Skarżysko K.: W rocznicę męczeństwa za ojczyznę

W lutym 1940 roku hitlerowcy zabili 360 mieszkańców Skarżyska Kamiennej i okolic, w tym siedmiu franciszkanów. W 69. rocznicę tamtych wstrząsających wydarzeń uczczono pamięć zamordowanych.

Uroczystości upamiętniające 69. rocznicę eksterminacji polskich patriotów odbyły się 15 lutego br. Po mszy św. w kościele redemptorystów pw. Matki Bożej Nieustającej Pomocy, poczty sztandarowe i mieszkańcy Skarżyska przeszli pod leśną, zbiorową mogiłę z pomnikiem Chrystusa dźwigającego krzyż.

W tamtym miejscu, na tzw. Borze, w kilkudniowej egzekucji – trwała od 12 do 16 lutego 1940 r. – hitlerowcy rozstrzelali około 360 członków i współpracowników niepodległościowej organizacji "Orzeł Biały", harcerzy, członków Związku Strzeleckiego, innych organizacji patriotycznych i przedwojennych organizacji paramilitarnych.

W miejscu zbrodni znajduje się tablica z nazwiskami części zamordowanych. Na postumencie z pomnikiem Chrystusa zamontowano żeliwną tablicę z datą zbrodni i napisem: "Przechodniu! Powiedz Polsce, tu leżym, Jej syny: posłuszni i wierni do ostatniej godziny".

Skarżysko było miastem strategicznym, mieściła się w nim Państwowa Fabryka Amunicji. Po zajęciu przez wojska hitlerowskie została wchłonięta przez niemieckie koncerny zbrojeniowe.

Tu najwcześniej powstał ruch oporu, działało kilka organizacji niepodległościowych, w tym "Orzeł Biały" (powstał już w październiku 1939 r.). To jedna z pierwszych organizacji konspiracyjnych po klęsce wrześniowej. W maju 1940 r. wszedł w skład Związku Walki Zbrojnej.

W styczniu 1940 r. Niemcy rozpoczęli masowe aresztowania mieszkańców Skarżyska. Wśród zatrzymanych byli harcerze, najmłodsi mieli po kilkanaście lat. Przed zamordowaniem Polacy byli przesłuchiwani i bestialsko torturowani. Była to pierwsza masowa egzekucja na tak dużą skalę w Generalnej Guberni od początku II wojny światowej.

15 lutego 1940 r. Niemcy rozstrzelali wszystkich franciszkanów z klasztoru w Skarżysku (Zakon Braci Mniejszych Konwentualnych). Był to odwet za współpracę z "Orłem Białym", w klasztorze odbywały się konspiracyjne spotkania i przechowywano broń. Zginęli: gwardian o. Teodor Ignacy Filip, o. Alojzy Śmigiel, o. Anatol Gałucha, br. Hugolin Grodzki, br. Jan Stawarz, br. Łukasz Neugebauer i br. Kazimierz Gałek.

Franciszkanie przybyli do Skarżyska w 1936 r., kiedy przełożonym jednej prowincji polskiej był o. Anzelm Kubit OFMConv. Dwa lata później – 8 maja 1938 r. – został poświęcony nowo wybudowany klasztor i kaplica. Rozpoczęło budowę kościoła. Po zamordowaniu zakonników klasztor i kaplicę zamknięto. Franciszkanie powrócili tam w lutym 1945 roku, po wielu staraniach. Obecnie klasztor ten należy do prowincji warszawskiej, która powstała w 1939 r.

za: www.franciszkanie.pl