Jan Paweł II
«IN EXERCENDO SUO». LIST APOSTOLSKI, W KTÓRYM PRZYZNAJE SIĘ GODNOŚĆ BŁOGOSŁAWIONYCH CZCIGODNEMU SŁUDZE BOŻEMU BARTŁOMIEJOWI FERNANDESOWI DOS MÁRTIRES
Rzym, 04 listopada 2001 r.
Na wieczną rzeczy pamiątkę. — „W wykonywaniu swych zadań ojca i pasterza niech biskupi będą wśród swoich jako ci, co usługują – dobrymi pasterzami, znającymi swe własne owce i przez nie znanymi, prawdziwymi ojcami, wyróżniającymi się duchem miłości i troski względem wszystkich” (Sobór Watykański II, dekret Christus Dominus, 16). Ojcem i pasterzem, a zarazem „wzorem dla owczarni” (por. 1 P 5, 3), był arcybiskup Bragi Bartłomiej Fernandes dos Mártires.
Urodził się w Lizbonie w maju 1514 roku. Później do swojego nazwiska dodał przydomek dos Mártires, zaczerpnięty od wezwania parafii Matki Bożej Męczenników, w której został ochrzczony. Dnia 11 listopada 1528 roku przywdział habit w klasztorze św. Dominika Zakonu Kaznodziejskiego w swoim rodzinnym mieście, a 20 listopada następnego roku złożył śluby wieczyste. Ponieważ przy klasztorze działało Studium Generalne Zakonu, odbył tam studia filozoficzne i teologiczne, które ukończył w 1538 roku, otrzymując nominację na lektora. W latach 1538–1557 wykładał te dyscypliny w różnych miejscach, a podczas Kapituły Generalnej Zakonu w 1551 roku otrzymał stopień mistrza teologii. W klasztorze w Benfice pod Lizboną pełnił urząd przeora. Kiedy metropolitalna stolica w Bradze pozostawała nieobsadzona, królowa regentka Katarzyna przedstawiła papieżowi Pawłowi IV jego kandydaturę na arcybiskupa. Papież mianował go biskupem tego Kościoła 27 stycznia 1559 roku. Posłuszny decyzji swojego prowincjała, wybitnego teologa Luísa de Granady, który odmówił przyjęcia biskupstwa i wskazał właśnie brata Bartłomieja, a także woli królowej, przyjął sakrę biskupią. Dnia 4 października tego samego roku objął pasterską posługę w jednej z największych i najstarszych diecezji Portugalii. Za swoje najważniejsze zadanie uważał wychowanie młodzieży i głoszenie słowa Bożego. Dlatego powierzył prowadzenie szkół publicznych w Bradze jezuitom oraz założył klasztor dominikanów w Viana do Castelo. Podczas trzeciej i ostatniej fazy Soboru Trydenckiego (1562–1563) cieszył się wielkim autorytetem dzięki swojej wiedzy, przykładowi życia i odwadze, wnosząc znaczący wkład w dzieło odnowy Kościoła, któremu następnie poświęcił wszystkie swoje siły. W 1564 roku zwołał synod diecezjalny, po którym w 1566 roku odbył się synod prowincjalny w Bradze. Dla formacji kapłanów założył seminarium duchowne zgodne z postanowieniami Soboru Trydenckiego, a ponadto utworzył w wielu miejscach szkoły teologii moralnej. Podczas wizytacji pasterskich odwiedził wszystkie parafie swojej rozległej archidiecezji. Był hojny dla ubogich i zawsze gotowy do pomocy chorym, szczególnie podczas epidemii dżumy w 1570 roku. Napisał wiele dzieł, między innymi: „Catecismo ou doutrina cristã”, „Stimulus pastorum” oraz „Compendium spiritalis doctrinae”. Wielkim szacunkiem darzyli go papież Pius IV oraz św. Karol Boromeusz, który sam wiele od niego zaczerpnął. Dzięki życiu modlitwy i czystości obyczajów stał się wybitnym pasterzem, o czym świadczył zwłaszcza jego współbrat Luís de Granada, autor jego życiorysu. Gdy papież Grzegorz XIII zwolnił go z obowiązków arcybiskupa, w 1582 roku powrócił do klasztoru w Viana do Castelo, gdzie zmarł 16 lipca 1590 roku. Lud już za życia, a tym bardziej po śmierci, nazywał go „świętym Arcybiskupem”.
