W czasie triduum głoszone są specjalne kazania, przybliżające sylwetkę, życie i dzieło świętego założyciela rodziny zakonów franciszkańskich.
W przeddzień uroczystości, 3 października od wielu wieków odprawiane jest nabożeństwo przejścia Biedaczyny z Asyżu z życia ziemskiego do chwały nieba, zwane Transitus.
U Franciszkanów na warszawskim Mokotowie w ramach 3 dniowych duchowych przygotowań okolicznościowe kazania głosił o. Krzysztof Sroka OFM. Kaznodzieja mówił o heroicznym życiu św. Franciszka. Podkreślił, że św. Franciszek, po swoim nawróceniu doświadczał cierpień moralnych, duchowych , cielesnych i psychicznych. Doświadczał niezrozumienia, nawet przez własnego ojca. Wielu uważało go za psychicznie niezrównoważonego, a nawet za wariata. Zmagał się z chorobami, z których szczególnie dokuczliwa była choroba oczu. Na 2 lata przed śmiercią o. Franciszek otrzymał stygmaty – rzadki dar, świadczący o tym, że Pan Bóg ma w tym człowieku upodobanie, tłumaczył o. Sroka. W męce stygmatów o. Franciszek przebywał 2 lata, mając świadomość, że został szczególnie wyróżniony przez Pana.
Trudne doświadczenia, cierpienia, niezrozumienia, bieda przygotowały o. Franciszka, aby przyjąć śmierć, jako „najdroższą siostrę” – mówił o. Sroka, dodając że i my mamy śmierć traktować , jako przejście do piękniejszego życia, a wskazówką powinni dla nas być święci, a wśród nich właśnie św. Franciszek.
Po mszy świętej, przy wygaszonych światłach przy specjalnie ustawionym ołtarzu z obrazem św. Franciszka celebrowano Transitus św. Franciszka. Nabożeństwu przewodniczył o. Jakub Mentel OFM.
Zakonnicy i pozostali uczestnicy nabożeństw trzymali w dłoniach zapalone świece. Parafianie odczytywali przypisane kwestie, zaś siostry Franciszkanki animowały śpiew. Nabożeństwo zwieńczyło uczczenie relikwii św. Franciszka.
Według życiorysu św. Franciszka, pozostawionego przez św. Bonawenturę , Franciszek w obliczu zbliżającej się śmierci, 4 października 1226 r. nauczał jeszcze współbraci. Następnie prosił o odczytanie mu Ewangelii św. Jana, rozpoczynając od słów: Było to przed świętem Paschy (J 13,1). Umierając, o. Franciszek kazał położyć się na gołej ziemi bez ubrań. Odmawiał psalm 142. Brat Eliasz powiadomił o śmierci Franciszka, śląc List okólny o śmierci św. Franciszka.
Franciszek został kanonizowany zaledwie dwa lata po śmierci, w Asyżu, 16 lipca 1228 roku, przez papieża Grzegorza IX.
Anna Dziemska