Z wielką przyjemnością informujemy, że od dnia 7 kwietnia 2026 r. udostępniamy do zwiedzania podziemia krużganka Opactwa tynieckiego oraz kościoła pw. św. Apostołów Piotra i Pawła w Tyńcu.
Są to najstarsze elementy budynków wchodzących w skład całego kompleksu Opactwa Benedyktynów w Tyńcu. Jego założenie datuje się na 1044 r.
Pierwszy kościół w Tyńcu został wzniesiony w drugiej połowie XI w. Była to kamienna trzynawowa bazylika z szerszą nawą główną i dwoma bocznymi węższymi, zakończonymi od wschodu trzema absydami. Kościół był niewielkich rozmiarów. Miał długość 24 m i szerokość 12 m. Od zachodu nawy zakończone były najprawdopodobniej dwuwieżową fasadą. Trzy nawy podzielone były dwoma szeregami arkad, których półkoliste łuki spływały na cztery czworoboczne filary i dwa półfilary. Od strony naw bocznych do filarów przylegały półkolumny, które miały swoje odpowiedniki wzdłuż ścian wylano gipsową, kremoworóżową posadzkę.
W połowie XIII w. zastąpiono ją posadzką z płytek glazurowanych, zdobionych motywami roślinnymi, geometrycznymi oraz figuralnymi. Fragmenty płytek posadzki kościoła można obejrzeć w ekspozycji stałej muzeum Opactwa tynieckiego. Portal główny kościoła znajdował się od zachodu na osi głównej. Drugie wejście wiodło od strony południowej, bezpośrednio z krużganków klasztoru do nawy bocznej. Było ono ujęte w skromny, do dziś zachowany portal.
Pod posadzką kościoła odkryto szereg grobów, z których co najmniej sześć pochodzi z doby romańskiej. Dokonało się to dzięki pracom prowadzonych w latach 1961–1965 przez krakowskich historyków sztuki: Lecha Kalinowskiego, Klementynę Żurowską oraz archeologów Helenę Zoll-Adamikową i Zenona Woźniaka. Z dwóch najstarszych grobów wydobyto złoty, podróżny kielich z pateną, ołowiany krzyżyk oraz fragmenty dwóch pastorałów opackich z przełomu XI i XII w. Są to najstarsze polskie pastorały. Są przechowywane jako depozyt w Zamku Królewskim na Wawelu. W muzeum Opactwa tynieckiego można oglądać kopie kielicha i pateny.
Natomiast w ostatnich latach trwały prace budowlane i konserwatorskie na terenie krużganka oraz w podziemiach kościoła. W wyniku ich zakończenia zostały udostępnione podziemia ramienia zachodniego krużganka oraz fundamenty kościoła romańskiego. Od dnia 7 kwietnia br. są one otwarte dla wszystkich przychodzących do Opactwa w Tyńcu.
Szczegółowe informacje dotyczące zwiedzania kościoła i klasztoru tynieckiego są dostępne na stronie.
