Kard. Lars Anders Arborelius OCD otrzymał tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie. Uroczystość odbyła się w Auli Magna św. Królowej Jadwigi UPJPII z udziałem profesorów, pracowników, studentów, biskupów, kard. Stanisława Dziwisza oraz kard. Grzegorza Rysia, który wygłosił laudację na cześć nowego doktora honoris causa.
Na początku uroczystości rektor Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowi, ks. prof. dr hab. Robert Tyrała powitał zgromadzonych gości. – Witam wszystkich Państwa w 106. urodziny Karola Wojtyły, św. Jana Pawła II. Jestem pewny, że on dzisiaj tutaj jest z nami i z pewnością cieszy się, że tak świętujemy jego urodziny – powiedział. Powitał kard. Grzegorza Rysia, kard. Stanisława Dziwisza, kard. Kazimierza Nycza, abp. Henryka Nowackiego – nuncjusza apostolskiego w Szwecji, Islandii, Danii, Finlandii i Norwegii w latach 2012-2017, biskupa kieleckiego Jana Piotrowskiego, biskupa tarnowskiego Andrzeja Jeża, biskupów pomocniczych Archidiecezji Krakowskiej: Roberta Chrząszcza i Janusza Mastalskiego, przedstawicieli świata nauki, dyplomacji, władz publicznych i fundacji, a także zwrócił uwagę na szczególny charakter nadania doktoratu honoris causa kard. Larsowi Andersowi Arboreliusowi OCD. Ks. prof. dr hab. Robert Tyrała wspomniał swoje pierwsze spotkanie z przyszłym laureatem podczas przygotowań do Międzynarodowego Kongresu „Pueri Cantores” w Sztokholmie w 2007 roku, podkreślając jego prostotę, życzliwość i zaangażowanie duszpasterskie. – Ten doktorat honoris causa promowany przez nasz Wydział Nauk Społecznych, w którym tak ważne miejsce zajmują praca socjalna, nauki o rodzinie i pedagogika, a w przyszłości także pielęgniarstwo, głęboko wpisuje się w misję Uniwersytetu Papieskiego, dla którego właśnie głoszenie prawdy, posługa myślenia, odważny dialog ze światem, nauczanie wiary oraz przekazywanie jej duchowej głębi są szczególnie istotne. Opieka nad człowiekiem i troska o jego ducha są niezwykle ważne, a zarazem tak bliskie naszemu dzisiejszemu laureatowi – powiedział.
W laudacji metropolita krakowski i Wielki Kanclerz UPJPII, kard. dr hab. Grzegorz Ryś przywołał słowa papieża Franciszka na temat kard. Larsa Andersa Arboreliusa OCD: „Niczego się nie lęka. Rozmawia ze wszystkimi i nie występuje przeciw nikomu. Zawsze szuka tego, co pozytywne”. Przypomniał drogę kardynała, wskazując, że jest członkiem kilku ważnych watykańskich dykasterii, biskupem Sztokholmu, mnichem chrześcijańskim od ponad pół wieku, a zarazem cenionym karmelitańskim pisarzem i kaznodzieją. Zwrócił uwagę, że jego publikacje są szczególnie poświęcone duchowości karmelitańskiej oraz mistrzom tego mistycznego nurtu: Edycie Stein, Janowi od Krzyża, Małej Teresie, Teresie z Ávili i innym.
Laudator podkreślił, że celem pisarstwa kard. Larsa Andersa Arboreliusa OCD nie jest tworzenie duchowości elitarnej, ale prowadzenie zwyczajnego człowieka do doświadczenia Boga w codzienności. – Mistyka codzienności dla zwyczajnego człowieka – oto cel kardynała Arboreliusa – zaznaczył. Podkreślił, że punktem odniesienia jest „mała droga” Teresy z Lisieux. – Mamy — mówi kardynał Anders — wielkie marzenia, ambicje i oczekiwania (znacznie większe niż nasze możliwości!) — i właśnie dlatego musimy w sposób wielki czynić to, co małe i konkretne. Codzienność nie należy do profanum: jedzenie, post, praca, odpoczynek, sen i modlitwa są miejscami creatio continua i revelatio continua. Nie ma większego mistrza Mistyki codzienności niż sam Jezus z Nazaretu – mówił metropolita krakowski.
