Franciszek
DIALOG, ROZEZNAWANIE, POGRANICZE. PRZEMÓWIENIE DO WSPÓLNOTY REDAKTORÓW „LA CIVILTÀ CATTOLICA”
Rzym, Sala Papieży, 14 czerwca 2013 r.
Drodzy Przyjaciele w Panu!
Cieszę się, że mogę spotkać się z wami, redaktorami pisma, z całą waszą wspólnotą, siostrami zakonnymi i pracownikami administracji Domu. Jezuici z „La Civiltà Cattolica” od 1850 roku wykonują pracę, która łączy ich w szczególny sposób z Papieżem i Stolicą Apostolską. Moi Poprzednicy podczas audiencji wielokrotnie podkreślali, że ta więź jest istotną cechą waszego czasopisma. Dzisiaj chciałbym wskazać wam trzy słowa, które mogą pomóc w waszej pracy.
Pierwszym słowem jest dialog. Pełnicie ważną służbę na polu kultury. Początkowo postawa i styl „La Civiltà Cattolica” były bojowe, a często nawet ostro polemiczne, zgodnie z ogólną atmosferą tamtej epoki. Kiedy przyjrzymy się 163-letniej historii czasopisma, dostrzeżemy wielką różnorodność stanowisk, wynikającą zarówno ze zmieniających się okoliczności historycznych, jak i z osobowości poszczególnych autorów. Wasza wierność Kościołowi nadal wymaga stanowczego przeciwstawiania się obłudzie, która rodzi się z zamkniętego, chorego serca. Trzeba zdecydowanie walczyć z tą chorobą. Jednak waszym głównym zadaniem nie jest budowanie murów, lecz mostów; jest nim nawiązywanie dialogu ze wszystkimi ludźmi, również z tymi, którzy nie podzielają wiary chrześcijańskiej, ale „żywią kult dla wzniosłych wartości humanistycznych”, a nawet „z tymi, którzy przeciwstawiają się Kościołowi i w różny sposób go prześladują” (Gaudium et spes, 92). Jest wiele spraw dotyczących człowieka, które warto wspólnie omawiać i rozważać. W dialogu zawsze można zbliżyć się do prawdy, która jest darem Boga, i wzajemnie się ubogacać. Prowadzenie dialogu oznacza przekonanie, że drugi człowiek ma coś dobrego do powiedzenia, oraz gotowość do wysłuchania jego punktu widzenia, opinii i propozycji, oczywiście bez popadania w relatywizm. Aby jednak prowadzić dialog, trzeba porzucić postawę obronną i otworzyć drzwi. Kontynuujcie dialog z instytucjami kulturalnymi, społecznymi i politycznymi, również po to, aby wnosić swój wkład w wychowanie obywateli, którym leży na sercu dobro wszystkich i którzy działają na rzecz dobra wspólnego. „Cywilizacja katolicka” jest cywilizacją miłości, miłosierdzia i wiary.
Drugim słowem jest rozeznawanie. Waszym zadaniem jest dostrzeganie i wyrażanie oczekiwań, pragnień, radości i dramatów naszych czasów oraz dostarczanie wskazówek pomagających odczytywać rzeczywistość w świetle Ewangelii. Wielkie pytania duchowe są dzisiaj bardziej aktualne niż kiedykolwiek, ale potrzeba kogoś, kto potrafi je właściwie odczytać i zrozumieć. Z pokornym i otwartym umysłem „szukajcie i znajdujcie Boga we wszystkich rzeczach”, jak pisał św. Ignacy. Bóg działa w życiu każdego człowieka i w kulturze: Duch wieje tam, gdzie chce. Starajcie się odkrywać, czego Bóg już dokonał i w jaki sposób będzie kontynuował swoje dzieło. Jednym ze skarbów jezuitów jest właśnie rozeznawanie duchowe, które polega na rozpoznaniu obecności Ducha Bożego w rzeczywistości ludzkiej i kulturowej, dostrzeganiu zasianego już ziarna Jego obecności w wydarzeniach, sposobach odczuwania, pragnieniach, głębokich poruszeniach ludzkich serc oraz w środowiskach społecznych, kulturowych i duchowych. Przypomina mi się coś, co powiedział Rahner: jezuita jest specjalistą od rozeznawania zarówno w sprawach Bożych, jak i w sprawach diabelskich. Nie należy bać się dalszego rozeznawania, aby odnaleźć prawdę. Kiedy przeczytałem te uwagi Rahnera, zrobiły na mnie niemałe wrażenie.
