Jan Paweł II
PRZEMÓWIENIE DO UCZESTNICZEK ZGROMADZENIA OPATEK ZAKONU CYSTERSÓW
Rzym, 25 września 1998 r.
Drogie Siostry Opatki Zakonu Cystersów!
1. Jest mi szczególnie miło zwrócić się dziś do was z okazji waszego drugiego zgromadzenia, które zamyka zasadniczy etap drogi przebytej przez Zakon Cystersów w pełnym włączeniu gałęzi żeńskiej w struktury odpowiedzialności i wspólnoty samego Zakonu.
W liście skierowanym do Opata Generalnego, ojca Mauro Estevy, z okazji ostatniej Kapituły Generalnej, wyraziłem życzenie, aby wasze postanowienia doceniły wkład Mniszek w realizację misji cystersów w Kościele i w świecie (por. L’Osservatore Romano, 10 settembre 1995, p.5). Z radością stwierdzam, że cel ten został szczęśliwie osiągnięty.
Była to droga roztropna, poprzedzona pogłębioną refleksją i umocniona także słowami, które zawarłem w Liście Apostolskim o godności i powołaniu kobiety, ogłoszonym z okazji Roku Maryjnego 1988. Zauważałem wówczas w tym dokumencie, że „godność kobiety i jej powołanie — będące stałym przedmiotem refleksji ludzkiej i chrześcijańskiej — w ostatnich latach nabrały szczególnego znaczenia” (Mulieris dignitatem, 1).
2. Już od dłuższego czasu wasz Zakon podjął drogę zmierzającą do lepszego określenia rysów swojej tożsamości i struktury prawnej, także poprzez udział Mniszek w jego strukturach odpowiedzialności i komunii. W ten nurt wpisywała się również delikatna kwestia współuczestnictwa Mniszek w sprawowaniu władzy rządzenia wewnątrz samego Zakonu.
Droga ta czerpała swoje motywacje z „accomodata renovatio” życia zakonnego, postulowanej przez Sobór Watykański II w dekrecie Perfectae caritatis (por. nr 1). Choć odnowę i przystosowanie struktur traktowano jako dwa nierozdzielne aspekty tej samej rzeczywistości, Zakon Cystersów przyznał odnowie pierwszeństwo oraz rolę inspirującą i kierowniczą wobec przystosowania, troszcząc się jednak zawsze o to, aby była ona ożywiana autentyczną odnową duchową.
Zaangażowanie w powrót do źródeł, do którego wzywał Sobór Watykański II (por. Perfectae caritatis, 2), wspierało wasz Zakon w pogłębianiu własnej tożsamości, prowadząc go do szczerego nawrócenia serc i umysłów. Ta refleksja pozwoliła wam następnie odnaleźć nowe rozwiązania, zdolne pełniej wyrazić obecność Mniszek w waszym Zakonie oraz ich bardziej bezpośredni udział w jego życiu i rzeczywistości.
3. Przebyta droga wpisuje się w ten nurt, znajdując swoje podstawy w Deklaracji Kapituły Generalnej Zakonu z lat 1968–1969 dotyczącej zasadniczych elementów współczesnego życia cysterskiego. Tamto braterskie zgromadzenie stwierdziło, że „Mniszki cysterskie nie stanowią «drugiego zakonu» stojącego obok «pierwszego», którym jest zakon Mnichów, lecz w pełni należą do tego samego Zakonu Cystersów (…). Nie ulega zatem wątpliwości, że należy — wprawdzie ostrożnie, lecz stale i skutecznie — popierać udział Mniszek w decyzjach, które dotyczą nie tylko ich własnego życia, ale także ich Kongregacji lub całego Zakonu” (nr 78).
Ten sam fundamentalny dokument waszej Rodziny jasno wskazuje źródła waszego życia: Ewangelię i Magisterium Kościoła, tradycję monastyczną, Regułę św. Benedykta, tradycje cysterskie, czynny udział w życiu Kościoła i społeczeństwa oraz działanie i natchnienie Ducha Świętego (por. nn. 3–10).
