Leon XIV
O POSŁUDZE WŁADZY W KOŚCIELE. PRZEMÓWIENIE DO UCZESTNIKÓW SPOTKANIA MODERATORÓW STOWARZYSZEŃ WIERNYCH, RUCHÓW KOŚCIELNYCH I NOWYCH WSPÓLNOT, ZORGANIZOWANEGO PRZEZ DYKASTERIĘ DS. ŚWIECKICH, RODZINY I ŻYCIA
Rzym, Aula Synodu, 21 maja 2026 r.
W imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego.
Pokój z wami!
Drodzy bracia i siostry, dzień dobry wszystkim!
Cieszę się, że mogę się z wami spotkać tego ranka, podzielić się kilkoma słowami i refleksjami, ale przede wszystkim zastanowić się nad znaczeniem charyzmatów Ducha Świętego, szczególnie w tych dniach poprzedzających Pięćdziesiątnicę.
Z radością witam was także w tym roku, na początku waszego spotkania. Jesteście odpowiedzialni na szczeblu międzynarodowym za wiele różnych rzeczywistości ludzi świeckich i zostaliście zaproszeni przez Dykasterię ds. Świeckich, Rodziny i Życia, aby umacniać wzajemną komunię oraz wspólnie zastanowić się nad tematem kierowania wspólnotą kościelną.
W każdej społeczności odczuwa się potrzebę osób i odpowiednich struktur, które zajmują się prowadzeniem i koordynowaniem wspólnego życia. U źródeł termin „rządzić” (governare) odsyła do czynności „trzymania steru” i „prowadzenia statku”. Chodzi więc o nadawanie bezpiecznego kierunku, aby wspólnota była miejscem wzrostu dla osób, które do niej należą. Tak również w Kościele niektórzy zostają ustanowieni do pełnienia posługi władzy.
Jednak w Kościele posługa władzy nie rodzi się jedynie z potrzeby koordynowania religijnych potrzeb jego członków. Kościół został ustanowiony przez Chrystusa jako trwały znak Jego powszechnej woli zbawczej i jest miejscem, zamierzonym przez Boga, gdzie wszyscy ludzie w każdej epoce mogą otrzymywać owoce Odkupienia i doświadczać nowego życia, które dał nam Chrystus. W tym sensie natura Kościoła jest sakramentalna: posiada on z pewnością wymiar zewnętrzny i instytucjonalny wraz ze swoimi strukturami, a jednocześnie jest skutecznym znakiem komunii, przez którą uczestniczymy w życiu samej Trójcy Świętej.
Te szczególne cechy Kościoła muszą być obecne również w jego sposobie sprawowania władzy, który nigdy nie może być jedynie techniczny; przeciwnie, posiada on wymiar zbawczy, to znaczy powinien zmierzać do duchowego dobra wiernych. Święty Paweł zalicza bowiem tę posługę do charyzmatów: „Jedni mają dar czynienia cudów— pisze — inni łaskę wspierania pomocą, rządzenia oraz przemawiania rozmaitymi językami” (por. 1 Kor 12,28).
W świetle tych założeń spójrzmy teraz na stowarzyszenia wiernych i ruchy kościelne. Tutaj kierowanie jest zazwyczaj powierzane świeckim i wyraża uczestnictwo w królewskiej misji Chrystusa otrzymanej na chrzcie. Jest ono służbą wobec innych wiernych oraz życia wspólnotowego i wypływa z wolnych wyborów, które należy rozumieć jako wyraz wspólnego rozeznania — pozwalającego, by głos każdego mógł wybrzmieć w sposób wolny.
Jeśli, jak powiedzieliśmy, posługa władzy jest szczególnym darem Ducha Świętego, który członkowie wspólnoty rozpoznają w niektórych swoich braciach w wierze, wynikają z tego przynajmniej trzy konsekwencje. Pierwsza polega na tym, że dar ten powinien służyć pożytkowi wszystkich (por. 1 Kor 12,7), a więc dobru wspólnoty, stowarzyszenia i całego Kościoła. Władza nigdy nie może być wykorzystywana dla osobistych interesów ani dla światowych form prestiżu czy dominacji. Druga konsekwencja jest taka, że nie może być ona nigdy narzucona z góry, lecz powinna być darem rozpoznawalnym we wspólnocie i dobrowolnie przyjętym — stąd znaczenie wolnych wyborów, które pozwalają jej rzeczywiście się urzeczywistniać. Trzecia konsekwencja polega na tym, że — jak każdy charyzmat — również kierowanie stowarzyszeniem podlega rozeznaniu pasterzy, którzy czuwają nad autentycznością i właściwym wykorzystaniem charyzmatów (por. Lumen gentium, 12; Iuvenescit Ecclesia, 9 i 17).