Dekret o heroiczności jego cnót ogłosił papież Grzegorz XVI 23 marca 1845 roku. My sami 7 lipca 2001 roku zatwierdziliśmy cud wymagany do jego beatyfikacji i postanowiliśmy, że uroczystość beatyfikacyjna odbędzie się 4 listopada tego samego roku.
Dzisiaj więc na placu przed Patriarchalną Bazyliką Watykańską, podczas uroczystej Mszy Świętej, ogłosiliśmy następującą formułę beatyfikacji:
„Spełniając życzenie naszych Braci Jánа Hirki, biskupa Preszowa, Pietro Giacomo Nonisa, biskupa Vicenzy, Jorge Ferreira da Costa Ortigi, arcybiskupa Bragi, Juana Luisa kardynała Cipriani Thorne, arcybiskupa Limy, Michele kardynała Giordano, arcybiskupa Neapolu, oraz Juana Maríi Uriarte Goricelay, biskupa San Sebastián, a także wielu innych braci w biskupstwie oraz licznych wiernych, za radą Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych, naszą władzą apostolską zezwalamy, aby odtąd Czcigodnym Sługom Bożym Pawłowi Piotrowi Gojdičowi, Metodemu Dominikowi Trčce, Janowi Antoniemu Farinie, Bartłomiejowi Fernandesowi dos Mártires, Alojzemu Tezzy, Pawłowi Mannie, Kajetanie Sterni i Marii Pilar Izquierdo Albero przysługiwał tytuł Błogosławionych oraz aby można było obchodzić ich święto: Pawła Piotra Gojdiča dnia 17 lipca, Metodego Dominika Trčki dnia 25 sierpnia, Jana Antoniego Fariny dnia 14 stycznia, Bartłomieja Fernandesa dos Mártires dnia 18 lipca, Alojzego Tezzy dnia 26 września, Pawła Manny dnia 16 stycznia, Kajetany Sterni dnia 26 listopada oraz Marii Pilar Izquierdo Albero dnia 27 lipca każdego roku, w miejscach i w sposób określony przez prawo. W imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego.”
Ten wybitny Pasterz pozostawił niezwykłe świadectwo mądrości i głębokiej wiedzy. Swoją działalnością przyniósł wielkie dobro nie tylko powierzonej sobie archidiecezji, lecz całemu Kościołowi. Swoimi pismami pouczał wiernych, a znakomitymi dziełami gorliwie przyczyniał się do budowania wspólnoty Kościoła. Pragniemy zatem, aby za wstawiennictwem i przykładem tego Błogosławionego ludzie naszych czasów coraz bardziej odrywali swoje serca od rzeczy przemijających i nieustannie dążyli ku dobrom niebieskim.
Zgodnie ze zwyczajem, po wygłoszeniu przemówienia o życiu, cnotach i dziełach nowych Błogosławionych, oddaliśmy im cześć i jako pierwsi z głęboką pobożnością wezwaliśmy ich wstawiennictwa.
Chcemy, aby to, co postanowiliśmy, zachowało swoją moc teraz i w przyszłości, niezależnie od wszelkich przeciwnych postanowień.
Dan w Rzymie, u Świętego Piotra, pod Pierścieniem Rybaka, dnia 4 listopada 2001 roku, w dwudziestym czwartym roku Naszego Pontyfikatu.
Z polecenia Ojca Świętego
ANGELUS kard. SODANO
Tłumaczenie OKM
Za: www.vatican.va
Copyright © Dykasterium ds. Komunikacji – Libreria Editrice Vaticana
