymskiego bezpieczeństwa – Założycielowi św. Janowi Leonardiemu przez mojego poprzednika Klemensa VIII, Brewe Apud Sanctum Marcum z dnia 14 sierpnia 1601 roku, stanowi dla tegoż Zakonu szczególny powód pamięci i radości. Z tej okazji z radością kieruję do Ciebie, Czcigodny Ojcze oraz do całej Rodziny zakonnej Kleryków Regularnych Matki Bożej moje serdeczne pozdrowienie, łącząc się duchowo we wspólnym dziękczynieniu składanym Panu za niezliczone dary niebieskie otrzymane od tamtego pamiętnego wydarzenia.
Wydarzenie to było długo oczekiwane przez rodzącą się waszą Rodzinę duchową, której członkowie „złożyli ślub Najświętszej Dziewicy, że przez rok będą pościć w wigiliach Jej świąt nakazanych, jak też uczynili” (C. Franciotti, Croniche della Congregatione de’ Chierici Regolari della Madre di Dio fondata in Lucca l’anno 1574, w: Archivio dei Chierici Regolari della Madre di Dio – Roma, Ms. Armadio A, parte 3, marzo 33, s. 474). Był to moment ważny, gdyż wprowadził nowy Zakon w samo serce katolickości i otworzył go na perspektywy powszechne.
2. Dokument sankcjonujący obecność Kleryków Regularnych Matki Bożej w Rzymie nadszedł w szczególnie pomyślnym dla nich czasie. Od 30 listopada 1597 roku do 9 kwietnia roku następnego odbyła się wizytacja apostolska Zakonu zarządzona przez Klemensa VIII. Dokumenty z epoki mówią o „owocu, jaki… nasza Kongregacja wydobyła” (G.B. Cioni,Lettera del 18 aprile 1598, copia n. 36, w: Archivio dei Chierici Regolari della Madre di Dio – Roma) z tej wizytacji, która, w pełni realizując pragnienia papieża Klemensa VIII, przyniosła jedność i jasność w charyzmatycznym ukierunkowaniu małej wspólnoty, potwierdziła zaufanie wobec Założyciela i nadała Kongregacji bardziej dalekowzroczny dynamizm apostolski. Nie bez znaczenia wobec tych rezultatów było pragnienie wyjścia z Lukki ku szerszym polom apostolatu, bardziej odpowiadającym potrzebom czasu.
W tym kontekście coraz natarczywsza stawała się prośba kierowana do Założyciela przez jego duchowych synów, aby przy pierwszej sposobności podjął jakąś dalszą posługę w jednym z rzymskich kościołów. Podejmowano próby, które, choć nieudane, ujawniły jednak ważnym osobistościom Kurii pragnienie, a zwłaszcza zasługi Ojca Jana Leonarda. Wśród nich szczególnie życzliwie odniósł się do tej prośby kardynał Benedetto Giustiniani, czciciel Świętego, który mówił o nim niektórym wysokim prałatom, uzyskując natychmiastową dyspozycyjność kardynała Bartolomea Cesi, bratanka papieża Innocentego IX i tytulariusza kościoła Santa Maria in Portico oraz kościoła Santi Quattro Coronati.
Objęcie w posiadanie parafialnego kościoła Santa Maria in Portico nastąpiło 19 sierpnia 1601 roku, lecz wiadomość o powierzeniu świątyni dotarła w wigilię uroczystości Wniebowzięcia, gdy Zakon przygotowywał się do uczczenia swojej niebieskiej Patronki. Założyciel przyjął ją z wiarą i entuzjazmem, zwłaszcza dlatego, że odczytał w niej znak szczególnej miłości Dziewicy, która prowadziła jego i jego synów z kościółka Santa Maria della Rosa w Lukce, gdzie dzieło narodziło się w 1574 roku, do sanktuarium także Jej poświęconego nad brzegiem Tybru. Zobowiązywało to ich — jak pisał Założyciel do swoich zakonników — „aby odpowiedzieć na tak wielką łaskę, czyniąc Oblubienicy Dziewicy dar duchowy: obiecując Jej porzucić jedną z największych waszych niedoskonałości, a następnie także materialnie wspierać Ją na początku spraw wspólnych” (G. Leonardi, Lettera del 24 agosto 1601, w: V. Pascucci, Lettere di un fondatore, s. 89).
