Dokończenie robotyzacji teleskopu w Arizonie, wykorzystanie nowoczesnych procesorów graficznych oraz rozwój badań nad grawitacją kwantową – to najważniejsze cele Watykańskiego Obserwatorium Astronomicznego na 2026 rok. O planach tej jednostki na najbliższe miesiące mówi dyrektor, o. Richard Anthony D’Souza SJ.
Każdy ma swoje priorytety
Jak podkreśla, badacze pracują dziś w wielu dziedzinach – od kosmologii i formowania galaktyk po naukę o meteorytach i Układzie Słonecznym. „Trudno mówić o jednej priorytetowej dziedzinie naukowej, ponieważ każdy badacz ma swoją własną priorytetową dziedzinę związaną z jego polem badań” – wyjaśnia o. D’Souza, kierujący watykańskim obserwatorium od kilku miesięcy. Na poziomie instytucjonalnym celem jest jednak „umożliwienie znaczącej inwestycji zasobów, aby wspierać i wzmacniać badania poszczególnych członków i całej grupy”.
Robotyzacja teleskopu
Kluczowym zadaniem jest dokończenie robotyzacji teleskopu VATT (Vatican Advanced Technology Telescope) na Mount Graham w Arizonie. Choć 95% systemu działa już automatycznie, nowa kamera pozwoli na pełną pracę zdalną, bez stałej obecności człowieka. Planowane jest także przejście na tryb „service”, umożliwiający realizację wielu projektów obserwacyjnych w ciągu jednej nocy.
Meteoryty i nowe technologie
Laboratorium meteorytów zakończy skanowanie 3D około 1200 okazów, a katalog zostanie udostępniony online, co ma otworzyć nowe możliwości współpracy międzynarodowej. W Castel Gandolfo zostaną zainstalowane specjalne procesory graficzne (GPU), które pozwolą znacznie przyspieszyć obliczenia i lepiej wykorzystywać metody sztucznej inteligencji w analizie danych astronomicznych.
Nowe badania
W tym roku planowane jest także otwarcie nowych obszarów badawczych, m.in. w dziedzinie astrobiologii oraz teorii grup. Wśród badań, które mogą wkrótce przynieść ważne rezultaty, są prace nad połączeniem grawitacji z fizyką kwantową oraz nad lepszym zrozumieniem czarnych dziur.
Most wiary i nauki
Obserwatorium kontynuuje również inicjatywy ukazujące dialog między wiarą a nauką, organizując konferencje i warsztaty, które podkreślają, że badania kosmosu mogą być przestrzenią spotkania rozumu i wiary.