20 października przypada Europejski Dzień Seniora. W Polsce ponad dwa miliony osób starszych mieszkają w pojedynkę. Dla części z nich kolejne dni mijają bez rozmowy i odwiedzin. Fundacja Nazaretańska organizuje wspólne spotkania i dociera do osób, które nie mogą wyjść z domu.
W Polsce żyje około 10 milionów osób po sześćdziesiątce, czyli ponad jedna czwarta mieszkańców kraju. Około półtora miliona przekroczyło osiemdziesiąty rok życia. Według badania CBOS z 2025 roku w tej najstarszej grupie około co trzeci senior mieszka sam, a ponad połowa to wdowy i wdowcy.
Utrata współmałżonka i przyjaciół, pogorszenie zdrowia oraz trudności z poruszaniem się stopniowo ograniczają kontakty. Seniorzy nie zawsze mówią o samotności. Wstydzą się prosić o rozmowę. Nie chcą obciążać bliskich. Zapewniają, że sobie radzą, choć potrzebują obecności drugiego człowieka.
Samotność za zamkniętymi drzwiami
W „Badaniu potrzeb społecznych seniorów 2025” Stowarzyszenia MANKO około co piąty uczestnik często odczuwał samotność. Co czwarty deklarował kontakty towarzyskie rzadsze niż raz w miesiącu. Podobna część doświadczała przedłużającego się smutku lub obniżonego nastroju.
Około czterech na dziesięciu respondentów mieszkało w bloku lub kamienicy bez windy.
Po chorobie lub utracie sprawności schody mogą stać się granicą świata. „Więźniowie czwartego piętra” potrzebują pomocy, żeby zrobić zakupy, dotrzeć do lekarza czy uczestniczyć w spotkaniu.
Są również osoby, które mogą wyjść, ale nie mają dokąd pójść. Brakuje im miejsca, gdzie ktoś zna ich imię, chce wysłuchać i zauważy nieobecność.
Odwiedziny i wspólny stół
Siostry nazaretanki odwiedzają osoby starsze, które nie mogą opuszczać mieszkań. Pomagają w zakupach, przynoszą posiłki i zostają na rozmowę. Towarzyszą także przez wspólną modlitwę.
Fundacja Nazaretańska organizuje spotkania, wyjazdy integracyjne i Wigilię. Takie działania pozwalają seniorom mieć na co czekać i wiedzieć, że ich obecność jest dla kogoś ważna.
Znaczenie więzi społecznych potwierdza badanie naukowców z NIZP PZH i Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, opublikowane we wrześniu 2026 roku. Najwyższy poziom samotności stwierdzono u osób nieaktywnych zawodowo i społecznie.
Zauważyć tych, którzy przestali przychodzić
Troska o osoby samotne wpisuje się w charyzmat Zgromadzenia Sióstr Najświętszej Rodziny z Nazaretu. Obejmuje również ludzi, którym zabrakło najbliższych. Regularne odwiedziny i spotkania pomagają budować więzi trwające poza pojedynczym wydarzeniem.
Europejski Dzień Seniora przypomina wspólnotom parafialnym o osobach, które przestały pojawiać się w kościele i na sąsiedzkich spotkaniach. Za ich nieobecnością może kryć się choroba, utrata sił albo osamotnienie. „Byłem chory, a odwiedziliście Mnie” – ewangeliczne wezwanie znajduje odpowiedź w konkretnym geście: zauważyć nieobecnego, zapukać do jego drzwi i zostać na rozmowę.