W posłuszeństwie tym postanowieniom wasz Zakon stawiał swoje kroki „ostrożnie, lecz stale”. W ciągu trzydziestu lat, także dzięki współpracy Commissio pro monialibus oraz dyskretnej, lecz skutecznej posłudze Kurii Generalnej, cystersi skutecznie promowali udział gałęzi żeńskiej w strukturach odpowiedzialności i wspólnoty.
4. Dzięki uczestnictwu Mniszek w Radzie Opata Generalnego, w Synodzie Zakonu, w jednej Kapitule Generalnej, a także w każdej innej formie współpracy i służby wewnątrz waszej Rodziny, godność kobiety oraz przejawy „geniuszu kobiecego” znajdują dziś w Zakonie Cystersów możliwość uznania, dowartościowania i owocnego wykorzystania — na chwałę Boga oraz dla wspólnego dobra Kościoła i ludzkości, zwłaszcza w kontekście współczesnym.
Z pełnym uzasadnieniem można odnieść do was, drogie Siostry klauzurowe, to, co Sobór Watykański II powiedział, zwracając się do kobiet: „Nadchodzi godzina, nadeszła już godzina, w której powołanie kobiety urzeczywistnia się w pełni; godzina, w której kobieta zdobywa w społeczeństwie wpływ, promieniowanie i władzę, jakich dotąd nigdy nie osiągnęła. Dlatego właśnie w chwili, gdy ludzkość przeżywa tak głęboką przemianę, kobiety przeniknięte duchem Ewangelii mogą wiele uczynić, aby pomóc ludzkości nie ulec upadkowi” (Padri Conciliari, Nuntius quibusdam Hominum ordinibus datus: “Ad Mulieres”, 8 dicembre 1965).
Gdy wraz z całym Kościołem Zakon Cystersów przygotowuje się do przekroczenia progu trzeciego tysiąclecia, możliwości, które dziś zostały wam przyznane i powierzone, drogie Siostry, rzeczywiście otwierają nową epokę, w której możecie odegrać rolę protagonistek w życiu i historii waszej Rodziny zakonnej, obchodzącej w tym roku dziewięćsetlecie założenia klasztoru w Cîteaux, z którego czerpie swoje początki.
Podobnie jak wasi Ojcowie, założyciele Novum Monasterium, których jesteście uczennicami i dziedziczkami, także wy, drogie Siostry, nie lękajcie się podjąć tej drogi zaangażowania i współpracy, aby w pełni przeżywać swoje powołanie. Nieustannie i wyłącznie szukajcie woli Bożej, który was powołał i postawił w szkole swojej służby — szkole miłości.
Czerpcie ze źródeł właściwych waszej Wspólnocie zakonnej, pozwalając się zawsze prowadzić Duchowi Bożemu w urzeczywistnianiu waszego udziału w strukturach odpowiedzialności i wspólnoty Zakonu.
5. Wyrażając gorące życzenie, aby droga podjęta dla dowartościowania godności kobiety i „geniuszu kobiecego” była kontynuowana z ufnością, zgodnie z duchem Chrystusa, kieruję myśl ku Najświętszej Maryi Pannie. Ona jest Kobietą par excellence, powołaną przez Ojca do udziału w Jego zbawczym zamyśle, współdziałającą w sposób całkowicie wyjątkowy w dziele odkupienia.
Jej, z czułością wysławianej przez św. Bernarda, powierzam was tu obecne, wasze Siostry oraz cały Zakon Cystersów, który od początku do Niej należy. Z takimi uczuciami z serca udzielam wszystkim szczególnego Błogosławieństwa Apostolskiego.
Tłumaczenie OKM
Za: www.vatican.va
Copyright © Dykasterium ds. Komunikacji – Libreria Editrice Vaticana