Zwrócił również uwagę na pisma kard. Larsa Andersa Arboreliusa OCD, skierowane do mniejszych grup, np. listy pasterskie do diecezji. Mówił o tym, że szwedzki kardynał zna realia zsekularyzowanego świata, w którym żyje jego „mała trzódka”. – Nie jest przesadnie wymagający: wie, że wielu wierzących zmaga się ze swoim życiem, a czasem po prostu nie wie, jak przekazać wiarę własnym dzieciom — jak nauczyć je modlitwy albo jak poprowadzić je ku doświadczeniu autentycznej duchowości. Nigdy nie pojawia się „Powinniście to wiedzieć!” albo „To wasz podstawowy obowiązek!”. Zawsze obecny jest wielki szacunek dla słuchaczy – mówił kard. dr hab. Grzegorz Ryś. Dodał, że nowy doktor honoris causa przypomina wiernym, iż chrześcijaństwo jest najpierw darem i łaską, a dopiero potem ludzkim wysiłkiem.
Wielki Kanclerz Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie zwrócił także uwagę na fakt, że w działalności duszpasterskiej kard. Larsa Andersa Arboreliusa OCD jest także miejsce do zmierzenia się z trudną prawdą o grzechach, błędach, a nawet zbrodniach Kościoła, jest wezwanie do pokuty i pojednania.
W laudacji metropolita wiele miejsca poświęcił także działalności ekumenicznej kard. Larsa Andersa Arboreliusa OCD. Przypomniał jego zaangażowanie w dialog katolicko-luterański oraz współorganizację spotkania papieża Franciszka z przedstawicielami Kościoła luterańskiego w Lund w 2016 roku. „Mówić o różnicach – to łatwe, bo są dobrze znane; mówić o tym, co nas łączy – to prawdziwe wyzwanie!” – cytował słowa kard. Arboreliusa laudator.
Kardynał wskazał również na proponowany przez laureata „ekumenizm recepcyjny i duchowy”, oparty na wspólnej relacji z Jezusem Chrystusem oraz wzajemnym uczeniu się od siebie i dzieleniu się darami ofiarowanymi każdemu Kościołowi przez Ducha Świętego. Zaznaczył, że kard. Lars Anders Arborelius OCD był luteraninem i w wieku 20 lat został katolikiem, a dwa lata później karmelitańskim mnichem.
Na zakończenie laudacji kard. dr hab. Grzegorz Ryś podkreślił, że postawy obecne w życiu kard. Andersa Arboreliusa – odwaga, pokora, otwartość na dialog i głęboka tożsamość chrześcijańska – stanowią także fundament życia uniwersyteckiego. – Tworzą one zarazem kod wartości fundamentalnych dla życia każdego uniwersytetu. Stanowią więc oczywistą podstawę do wyniesienia Jego Eminencji do godności doktora honoris causa Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie – powiedział.
Następnie odczytano uchwałę Senatu Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie z 23 lutego 2026 roku o nadaniu kard. Larsowi Andersowi Arboreliusowi OCD tytułu doktora honoris causa uczelni. W dokumencie podkreślono m.in. integracyjny charakter jego twórczości naukowej, łączącej refleksję teologiczną, świadectwo duchowe i odpowiedzialność pasterską, a także ukazywanie znaczenia modlitwy wewnętrznej, życia kontemplacyjnego i dojrzewania człowieka w relacji do Boga. Zwrócono również uwagę na działalność ekumeniczną kard. Arboreliusa, jego wrażliwość na osoby cierpiące, szczególnie osoby z niepełnosprawnościami i ofiary konfliktów zbrojnych, oraz zaangażowanie w budowanie kultury dialogu, pokoju i odpowiedzialności społecznej.
– Chciałbym tu przedstawić kilka przykładów z tradycji karmelitańskiej, aby ukazać, że eklezjalny wymiar modlitwy kontemplacyjnej może pomóc chrześcijanom niekatolickim lepiej zaznajomić się z katolicką eklezjologią. To bardziej mistyczne spojrzenie na tajemnicę Kościoła może ułatwić im zrozumienie tego, jak my, katolicy, patrzymy na Kościół – powiedział kard. Lars Anders Arborelius OCD na początku wykładu „Ekumeniczny i eklezjalny wymiar modlitwy kontemplacyjnej”.
