W Poznaniu odbyły się obchody 100. rocznicy Prymasostwa kard. Augusta Hlonda, arcybiskupa gnieźnieńskiego i poznańskiego, nazywanego „prymasem trzech epok”. Mszy św. inaugurującej to wydarzenie przewodniczył w bazylice archikatedralnej abp Zbigniew Zieliński (24.10.2026).
„W swoich wystąpieniach inauguracyjnych w Wielkopolsce kard. Hlond mocno akcentował potrzebę budowania odrodzonej po zaborach Polski na fundamencie etyki chrześcijańskiej oraz potrzebę zaangażowania społecznego wiernych” – mówił metropolita poznański podczas Mszy św. W nawie głównej poznańskiej katedry został wystawiony obraz sługi Bożego prymasa A. Hlonda. W bocznej kaplicy świątyni znajduje się pomnik prymasa Polski.
Eucharystię współkoncelebrowali abp senior Stanisław Gądecki, poznańscy biskupi pomocniczy Grzegorz Balcerek i Jan Glapiak oraz bp senior Zdzisław Fortuniak. W Eucharystii uczestniczyli m.in. ks. dr hab. Jarosław Wąsowicz SDB, kapelan Prezydenta RP, ks. dr Bogusław Kozioł TChr, postulator procesu beatyfikacyjnego prymasa A. Hlonda i ks. dr Dariusz Wojtecki, krajowy asystent Stowarzyszenia „Civitas Christiana”.
W homilii abp Zieliński przypomniał działalność i postawę kard. Augusta Hlonda jako prymasa Polski, którego ingres do archikatedry poznańskiej odbył się przed 100 laty 17 października. Zwrócił uwagę, że wydarzenie to miało miejsce tydzień po jego ingresie do katedry gnieźnieńskiej, co wynikało z faktu, że obie te archidiecezje były wówczas połączone Unią Personalną. Abp Zieliński przywołał słowa kard. Hlonda, który mówił, że „naród może odrodzić się tylko przez Chrystusa. Trwałe będzie odrodzenie tylko na podstawach chrześcijańskich. Na takich tylko podstawach oprze się trwały byt ojczyzny”.
Metropolita poznański zauważył, że uroczystości inauguracyjne kard. Hlonda w Poznaniu miały charakter nie tylko duchowy, ale i państwowy. „Uroczystość zgromadziła rzesze wiernych, duchowieństwo, ale także przedstawicieli władz lokalnych i państwowych, bowiem wszyscy mieli świadomość, że w odradzającej się Polsce, zagospodarowującej niepodległość, potrzebny jest ład nie tylko społeczny, ale także i moralny, a w tym żywiono głębokie przekonanie, że konieczne jest budowanie go na solidnych fundamentach, w tym również wiary oraz chrześcijańskiej miłości” – mówił ks. arcybiskup.
Zwrócił uwagę, że po II wojnie światowej Poznań był również miejscem ponownej inauguracji posługi prymasa po jego powojennej tułaczce. Abp Zieliński podkreślił, że kard. Hlond natychmiast podjął się trudnego zadania reorganizacji struktur Kościoła w powojennej rzeczywistości oraz na ziemiach zachodnich i północnych. „Uchodził za tego, który miał szczególną świadomość potrzeby troski o tę ziemię i ludność, która po wojennej zawierusze przybyła na te tereny najczęściej ze wschodnich rubieży” – stwierdził. Zaznaczył, że prymas był także autorem listu o chrześcijańskich zasadach życia państwowego, w którym przypomniał o zasadach budowaniu polskiej państwowości w trudnych okresach historii.
Abp Zieliński podkreślił, że po II wojnie światowej, w obecności całego Episkopatu, 8 września 1946 roku kard. Hlond dokonał na Jasnej Górze aktu poświęcenia narodu polskiego Niepokalanemu Sercu Maryi. „Dla prymasa niezwykle ważna była odnowa moralna i duchowa Polaków w oswobodzonej z rąk najeźdźców ojczyźnie” – mówił ks. arcybiskup.
Metropolita poznański zaznaczył, że prymas Hlond był promotorem wszechstronnej formacji katolików świeckich, zdolnych do czynnego zaangażowania w życie społeczne. Wskazał, że powołał on Akcję Katolicką, jak również wiele innych organizacji świeckich, które przez cały czas wspierał. Odbudowywał środowiska katolickie, utworzył Radę Społeczną, do grona której zaprosił wybitych naukowców i działaczy społecznych. Wspierał rozwój prasy katolickiej, miał dużą świadomość konieczności dotarcia z Ewangelią do umęczonych wojną Polaków także poprzez prasę. „Unikał angażowania się w spory polityczne, jednakże zabierał bezkompromisowy głos w sprawach społecznych, w obronie wiary i moralności. Zależało mu bardzo, by uniezależnić Polskę od bolszewickich wpływów i materialistycznej wizji świata” – zauważył abp Zieliński.
„Chcemy we wspólnej modlitwie prosić, abyśmy ożywieni przykładem kard. Hlonda, potrafili odkrywać także we współczesności wartość służby dla umiłowanej Ojczyzny, a Kościół, którego cząstkę tu zgromadzeni stanowimy, by był dla nas domem, w którym jako uczniowie zdobywamy cnoty, którymi wspólnie, jak zachęcał dziś przywoływany kardynał prymas, możemy budować pomyślność także naszego domu, którym jest Polska” – powiedział abp Zieliński.
Podczas Mszy św. abp Zbigniew Zieliński przyjął życzenia z okazji 11. rocznicy przyjęcia sakry biskupiej. „Życzymy wielu łask, sił i zdrowia, dziękując za dar obecnego pasterza i za tych, którzy służyli i będą służyć Panu Bogu u Ojczyźnie” – powiedział bp Grzegorz Balcerek, składając życzenia metropolicie poznańskiemu.
Po uroczystościach w Katedrze odbył sie wernisaż wystawy „Hlond. Prymas czasów przełomu”, zorganizowanej w Muzeum Archidiecezjalnym w Poznaniu. Ekspozycja przybliża działalność kard. Augusta Hlonda w kontekście jego zawołania biskupiego: «Daj mi duszę, resztę zabierz». na wystawie można zobaczyć cenne archiwalia i osobiste przedmioty prymasa, związane zarówno z okresem międzywojennym, jak i latami po 1939 roku – biskupie pierścienie, złoty pektorał, szaty liturgiczne, relikwiarz św. Gemmy Galgani. Wspomniano jego zaangażowanie w formację osób świeckich, dla których powołał Akcję Katolicką, zatroskanie o wiarę Polaków przebywających za granicą, pragnienie wskrzeszenia Akademii Lubrańskiego w Poznaniu.