W sprawowaniu władzy zawsze powinny być obecne pewne cechy: wzajemne słuchanie się, współodpowiedzialność, przejrzystość, braterska bliskość oraz wspólnotowe rozeznanie (por. Przemówienie do uczestników Kapituły Generalnej Legionistów Chrystusa, 19 lutego 2026 roku). Chciałbym ponadto przypomnieć, że „dobre sprawowanie władzy, zamiast skupiać wszystko na sobie, wspiera zasadę pomocniczości i odpowiedzialne uczestnictwo wszystkich członków wspólnoty” (tamże). Są to wskazania proste, ale takie, o których zawsze trzeba pamiętać przy pełnieniu odpowiedzialności.
Najdrożsi, wasze stowarzyszenia i ruchy mają różne początki oraz jasno określoną historię, tożsamość i ideały. Ci, którzy nimi kierują, podejmują więc delikatne zadanie: z jednej strony są wezwani do strzeżenia i rozwijania pamięci o żywym dziedzictwie, z drugiej zaś pełnią rolę „prorocką”, która oznacza wsłuchiwanie się w aktualne potrzeby duszpasterskie, aby rozumieć, w jaki sposób odpowiadać na nowe wyzwania oraz na kulturową, społeczną i duchową wrażliwość naszych czasów. Tylko w ten sposób można być dzisiaj chrześcijanami, uczniami i misjonarzami w społeczeństwie i w Kościele. Częścią prorockiego zadania tych, którzy sprawują władzę, jest więc wspieranie otwartości stowarzyszenia lub ruchu, a także każdego z jego członków, na konkretne sytuacje historyczne. Przynależność jest bowiem autentyczna i owocna wtedy, gdy nie wyczerpuje się w uczestnictwie w działaniach wewnętrznych grupy, ale potrafi odczytywać znaki czasu i wychodzi ku światu, zwracając się do wszystkich, do współczesnej kultury oraz do jeszcze niepodjętych obszarów misji.
Innym elementem o zasadniczym znaczeniu jest komunia. Ci, którzy sprawują władzę, są wezwani do szczególnej troski o zachowanie, rozwój i umacnianie komunii. Dotyczy to zarówno życia wewnętrznego stowarzyszenia czy ruchu, jak i komunii z innymi rzeczywistościami kościelnymi oraz z całym Kościołem. Kto pełni posługę władzy w Kościele, powinien nauczyć się słuchać i przyjmować różne opinie, różne kierunki kulturowe i duchowe, różne temperamenty osobowości, starając się zawsze zachować — zwłaszcza przy podejmowaniu koniecznych i często trudnych decyzji — wyższe dobro wspólnoty. Wymaga to świadectwa łagodności, wewnętrznej wolności oraz bezinteresownej miłości wobec braci i wspólnoty, które będą przykładem dla wszystkich. Chciałbym tutaj podkreślić znaczenie tego wymiaru komunii z całym Kościołem. Czasami spotykamy grupy zamykające się w sobie i myślące, że ich własna rzeczywistość jest jedyną albo że to właśnie ona jest Kościołem. Tymczasem Kościół to my wszyscy — jest on o wiele większy! Dlatego nasze ruchy powinny naprawdę szukać sposobów życia w komunii z całym Kościołem, także na poziomie diecezjalnym. Biskup jest więc bardzo ważnym punktem odniesienia, a jeśli jakaś grupa mówi: „Nie jesteśmy w komunii z tym biskupem, chcemy innego”, to nie jest to właściwa postawa. Musimy starać się żyć w komunii z całym Kościołem — zarówno na poziomie diecezjalnym, jak i powszechnym.
W tym świetle możemy lepiej zrozumieć sens wierności charyzmatowi założycielskiemu, który stanowi niezastąpiony punkt odniesienia dla kierowania rzeczywistością kościelną. Każdy autentyczny charyzmat zawiera już w sobie zarówno wierność, jak i otwartość na Kościół. Sprawować władzę w wierności charyzmatowi założycielskiemu oznacza więc odnajdywać w nim inspirację do otwierania się na drogę, którą Kościół podąża dzisiaj, bez zatrzymywania się na pozytywnych, ale należących do przeszłości modelach, lecz pozwalając się stawiać wobec nowych sytuacji i wyzwań, w dialogu ze wszystkimi innymi częściami kościelnego organizmu.
Najdrożsi, dziękuję wam za wszystko, czym jesteście i co czynicie. Stowarzyszenia wiernych i ruchy kościelne są bezcennym darem dla Kościoła. Jest pośród was wielkie bogactwo: wiele osób dobrze uformowanych i wielu gorliwych ewangelizatorów; wielu młodych oraz liczne powołania do życia kapłańskiego i małżeńskiego. Różnorodność charyzmatów, darów i metod apostolstwa rozwijanych przez lata pozwala wam być obecnymi w świecie kultury, sztuki, życia społecznego i pracy, niosąc wszędzie światło Ewangelii. Strzeżcie wszystkich tych darów i z łaską Bożą pomnażajcie je! Kościół was wspiera i wam towarzyszy.
Z serca wam błogosławię, wzywając dla was wszystkich wstawiennictwa Najświętszej Maryi Panny, Matki Kościoła. Dziękuję.
Tłumaczenie OKM
Za: www.vatican.va
Copyright © Dykasterium ds. Komunikacji – Libreria Editrice Vaticana
