Jan Paweł II
ODNOWA I KOMUNIA W RODZINIE CYSTERSKIEJ. LIST DO OPATA GENERALNEGO CYSTERSÓW, W ZWIĄZKU Z KAPITUŁAMI GENERALNYMI MĘSKIEJ I ŻEŃSKIEJ GAŁĘZI ZAKONU
Rzym, 06 października 1996 r.
Czcigodny Ojcze Dom Bernardo Olivera
Opacie Generalny Cystersów Ścisłej Obserwancji
1. Z okazji Kapituł Generalnych, które męska i żeńska gałąź Waszego Zakonu obchodzą w Rzymie, z radością, Czcigodny Ojcze, kieruję do poszczególnych zgromadzeń kapitulnych specjalne Orędzie, ponieważ nie jest mi w tej chwili dane przyjąć ich osobiście, jak było moim gorącym pragnieniem.
Na początku kieruję serdeczne pozdrowienie do każdego z czcigodnych opatów i czcigodnych opatek, zgromadzonych na tym ważnym spotkaniu, które odbywa się w czasie rzeczywiście sprzyjającym: w czasie, gdy cały Kościół przygotowuje się do Roku Świętego 2000; a w szczególności, gdy Rodzina Cysterska zbliża się do dziewięćetlecia swojego istnienia, zapoczątkowanego w Cîteaux w roku 1098. „Czas sprzyjający” także dlatego, że jest to czas męczeństwa: wasze obrady są bowiem jakby oświetlone i umocnione świadectwem siedmiu współbraci z Trappistów z „Notre-Dame d’Atlas” w Algierii, zamordowanych 23 maja ubiegłego roku.
Dwie są zasadnicze perspektywy, które ukierunkowują refleksję obecnych Kapituł: odnowa oraz komunia; perspektywy, które podejmują i rozwijają główne linie Soboru Watykańskiego II, a tym samym wpisują się naturalnie w drogę ku Wielkiemu Jubileuszowi.
2. „Odnowa”, według Ewangelii, jest synonimem nawrócenia do Chrystusa, pogłębienia naśladowania Go, upodobnienia się do Niego. Ta zasada, ważna dla każdego ochrzczonego i dla każdej rzeczywistości kościelnej, odnosi się w sposób szczególny do osób konsekrowanych i ich wspólnot: „należy jednak zachować głębokie przekonanie, że gwarancją autentyczności wszelkiej odnowy, która chce pozostać wierna pierwotnej inspiracji, jest dążenie do coraz pełniejszego upodobnienia się do Chrystusa” (Jan Paweł II, Vita consecrata, 37).
Już od pierwszych wieków historii Kościoła życie monastyczne znało wielką różnorodność form, zarówno eremickich, jak i cenobickich. Monastycyzm cysterski, zgodnie z najlepszą tradycją benedyktyńską, jest owocem życia zastępów mężczyzn i kobiet, którzy opuścili świat, aby szukać Boga i poświęcić się Jemu, „niczego nie przedkładając nad miłość Chrystusa” (św. Benedykt, Reguła, 4,21; 72,11).
Dla mnichów i mniszek cysterskich naśladowanie Chrystusa jest przede wszystkim powołaniem. A dokładniej – zwołaniem: jest to bowiem wezwanie do życia z Nim poprzez życie razem z innymi. Żyć z Nim i jak On: konsekrowani w czystości, ubóstwie, posłuszeństwie i stałości, aby uczestniczyć w Jego misji poprzez ewangeliczne świadectwo życia.
Trzeba każdego dnia stawać się godnymi dziedzicami Cîteaux, „Nowego Klasztoru”: nowego nie ze względu na chronologię, lecz na cel, którym jest mężczyzna nowy, kobieta nowa. Jako uczniowie Pana powinniśmy pozwolić się odnawiać przez Niego, który mówi: „Oto czynię wszystko nowe” (Ap 21, 5). W ten sposób zachowa się żywą i skuteczną pierwotną nowość Cîteaux i zapobiegnie się temu, by brak radykalizmu czy zmienne okoliczności czasów i miejsc osłabiły jej siłę i świadectwo.