Podkreślił, że modlitwa jest bardziej łaską i darem niż osiągnięciem i wynikiem własnego wysiłku. Wskazał, że dzięki łasce chrztu człowiek zostaje zaproszony do nieustannej komunii z Bogiem Trójjedynym, który mieszka w głębi ludzkiego serca. – Im bardziej wzrastamy w modlitwie dzięki cnotom teologalnym — wierze, nadziei i miłości — tym bardziej wchodzimy w najgłębszą tajemnicę Kościoła. Stajemy się Kościołem, oblubienicą Chrystusa, dzięki zbawczej i uświęcającej miłości Oblubieńca. – mówił. – Modlitwa kontemplacyjna jest prawdziwym oddechem Kościoła. Jest przeznaczona dla wszystkich ochrzczonych – dodał, wskazując na eklezjalny i ekumeniczny charakter modlitwy kontemplacyjnej.
W swoim wystąpieniu nowy doktor honoris causa Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie szeroko odwoływał się do duchowości karmelitańskiej oraz postaci św. Teresy od Jezusa, św. Teresy od Dzieciątka Jezus i św. Jana od Krzyża. Przypomniał, że św. Teresa od Jezusa chciała ustanowić nowy sposób przeżywania charyzmatu karmelitańskiego dla dobra Kościoła i powrócić do jego początków. Święta postrzegała życie kontemplacyjne jako służbę Kościołowi i jego misji. Intencja reformy św. Teresy była natomiast eklezjalna i apostolska, a dziś można by było powiedzieć, że także ekumeniczna. – Przez swoje życie kontemplacyjne siostry w Karmelu miały być niczym dzielni żołnierze broniący Kościoła przy pomocy swojej broni: modlitwy i pokuty – mówił kard. Arborelius. Zwrócił uwagę, że Teresa przypomina wszystkim, że wszyscy ochrzczeni są powołani do głębokiej oblubieńczej i przemieniającej jedności z Chrystusem Oblubieńcem. Przypomniał, że zakładała ona swoje klasztory jako służbę dla misji Kościoła, a siostry ofiarują wszystko za Kościół i jego misję apostolską.
Odwołując się do św. Teresy od Dzieciątka Jezus, kard. Lars Anders Arborelius OCD zwrócił uwagę, że bywa nazywana „patronką ateistów”. – Jej mała droga jest darem dla Kościoła, pozwalającym wyjść ku wszystkim, którzy pozostają daleko od Boga, i ukazać im, jak żarliwie Bóg pragnie ich odkupienia – mówił, przypominając doświadczenie nieobecności Boga i całkowitej ciemności, które miała św. Teresa. – Jej całkowita niezdolność do modlitwy, jej puste ręce ukazują nam paradoksalną i przemieniającą moc modlitwy kontemplacyjnej – zauważył. Przywołał również słowa świętej o sercu Kościoła „płonącym miłością”. – To mistyczne doświadczenie prawdziwej wewnętrzności Kościoła — jego serca — może pomóc nam zastanowić się nad samą istotą tajemnicy Kościoła. W dzisiejszym zsekularyzowanym świecie potrzebujemy eklezjologii, która będzie bardziej duchowa. Takie ujęcie sprzyjałoby również dialogowi ekumenicznemu, ponieważ protestantom może być łatwiej zbliżyć się do Kościoła jako do tajemnicy duchowej niż jako do rzeczywistości hierarchicznej – podsumował laureat.
Wskazał także na nauczanie św. Jana od Krzyża, który posługiwał się terminologią oblubieńczą, by ukazać nieskończoną godność ludzkiej rzeczywistości. Święty podkreślał także owocność modlitwy kontemplacyjnej dla całego Kościoła. – . Dzięki swojej relacji z Oblubieńcem osoba ludzka, oblubienica, może być coraz bardziej przemieniana przez wiarę, nadzieję i miłość. Im wyższy stopień miłości osiągnie, tym większe będą tego skutki dla całego organizmu Kościoła. W żadnym razie wzrost w świętości i modlitwie kontemplacyjnej nie jest jedynie sprawą osobistej doskonałości – mówił kardynał i przywołał słowa świętego, w których mówił o eschatologicznej pełni.
