Chrystus Miłosierny z Czerwińska

W salezjańskim domu w Czerwińsku nad Wisłą, gdzie przez dziesiątki lat mieścił się Nowicjat Towarzystwa Salezjańskiego, zachował się bardzo ciekawy obraz Chrystusa Miłosiernego. Jego autorem jest Jan Wałach (1884-1979), malarz, rysownik i grafik z Istebnej. Po II wojnie światowej, wyrugowany z życia artystycznego w rzeczywistości socrealistycznej, tworzył liczne dzieła sakralne, w tym polichromie kościołów.Obraz z Czerwińska powstał w lutym 1952 r. (64×54 cm., sygnowany w lewym dolnym rogu: 19 II 52., po stronie przeciwnej: Jan Wałach)

Od 1950 r. malarz pozostawał w kontakcie z inspektorią północną Towarzystwa Salezjańskiego. W 1950 r. na beatyfikację Dominika Savio wykonał drzeworyt z jego podobizną. W domach salezjańskich w Łodzi, Lądzie (datowany 1958) i Czerwińsku znajdują się obrazy Jan Wałacha z wizerunkiem św. Franciszka Salezego. W Czerwińsku znajduje się też obraz Serca Pana Jezusa jego autorstwa.

Zachowany w Czerwińsku wizerunek Chrystusa Miłosiernego autorstwa Jana Wałacha stanowi interesujący przykład dokumentujący proces kształtowania się ikonografii tematu. Wczesne wizerunki Chrystusa Miłosiernego, związane z rodzącym się dopiero kultem Miłosierdzia Bożego, odbiegały bardzo często od wzorcowego przedstawienia opisanego przez św. siostrę Faustynę Kowalską i namalowanego wg jej wskazówek przez Eugeniusza Kaźmirowskiego w Wilnie w 1934 r. Znane są obrazy ukazujące Chrystusa Miłosiernego na tle ukwieconej łąki, w słonecznym pejzażu, na tle portalu i drzwi lub wśród ruin miasta Warszawy. Przechowywany w Lądzie obraz Miłosierdzia Bożego Henryka Uziembło z 1942 r. ukazuje Chrystusa w radosnych, jasnych barwach na tle nieba z wieczorną zorzą na horyzoncie. Do tej grupy należy obraz Jana Wałacha z czerwińskiego nowicjatu, ukazujący świetlistą postać Chrystusa Miłosiernego unoszącego się nad ziemią zarysowaną niskim horyzontem na tle ciemnego, poprzecinanego poziomymi obłokami nieba. Wobec powstających coraz liczniejszych wersji wizerunku Chrystusa Miłosiernego na temat poprawności obrazu zabrał głos spowiednik św. s. Faustyny Kowalskiej, bł. ks. Michał Sopoćko, uważając, że tylko obraz opisany przez św. s. Faustynę i namalowany w Wilnie jest tym, który należy uznać za autentyczny. Od tego momentu obowiązującą stała się wileńska wersja wizerunku ukazująca Chrystusa Miłosiernego na ciemnym tle, w bliżej nieokreślonym pomieszczeniu

Obraz Jana Wałacha z Czerwińska pozostaje oryginalnym przykładem ilustracji wizerunku Chrystusa Miłosiernego we wczesnym okresie jego popularności. Jest też cennym przykładem żywotności w latach 50. XX wieku – także w środowisku salezjańskim – kultu Miłosierdzia Bożego mimo braku wówczas jego oficjalnej akceptacji ze strony Kościoła.

W lutym 2014 r. obraz został poddany podstawowej konserwacji i umieszczony w kaplicy czerwińskiego domu.

ks. Janusz Nowiński SDB

Za: www.salezjanie.pl