Home WiadomościZ kraju Ukazały się nuty Litanii do Matki Bożej o. Amando Ivanschiza

Ukazały się nuty Litanii do Matki Bożej o. Amando Ivanschiza

Redakcja

Ukazał się zapis nutowy litanii do Najświętszej Maryi Panny – Lytania[e] de Beata [Maria Virgine]autorstwa o. Amando Ivanschiza, paulina chorwackiego pochodzenia, jednego z najwybitniejszych kompozytorów-zakonników, żyjących i tworzących w XVIII wieku.

O. Amandus Ivanschiz (1727–1758) był kompozytorem należącym do zakonu paulinów, czynnym na terenie Austrii. Mimo, że zmarł w bardzo młodym wieku – miał 31 lat – pozostawił po sobie około stu kompozycji, napisanych w stylu wczesnoklasycznym. Są to głównie msze, litanie, symfonie, ale też tria smyczkowe, arie do tekstów religijnych, opracowania antyfon maryjnych, Te Deum, nieszpory czy kantaty.

Opublikowana Lytania[e] de Beata [Maria Virgine] jest jedną z najszerzej znanych litanii Ivanschiza. Jest to stosunkowo rozbudowana kompozycja w typie uroczystym, najdłuższa pośród zachowanych litanii o. Amanda. Zachowała się w co najmniej 12 przekazach, m.in. w sanktuarium maryjnym w Świętej Lipce, które w XVII i XVIII wieku znajdowało się pod opieką jezuitów. Utwór składa się z części: Kyrie, Pater de caelis, Sancta Maria, Virgo prudentissima, Rosa mystica, Salus infirmorum, Regina Angelorum, Agnus Dei. Standardowy tekst Litanii Loretańskiej został tu poszerzony o ostatnie ogniwo, w którym opracowano słowa: 'Kyrie, eleison. Christe, eleison. Kyrie, eleison'.

Pomimo, że dawniej dzieła wokalno-instrumentalne Ivanschiza cieszyły się wielką popularnością, dotychczas tylko jedna z jego mszy została wydana drukiem (Missa in C w 2013 roku, w tomie Musica Claromontana 10). Uwaga badaczy i wydawców koncentrowała się raczej na symfoniach i triach smyczkowych, w których wyraźniej dostrzegano zwiastuny nowego stylu. „Z tym większą radością oddajemy w ręce użytkowników pierwszą edycję krytyczną litanii tego autora” – czytamy we wstępie do książki.

Rękopis, będący podstawą edycji, należy do zbiorów muzycznych sanktuarium maryjnego w Świętej Lipce, obecnie przechowywanych w Bibliotece Bobolanum w Warszawie.

Publikacja została sfinansowana w ramach programu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego pod nazwą „Narodowy Program Rozwoju Humanistyki” w latach 2016-2021. Powstała w ramach projektu badawczego pt. „Repertuar muzyczny Towarzystwa Jezusowego w Rzeczpospolitej Obojga Narodów (1565-1773)”.

Składu i adjustacji części nutowej dokonał dr Maciej Jochymczyk z Instytutu Muzykologii Uniwersytetu Warszawskiego. Pozycja ukazała się w 2020 nakładem Wydawnictwa Naukowego Sub Lupa i Fontes Muicae in Polonia (seria wydawnicza powstała z inicjatywy Instytutu Muzykologii Uniwersytetu Warszawskiego).

Utwór można pobrać bezpłatnie z podstrony edycji nutowych – fontesmusicae.pl

Gdyby ktoś chciał zamówić wersję papierową, to można to zrobić na stronie wydawnictwa: sublupa.pl

Autor: Amandus Ivanschiz
Opracowanie: Maciej Jochymczyk
ISBN: 978-83-66546-32-5
Wydanie: Warszawa 2020
Oprawa: twarda
Liczba stron: 118

 


Seria: FONTES MUSICAE IN POLONIA, C XIX

Matthias Leopold Ivanschiz był pochodzenia chorwackiego, ale urodził się najprawdopodobniej w Austrii; zachowały się informacje, iż został ochrzczony w Wigilię 1727 r. w Wiener Neustadt. 30 maja 1744 r. wstąpił do należącego do prowincji austriackiej tamtejszego klasztoru paulińskiego przyjmując imię zakonne: Amandus. Mszę prymicyjną odprawił 25 listopada 1751 r. Od 1755 r. przebywał i działał w konwencie Maria Trost koło Grazu. W oparciu o zachowane źródła wiadomo ponadto o jego kontaktach z klasztorem oo. jezuitów w Grazu, dla których m.in. w roku 1755 komponował litanie oraz oratoria poświęcone najwybitniejszym postaciom tego zakonu (św. Ignacy Loyola, św. Franciszek Ksawery i św. Alojzy Gonzaga).

Znamienne, że w przeciwieństwie do szczątkowych informacji biograficznych o kompozytorze, zachowała się, na szczęście, stosunkowo duża liczba jego dzieł, która – zważywszy na fakt, iż kompozytor zmarł w wieku zaledwie 31 lat – budzi szacunek. W sumie zachowało się ponad 100 manuskryptów sygnowanych różnymi formami nazwiska (Ivanschiz, Ivančić, Ivančič, Ivancic, Ivansic, Ivancsics, Ivantsitz, Ivantschiz, Ivanschitz, Ivanschutz, Ivanschütz, Ivanzuch, Ivanach, zaś na Jasnej Górze: Juvanschitz i Juanzitz) oraz imienia (Amandus, Amando, Amand). Tak znaczna wariabilność wersji nazwiska tego twórcy wynika głównie z faktu, że jego utwory rozpowszechnione były w wielu środowiskach Europy Środkowej. Rękopisy z dziełami Ivanschiza przechowywane są w archiwach austriackich, belgijskich, czeskich, chorwackich, niemieckich, polskich (w tym z terenów Śląska, który w okresie działalności omawianego muzyka był regionem kulturowo autonomicznym), słowackich, słoweńskich, szwajcarskich i węgierskich. Dodajmy jeszcze, że w archiwum oo. paulinów na Jasnej Górze zachowały się tylko dwie msze kompozytora. Bogaty i różnorodny dorobek o. A. Ivančića obejmuje zarówno gatunki i formy muzyki religijnej, jak i świeckiej (m.in. msze, litanie, oratoria, offertoria, arie, symfonie, a także divertimenta, tria i utwory klawesynowe).

Za: www.jasnagora.com

SERWIS INFORMACYJNY KONFERENCJI WYŻSZYCH PRZEŁOŻONYCH ZAKONÓW MĘSKICH W POLSCE

Ta strona korzysta z ciasteczek aby świadczyć usługi na najwyższym poziomie. Dalsze korzystanie ze strony oznacza, że zgadzasz się na ich użycie. Zgoda