3. Wraz z przybyciem Kleryków Regularnych Zakonu Matki Bożej rozpoczął się dla Santa Maria in Portico okres odrodzenia materialnego i duchowego, tak iż św. Jan Leonardi może być uważany za trzeciego fundatora Sanktuarium, po moich czcigodnych poprzednikach Janie I i Grzegorzu VII.
W szczególności obecność Świętego, który już od 1605 roku chciał zebrać krótki zarys historii i tradycji powstałych wokół Sanktuarium, stała się znaczącym punktem odniesienia i wzmocniła pobożność maryjną, kładąc fundamenty pod to, co później stanie się ośrodkiem pobożności, studiów i badań mariologicznych.
Nie brakowało trudności. Stan konstrukcji świątyni i przyległych pomieszczeń był bowiem bardzo zły, znajdowały się one w takim opuszczeniu, że przypominały „szopę lub chatę pasterzy”. Wylewy Tybru powodowały niezdrową wilgoć i niebezpieczne infekcje, które w 1609 roku doprowadziły do śmierci niemałej liczby zakonników, w tym samego Założyciela. Skłoniło to Zakon — podczas kapituły zwołanej dla wyboru następcy św. Jana Leonarda — do ponownego potwierdzenia woli pozostania w „tym kościele o tak wielkiej pobożności”, a zarazem do przedstawienia papieżowi Pawłowi V trudnej sytuacji i prośby o „jakieś inne schronienie dla chorych i możliwość wzajemnego chronienia się w czasie niebezpiecznym” (A. Bernardini, Croniche, część III, s. 6).
Kilka lat później papież Aleksander VII, uznając, że miejsce, w którym znajdował się kościół Santa Maria in Portico, było „zbyt oddalone od ruchu i dość niegodne, a ostatecznie mało odpowiednie”, postanowił wznieść w jednym z najpiękniejszych i najbardziej charakterystycznych miejsc Rzymu świątynię Santa Maria in Campitelli, przy której od ponad trzech stuleci ta Rodzina zakonna ustanowiła swoją kurię generalną. W 1662 roku obraz Matki Bożej Romanae Portus Securitatis został przeniesiony do nowego kościoła, który dlatego przyjął nazwę Santa Maria in Portico in Campitelli.
4. Dziękuję Panu za dobro dokonane w ciągu tych czterech stuleci przez członków Zakonu w służbie temu sanktuarium maryjnemu i miastu Rzymowi. Wyrażam życzenie, aby obchody czwartego stulecia powierzenia kościoła Santa Maria in Portico wzbudziły we wszystkich odnowiony zapał świętości i posługi apostolskiej, w pełnej wierności charyzmatowi Instytutu oraz w stałym, pełnym miłości rozeznawaniu znaków czasu.
Z radością łączę się z Klerykami Regularnymi Matki Bożej, którzy, dziękując za opiekę Maryi, „Portu rzymskiego bezpieczeństwa”, pragną przeżywać to wydarzenie jako okazję do ponownego rozpoczęcia drogi z Chrystusem, podejmując wszelkie plany w perspektywie nieustannego dążenia do świętości, najwyższej miary życia chrześcijańskiego. W szczególności zachęcam ich, aby — prowadzeni i chronieni przez Matkę Jezusa — starali się czynić z każdej wspólnoty szkołę komunii, braterstwa i służby. Niech będą prawdziwym „portem” dla wszystkich poszukujących prawdy, pokoju wewnętrznego i miłości Bożej.
Pamiętając o wizycie duszpasterskiej, którą mogłem odbyć 29 kwietnia 1984 roku i na wzór wielu moich czcigodnych poprzedników ponawiam zawierzenie całego Zakonu Matki Bożej oraz wiernych, którzy codziennie nawiedzają tę poświęconą Jej świątynię, niebieskiej opiece Maryi.
Z tymi uczuciami, duchowo obecny w obchodach jubileuszowych, z serca udzielam wszystkim upraszanego Błogosławieństwa Apostolskiego, będącego zadatkiem gorliwości, pokoju i wszelkiego upragnionego dobra.
W Watykanie, dnia 25 lipca 2001 roku
JAN PAWEŁ II
Tłumaczenie OKM
Za: www.vatican.va
Copyright © Dykasterium ds. Komunikacji – Libreria Editrice Vaticana