Jasny przykład dany przez mnichów z Notre-Dame d’Atlas jest najbardziej wymownym dowodem, że duch św. Roberta, bł. Alberyka, św. Stefana, św. Bernarda – dzięki działaniu Ducha Świętego – jest żywy w dzisiejszym Kościele. Zjednoczony z mnichami i mniszkami cysterskimi w dziękczynieniu Bogu, przyłączam się do słów Twojego Listu, Czcigodny Ojcze Opacie Generalny, napisanego po zabójstwie współbraci, gdzie mówi Ojciec: „U progu tego IX stulecia Cîteaux i Jubileuszu roku 2000 wydarzenia te stanowią dla nas znak czasu, Słowo Boże, które nie powróci do Niego, zanim nie użyźni naszych serc i nie wyda owocu” (w: „L’Osservatore Romano”, 1.06.1996, s. 6).
3. Drugą perspektywą, którą zamierzają podjąć poszczególne Kapituły, jest „komunia w ich Rodzinie cysterskiej”. Staje ona wobec nowej epoki swojej długiej historii – epoki, w której jest wezwana do podjęcia wyzwania komunii w różnorodności.
Mogę jedynie zachęcić do tego wysiłku, który przywodzi na myśl bardziej rozległe i ogólne zaangażowanie wszystkich chrześcijan, dążących zdecydowanie ku pełnej jedności.
Poprzez drogę nie zawsze łatwą ruch „Ścisłej Obserwancji” dotarł do Rzymu w 1892 roku. Wówczas dokonało się zjednoczenie, dzięki któremu powstał obecny Zakon Cystersów Ścisłej Obserwancji; ale wraz z tym zjednoczeniem dokonało się także oddzielenie od drugiej części tego, co do tamtej pory stanowiło jeden Zakon Cysterski. Od tego momentu, pod autorytetem papieża Leona XIII, Zakon przekształcił się w Rodzinę cysterską złożoną z dwóch Zakonów (por. Leon XIII, List Apostolski Non mediocri, 30 lipca 1902).
W adhortacji apostolskiej Vita consecrata przytoczyłem „zawsze aktualne pozostają słowa św. Bernarda na temat różnych Zgromadzeń zakonnych: „Podziwiam je wszystkie. Pod względem obserwancji jestem członkiem jednego z nich, ale w miłości należę do wszystkich. Wszyscy potrzebujemy siebie nawzajem: duchowe dobro, którego nie posiadam, otrzymuję od innych.” (Jan Paweł II, Vita consecrata, 52).
Niech zbliżające się IX stulecie założenia Cîteaux pogłębi we wszystkich mnichach i mniszkach cysterskich świadomość, dyspozycyjność oraz także kreatywność konieczne do przygotowania realizacji ostatecznego celu, do którego dążyli członkowie Kapituł z roku 1892: osiągnąć pewnego dnia wraz z braćmi i siostrami Wspólnej Obserwancji pełną jedność całej wielkiej Rodziny cysterskiej. Jedność, która nie tłumi różnorodności, lecz wyraża to wszystko, co wspólne, ponieważ sięga do pierwszych Ojców, z poszanowaniem autentycznych tradycji ukształtowanych w różnych czasach i miejscach.
Powierzam Najświętszej Maryi Pannie, tak umiłowanej i czczonej przez synów św. Bernarda, to pragnienie, a dla Ojca, Czcigodny Ojcze, dla członków Kapituł oraz dla wszystkich członkiń Kapituł, jak również dla wszystkich członków Zakonu Cystersów Ścisłej Obserwancji z serca udzielam szczególnego Błogosławieństwa Apostolskiego.
W Watykanie, dnia 6 października 1996 roku.
JAN PAWEŁ PP. II
Tłumaczenie OKM
Za: www.vatican.va
Copyright © Dykasterium ds. Komunikacji – Libreria Editrice Vaticana