– Wszyscy chrześcijanie są powołani do całkowitej przemiany przez łaskę Bożą. Oznacza to, że każdy jest zaproszony do wzrastania w modlitwie kontemplacyjnej i dzięki temu do stawania się owocnym dla Kościoła i jego apostolatu. Ten aspekt mistagogiczny ma ogromne znaczenie dla dialogu ekumenicznego nie tylko z prawosławiem, ale także z różnymi wspólnotami protestanckimi – mówił kard. Arborelius i podkreślił, że św. Jan od Krzyża zawsze bronił ukrytego, kontemplacyjnego życia karmelitanek. – Czysta miłość jest Kościołowi bardzo potrzebna dla jego misji przekazywania odkupienia. Dlatego Kościół zawsze i wszędzie potrzebuje ukrytego życia kontemplacyjnego. Jeśli go w Kościele zabraknie, coś z istoty tajemnicy Kościoła zostaje utracone – zauważył.
Podkreślił, że cytowani święci, mówiąc o wpływie modlitwy kontemplacyjnej, czynią to zgodnie z charyzmatem karmelitańskim. – Kontemplacyjne spojrzenie na Kościół ofiarowane nam przez karmelitańskich doktorów Kościoła może pomóc chrześcijanom wszystkich tradycji i wyznań odnaleźć uzdrowienie w jego macierzyńskim i dającym życie łonie – mówił kard. Kard. Lars Anders Arborelius OCD.
Na zakończenie wykładu doktor honoris causa UPJPII wyraził nadzieję, że duchowość karmelitańska może pomóc chrześcijanom różnych wyznań odkrywać głębszą tajemnicę Kościoła i budować jedność. Zaznaczył, że bardziej kontemplacyjne spojrzenie na Kościół może być odpowiedzią na doświadczenie sekularyzacji i duchowej pustki współczesnego świata. – Bardziej kontemplacyjna wizja charakterystyczna dla świętych Karmelu może być pomocna dla chrześcijan wszystkich Kościołów, którzy pragną odkryć prawdziwą i głęboką tajemnicę Kościoła – dodał i wskazał na innych karmelitańskich świętych i myślicieli, którzy wnosili akcenty do eklezjalnego wymiaru modlitwy. – Ufajmy, że chrześcijanie różnych tradycji i wyznań odnajdą inspirację u tych karmelitańskich mistrzów i dostrzegą, że modlitwa kontemplacyjna pomaga wszystkim ochrzczonym odnaleźć głębszą relację z Chrystusem w sercu Kościoła, naszej Matki – podsumował.
Z okazji nadania tytułu doktora honoris causa Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie kard. Larsowi Andersowi Arboreliusowi OCD, listy gratulacyjne przesłali prymas Polski, abp Wojciech Polak oraz sekretarz generalny Konferencji Episkopatu Polski, bp Marek Marczak. Gratulacje skierowali także wiceprezes Rady Ministrów i minister obrony narodowej, Władysław Kosiniak-Kamysz oraz minister energii, Miłosz Motyka. Listy przesłali również rektorzy polskich uczelni: Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie, Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie, Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie oraz Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie.
Kard. Lars Anders Arborelius OCD urodził się w 1949 roku w Sorengo w Szwajcarii, dzieciństwo spędził jednak w szwedzkim Lund. W 1969 roku przeszedł na katolicyzm, a dwa lata później wstąpił do Zakonu Karmelitów Bosych w Norraby. Święcenia kapłańskie przyjął w 1979 roku w Malmö. Studiował języki nowożytne na Uniwersytecie w Lund oraz teologię i filozofię w Brugii i Rzymie, gdzie uzyskał licencjat z duchowości na Papieskim Wydziale Teologicznym Karmelitów.
W 1998 roku papież św. Jan Paweł II mianował go biskupem Sztokholmu. W 2017 roku papież Franciszek wyniósł go do godności kardynalskiej, czyniąc go pierwszym szwedzkim kardynałem w historii. Kard. Arborelius jest członkiem kilku watykańskich dykasterii, m.in. ds. Duchowieństwa, ds. Biskupów oraz ds. Popierania Jedności Chrześcijan. W 2022 roku został odznaczony Medalem Jego Królewskiej Mości za wkład w szwedzkie i międzynarodowe życie kościelne.
Jego biskupim i kardynalskim mottem są słowa „In Laudem Gloriae” – „Ku chwale Majestatu”. Jak sam podkreśla, wyrażają one pragnienie oddawania chwały Bogu i pomagania ludziom w odkrywaniu, że uwielbienie Boga prowadzi człowieka do większej wolności i szczęścia.
Za: www.diecezja.pl