Aby szukać Boga we wszystkich rzeczach, we wszystkich dziedzinach wiedzy, sztuki, nauki, życia politycznego, społecznego i gospodarczego, potrzebne są studium, wrażliwość i doświadczenie. Niektóre z poruszanych przez was zagadnień mogą nie mieć wyraźnego związku z perspektywą chrześcijańską, ale są ważne dla zrozumienia, w jaki sposób ludzie postrzegają samych siebie i otaczający ich świat. Powinniście szeroko, obiektywnie i na bieżąco śledzić wydarzenia. Trzeba również zwracać szczególną uwagę na prawdę, dobro i piękno Boga, które zawsze należy rozpatrywać łącznie, ponieważ są cennymi sprzymierzeńcami w obronie godności człowieka, budowaniu pokojowego współżycia i trosce o stworzenie. Z takiej postawy rodzi się spokojna, szczera i stanowcza ocena wydarzeń, oświecona przez Chrystusa. Przykładem są tutaj wielkie postacie, takie jak Matteo Ricci. Wszystko to wymaga zachowania otwartego serca i umysłu oraz unikania duchowej choroby, jaką jest skupienie się wyłącznie na sobie. Również Kościół, kiedy koncentruje się na samym sobie, zaczyna chorować i starzeć się. Niech nasze spojrzenie, mocno utkwione w Chrystusie, będzie zarazem proroczo i dynamicznie skierowane ku przyszłości. W ten sposób pozostaniecie zawsze młodzi i odważni w interpretowaniu wydarzeń!
Trzecim słowem jest pogranicze. Misją czasopisma poświęconego kulturze, jakim jest „La Civiltà Cattolica”, będzie uczestniczenie we współczesnej debacie kulturalnej i przedstawianie wizji wynikającej z wiary chrześcijańskiej w sposób rzetelny, a zarazem przystępny. „Rozdźwięk między Ewangelią a kulturą jest bez wątpienia dramatem naszych czasów” (por. Evangelii nuntiandi, 20).
Jesteście powołani, aby wnosić swój wkład w przezwyciężanie tego rozdźwięku, który istnieje również w sercu każdego z was i waszych czytelników. Ta posługa jest charakterystyczna dla misji Towarzystwa Jezusowego. Poprzez swoje refleksje i pogłębione analizy towarzyszcie przemianom kulturowym i społecznym oraz ludziom przeżywającym trudne okresy przejściowe, nie uchylając się także od mierzenia się z konfliktami. Waszym właściwym miejscem są pogranicza. To właśnie tam jest miejsce jezuitów. Słowa, które Paweł VI wypowiedział o Towarzystwie Jezusowym, a które później przypomniał Benedykt XVI, odnoszą się dzisiaj w szczególny sposób również do was: „Wszędzie tam, gdzie w Kościele, nawet na najtrudniejszych i najbardziej wysuniętych odcinkach, na skrzyżowaniu ideologii, na pierwszej linii konfliktów społecznych, dochodziło i dochodzi do konfrontacji między palącymi potrzebami człowieka a niezmiennym orędziem Ewangelii, tam byli i są jezuici”. Proszę was, bądźcie ludźmi pogranicza, dzięki zdolności, która pochodzi od Boga (por. 2 Kor 3, 6). Nie ulegajcie jednak pokusie oswajania pograniczy: trzeba wychodzić na pogranicza, a nie sprowadzać je do domu, żeby je trochę upiększyć i oswoić. W dzisiejszym świecie, który szybko się zmienia i którym wstrząsają problemy o wielkim znaczeniu dla życia wiary, pilnie potrzebne jest odważne zaangażowanie w wychowanie do wiary świadomej i dojrzałej, zdolnej nadawać sens życiu i udzielać przekonujących odpowiedzi ludziom poszukującym Boga. Chodzi o wspieranie działalności Kościoła we wszystkich dziedzinach jego misji. W tym roku „La Civiltà Cattolica” przeszła odnowę: zyskała nową szatę graficzną, można ją czytać również w wersji cyfrowej, a do swoich czytelników dociera także za pośrednictwem mediów społecznościowych. To również są pogranicza, na których jesteście powołani do działania. Idźcie dalej tą drogą!
Drodzy Ojcowie, widzę wśród was młodych, starszych i tych w podeszłym wieku. Wasze czasopismo jest jedyne w swoim rodzaju, ponieważ powstaje we wspólnocie życia i pracy naukowej. Jak w dobrze zgranym chórze, każdy powinien mieć własny głos i harmonijnie łączyć go z głosami pozostałych. Odwagi, drodzy Bracia! Jestem pewien, że mogę na was liczyć. Powierzając was opiece Matki Bożej Dobrej Drogi, udzielam mojego błogosławieństwa wam, redaktorom, współpracownikom i siostrom zakonnym, a także wszystkim czytelnikom czasopisma.
Tłumaczenie OKM
Za: www.vatican.va
Copyright © Dykasterium ds. Komunikacji – Libreria Editrice Vaticana
