Jan Paweł II
PRZEMÓWIENIE DO PISARZY „LA CIVILTÀ CATTOLICA” W 140. ROCZNICĘ POWSTANIA CZASOPISMA JEZUITÓW
Rzym, 19 stycznia 1990 r.
Drodzy bracia!
1. Z okazji szczęśliwego zakończenia 140 lat istnienia waszego czasopisma „La Civiltà Cattolica” z radością przyjmuję — po raz drugi — kolegium pisarzy, które je redaguje, oraz wspólnotę zakonną współpracującą na różnych etapach publikacji. Doskonale świadomy inteligentnej i oddanej służby, jaką pełnicie na rzecz Stolicy Apostolskiej i Kościoła, pragnę najpierw wraz z wami podziękować „Ojcu światłości, od którego pochodzi wszelki dar doskonały” (Jk 1,17) za długi i owocny okres życia, jaki został dany waszemu czasopismu, oraz za pracę, którą wykonaliście w duchowej ciągłości z ojcami jezuitami — waszymi poprzednikami w dziele, które przekracza życie poszczególnych osób.
Chcę następnie wyrazić wam wszystkim moją osobistą wdzięczność. Praca, którą wykonujecie, jest ciężka i trudna, wymagająca stałego zaangażowania i niemałych wyrzeczeń, ponieważ dokonuje się w znacznej części w ukryciu i anonimowo. Bądźcie jednak pewni, że jest ona błogosławiona przez Boga i obfituje w owoce: spełnia bowiem posługę, którą Stolica Apostolska bardzo ceni i na której w każdej sytuacji może polegać. Spotyka się ponadto z uznaniem odbiorców, o czym świadczy wysoka liczba kapłanów i świeckich czytających „La Civiltà Cattolica” i znajdujących w niej pomoc w interpretowaniu wydarzeń współczesnego świata w świetle wiary.
2. Epoka, w której — z wyraźnej woli mojego poprzednika, Piusa IX, przebywającego na wygnaniu w Gaecie — „La Civiltà Cattolica” ujrzała światło dzienne, była silnie naznaczona laicyzmem i antyklerykalizmem, które nie tylko sprzeciwiały się Kościołowi i Biskupowi Rzymu, ale podkopywały same fundamenty cywilizacji chrześcijańskiej, gwałtownie atakując wiarę i moralność katolicką. Wasze pismo powstało właśnie w celu obrony wartości chrześcijańskich, Kościoła i Papieża. Początkowo jego postawa i styl były polemiczne i często ostre, w zgodzie z ogólnym klimatem napięcia, a niekiedy wręcz otwartej walki, jaki panował wówczas. Dziś sytuacja bardzo się zmieniła. Sobór Watykański II pragnie, aby Kościół „nawiązał dialog inspirowany jedynie miłością prawdy” ze wszystkimi ludźmi — także z tymi, którzy nie podzielają wiary chrześcijańskiej, ale „czczą wzniosłe wartości ludzkie”, a nawet „z tymi, którzy sprzeciwiają się Kościołowi i prześladują go na różne sposoby” (Gaudium et spes, 92).
Nie oznacza to jednak, że ustała konieczność obrony wiary i moralności chrześcijańskiej przed atakami materializmu scjentystycznego i ateistycznego, zsekularyzowanej irreligijności, niewiary często agresywnej wobec religii i przesłania chrześcijańskiego. Obrona wiary i Kościoła pozostaje zatem również dziś pierwszym zadaniem „La Civiltà Cattolica”. Jest to jednak zadanie, które należy wypełniać w duchu miłości i dialogu, bez ostrych polemik — przy rygorystycznym poszanowaniu prawdy.
Również dziś, a może szczególnie dziś, prawdą pozostaje, że najlepszą obroną wiary chrześcijańskiej jest jej przedstawianie w sposób zrozumiały dla ludzi współczesnych. Prawda chrześcijańska ma niezwykłą wewnętrzną siłę przekonywania i przyciągania ludzi szczerych i otwartych na Boga: od chrześcijan zależy, by ukazywać ją w jej pełni, a więc w jej wielkości i pięknie oraz w jej zdolności odpowiadania na najwyższe i najgłębsze potrzeby.
3. „La Civiltà Cattolica” nie jest czasopismem specjalistycznym z jednego sektora naukowego, lecz pismem o kulturze ogólnej, otwierającym się na szerokie spektrum problemów, ze szczególną uwagą skierowaną ku aktualnościom kościelnym, społecznym i politycznym. Jej specyfika polega na sposobie analizowania zagadnień i odczytywania wydarzeń. Jest to sposób specyficznie „katolicki”, w tym sensie, że zamierza oceniać idee i wydarzenia w świetle doktryny katolickiej, tak jak jest ona wyrażana przez nauczanie Kościoła, aby czytelnik był wspomagany w chrześcijańskim myśleniu o rzeczywistości współczesnej.
Zakłada to pełną i wielkoduszną zgodę z magisterium Kościoła, które ma „zadanie autentycznego interpretowania słowa Bożego, przekazanego lub spisanego” i które otrzymało „pewne charyzmatyczne poświadczenie prawdy”. W swojej długiej historii „La Civiltà Cattolica” wyróżniało się właśnie swoją wiernością żywemu magisterium Kościoła, którego nauczanie nie tylko przyjmowało z głęboką uległością, ale też usiłowało gorliwie szerzyć w świecie kultury. Zachęcam was, abyście trwali w tej linii i kontynuowali z inteligencją i wytrwałością to dzieło obrony i rozpowszechniania myśli Kościoła, zwłaszcza w środowiskach od niego odległych lub mu przeciwnych — często bardziej z powodu nieznajomości tego, co Kościół rzeczywiście myśli i głosi, niż z powodu świadomej opozycji wobec niego.
