16 czerwca mija 50 lat od wydarzeń w Soweto. W 1976 r. uczniowie wyszli na ulice, sprzeciwiając się narzucaniu języka w szkołach i upominając się o prawo do godnej edukacji. Protest został brutalnie stłumiony przez siły apartheidu i stał się jednym z symboli walki o godność młodych ludzi. Dla upamiętnienia tych tragicznych wydarzeń 16 czerwca od lat obchodzony jest jako Dzień Dziecka Afrykańskiego.
Pół wieku później ta rocznica nadal pozostaje wezwaniem do solidarności. Miliony dzieci na kontynencie wciąż mierzą się z brakiem szkoły, czystej wody, jedzenia i bezpiecznych warunków życia. Ponad 107 mln dzieci pozostaje poza systemem szkolnym. Około 190 mln żyje w krajach szczególnie dotkniętych kryzysami wodnymi. Głodu doświadcza około 307 mln mieszkańców.
Kościół rośnie i działa
Kontynent na szczęście dla dzieci, należy dziś do miejsc najbardziej dynamicznego rozwoju Kościoła katolickiego. Liczba wiernych przekracza 288 mln. Posługuje tam około 85 tys. sióstr zakonnych, 55 tys. księży oraz blisko 470 tys. katechistów. Za tymi liczbami stoi codzienna praca w szkołach, przychodniach, internatach, kuchniach, domach pomocy, parafiach i ośrodkach dla rodzin dotkniętych biedą, suszą, chorobami oraz skutkami konfliktów. W wielu miejscach obecność sióstr oznacza dla dziecka pierwszą realną szansę na naukę, leczenie, posiłek i zwykłą troskę.
Tanzania, Zambia i Ghana pokazują trzy potrzeby, które najczęściej decydują o przyszłości dziecka: czystą wodę, codzienny posiłek i dostęp do szkoły.
Tanzania – studnie dają zdrowie i czas
W Tanzanii Siostry św. Franciszka z Dubuque od 2006 r. prowadzą Sister Water Project. Dzięki ich pracy powstało już ponad 500 studni. Dla wielu wiosek oznacza to krótszą drogę po wodę, mniejsze ryzyko chorób oraz większą szansę, że dziewczynki zamiast iść rano z kanistrem, dotrą do szkoły.
Brak czystej wody uderza w zdrowie, edukację i bezpieczeństwo. Według danych WHO i UNICEF setki milionów uczniów na świecie nadal nie mają w szkole podstawowego dostępu do wody pitnej. W regionie Subsaharyjskim w 2023 r. dostęp taki miała mniej niż połowa szkół.
Zambia – posiłek, który pozwala zostać na lekcjach
W regionie Chibombo w Zambii susza szczególnie dotknęła rodziny żyjące z rolnictwa.
Siostry Córki Odkupiciela wspierają najuboższych, przekazując podstawowe produkty, między innymi ryż, fasolę, soczewicę i olej.
W szkołach prowadzą także dożywianie. Dzieci otrzymują pożywną owsiankę. Taki posiłek często decyduje o tym, czy uczeń pojawi się na lekcjach i będzie miał siłę zostać w klasie do końca dnia. W miejscach dotkniętych głodem edukacja bardzo często zależy od talerza jedzenia.
Ghana – nazaretanki prowadzą dzieci do szkoły
W Ghanie Siostry Najświętszej Rodziny z Nazaretu pracują od 2012 r. Są obecne w Sunyani, Yamfo i Chiraa. Prowadzą szkoły obejmujące przedszkole, szkołę podstawową oraz dalsze etapy nauki. Uczy się w nich od 900 do około 1200 dzieci, zależnie od roku i etapu rozwoju placówek.
Dla rodzin oznacza to szkołę blisko domu. Dla uczniów naukę czytania, pisania, liczenia i języka angielskiego. Otrzymują także rytm dnia, bezpieczeństwo oraz obecność dorosłych, którzy widzą w nich osoby z przyszłością, a nie kolejne liczby w statystykach.
Z okazji tej rocznicy do uczniów w Ghanie płynie także znak bliskości z Polski. Podopieczni przedszkoli i szkół prowadzonych przez Siostry Nazaretanki Prowincji Warszawskiej piszą listy do swoich rówieśników. To prosty gest, który pokazuje, że solidarność nie zaczyna się od wielkich słów, ale od zauważenia drugiego człowieka. Dzieci z Polski uczą się w ten sposób, że ich rówieśnicy mają te same marzenia, podobną radość i taką samą godność.
Z misją w Ghanie łączy się również zbiórka Fundacji Nazaretańskiej „Młodzi dla młodych. Polska Ghana”. Młodzież z Duszpasterstwa Młodzieży Nazaretańskiej w Polsce zbiera środki na artykuły higieniczne, żywność, przybory szkolne oraz opłacenie egzaminów dla rówieśników z ubogich rodzin. Zbiórkę można wesprzeć tutaj: zrzutka.pl/wsw3r8
Konkretna pomoc
Studnia w Tanzanii, posiłek w Zambii i szkoła w Ghanie pokazują, jak wygląda konkretna pomoc.
Każda lekcja, każdy talerz jedzenia, każdy kubek czystej wody i każdy list wysłany do rówieśnika przypominają słowa Chrystusa: „Byłem głodny, a daliście Mi jeść; byłem spragniony, a daliście Mi pić”.
W 50. rocznicę wydarzeń w Soweto Kościół ponawia apel o solidarność z dziećmi kontynentu.
Potrzebują szkoły, wody, posiłku, bezpieczeństwa i ludzi, którzy będą przy nich na co dzień.
Niech Maryja, Matka Afryki, otacza je swoją opieką i wyprasza im nadzieję, siłę oraz doświadczenie Boga obecnego w ludzkiej trosce.