Wysiłek, jaki podejmuję szczególnie poprzez publikację encyklik i poprzez moje podróże apostolskie, zmierza do doprowadzenia ludzi dzisiejszych do „otwarcia drzwi Chrystusowi, Odkupicielowi człowieka”. Jestem więc wdzięczny „La Civiltà Cattolica” za pomoc, jaką mi niesie, dając obszerne miejsce nauczaniu papieskiemu, uważnie i kompetentnie śledząc podróże apostolskie oraz starając się wyjaśniać właściwy sens gestów, które Papież wykonuje w wypełnianiu swego posłannictwa apostolskiego.
4. „La Civiltà Cattolica” zawsze miała szczególną więź z Papieżem i Stolicą Apostolską: więź miłości i wierności, którą moi poprzednicy — od Piusa IX do Pawła VI — uznali za cechę zasadniczą waszego pisma. Bardzo pragnę, aby więź ta nie tylko została utrzymana, ale wzmocniona. To nakłada na was wszystkich konieczność stałego wysiłku wierności Stolicy Apostolskiej i jej wskazaniom, nawet jeśli będzie to czasem kosztować ofiary i rezygnacje z osobistych opinii i punktów widzenia. Bądźcie pewni, że te ofiary i rezygnacje, podejmowane w duchu ślubu szczególnego posłuszeństwa Papieżowi, właściwego Towarzystwu Jezusowemu, nie pozostaną bez owoców duchowych dla dobra Kościoła i waszego życia zakonnego.
5. Kościół katolicki wzmocnił swoją obecność w świecie, realizując swój „katolicki”, czyli powszechny charakter; zwłaszcza w ciągu bieżącego stulecia jawił się coraz wyraźniej jako „Kościół wszystkich” i „Kościół dla wszystkich”. Powoduje to, że dziś bardziej niż wczoraj musi brać na siebie — oczywiście z perspektywy religijnej i moralnej — wszystkie problemy, które niepokoją świat oraz stać się sumieniem moralnym ludzkości, będąc głosem tych, którzy nie mają głosu i nie potrafią być usłyszani.
W takiej sytuacji pismo takie jak wasze musi koniecznie otworzyć się na wielkie problemy współczesnego świata: społeczne, polityczne, ekonomiczne, moralne i religijne. Problem ekumeniczny, dialog kultur, inkulturacja wiary, problemy obojętności religijnej, sekularyzmu i ateizmu, problem głodu, niedorozwoju i środowiska — to tematy, nad którymi wasze pismo powinno podejmować refleksję, kierując się wskazaniami, jakie dałem szczególnie w encyklice Sollicitudo rei socialis, i czyniąc — jak powiedziałem w Redemptor hominis — z człowieka „drogę Kościoła”.
6. Pragnę na koniec przypomnieć wam, abyście byli wierni metodzie pracy, która od początku charakteryzowała „La Civiltà Cattolica”. Najpierw — wytrwałe poszukiwanie prawdy, zarówno na płaszczyźnie teologicznej i filozoficznej, jak również naukowej i historycznej oraz w dziedzinie aktualności. Bądźcie przekonani, że najlepszą obroną wiary i Kościoła jest zawsze mówienie prawdy — w takim oczywiście zakresie, w jakim może ona zostać dostrzeżona w gąszczu sytuacji i pluralizmie sprzecznych głosów.
Drugą cechą waszej metody pracy musi być rzetelność naukowa, zagwarantowana kompetencją i dokładnością badań, tak aby osiągnąć pewność doktrynalną stanowiącą dla waszych czytelników gwarancję. Już mój poprzednik, Paweł VI, wyraził pragnienie, by „La Civiltà Cattolica” stanowiła cenny „punkt odniesienia” pośród zmienności wydarzeń i pojawiania się nowych sposobów myślenia, które często są jedynie przemijającymi modami. Uważam również, że funkcja ta, którą „La Civiltà Cattolica” pełni w ścisłej zgodności z myślą i wskazaniami Stolicy Apostolskiej, powinna zostać zachowana.
Wiem również, że z natury swej praca pisarzy „La Civiltà Cattolica” ma charakter kolegialny, tak że to, co ukazuje się w piśmie, jest owocem wspólnej refleksji i dotyczy odpowiedzialności całego kolegium. Pragnę, aby ten kolegialny charakter waszej pracy został zachowany, choć niełatwo jest pracować razem, a pewna dawka anonimowości z tym związana może sporo kosztować. Jasne jest jednak, że kolegialność w pracy zapewnia pismu większy autorytet.
Najdrożsi, te myśli chciałem wam przekazać z okazji znaczącej dla was rocznicy. Ufam, że będą one dla was umocnieniem w waszej pracy, ukierunkowując ją „na większą chwałę Boga” i dla jak najlepszej służby Kościołowi i ludziom, którzy patrzą na niego jako na „filar i podporę prawdy” (1 Tm 3,15).
Błagam dla was u Ducha Bożego obfitości darów mądrości, rady i męstwa w codziennej pracy i jako zadatek tych darów udzielam wam mojego błogosławieństwa.
Tłumaczenie OKM
Za: www.vatican.va
Copyright © Dykasterium ds. Komunikacji – Libreria Editrice Vaticana
