Benedykt XVI
«PER OMNE TEMPUS». LIST APOSTOLSKI, W KTÓRYM PRZYZNAJE SIĘ GODNOŚĆ BŁOGOSŁAWIONEJ RICIE AMADZIE OD JEZUSA (RICIE LOPES DE ALMEIDA)
Rzym, 28 maja 2006 r.
Na wieczną rzeczy pamiątkę. „Kościół zawsze ma obowiązek badać znaki czasów i wyjaśniać je w świetle Ewangelii. […] Należy zatem poznawać i rozumieć świat, w którym żyjemy, a także jego nieraz dramatyczne oczekiwania, dążenia i właściwości” (Sobór Watykański II, Konstytucja duszpasterska o Kościele w świecie współczesnym Gaudium et spes, 4).
Czcigodna Służebnica Boża Rita Amada od Jezusa (w świecie Rita Lopes de Almeida), dostrzegając znaki i potrzeby swoich czasów, które wymagały odpowiedzi na nowe problemy społeczne, aktywnie angażowała się w dzieła miłosierdzia. Aby skuteczniej pomagać dzieciom i kobietom znajdującym się w trudnej sytuacji oraz zapewnić trwałość swojej działalności, założyła Zgromadzenie Sióstr Jezusa, Maryi i Józefa.
Rita Amada od Jezusa, która swoim życiem dawała świadectwo miłości Chrystusa, urodziła się 5 marca 1848 roku w miejscowości Casalmedinho, na terenie diecezji Viseu w Portugalii, w zamożnej rodzinie rolniczej, w której otrzymała pierwsze wychowanie religijne. W wieku siedmiu lat zamieszkała u pewnej rodziny, lecz kiedy nie mogła uczestniczyć w niedzielnej Mszy Świętej, uciekła i wróciła do domu. Następnie przebywała u innej rodziny w Viseu, gdzie nauczyła się czytać i pisać.
Już jako dziewczynka wyróżniała się szczególną pobożnością, spędzając wiele godzin na adoracji Najświętszego Sakramentu. Odczuwała również pragnienie poświęcenia się chrześcijańskiemu wychowaniu chłopców i dziewcząt. Dlatego zaczęła nauczać katechizmu w swojej parafii. W wieku osiemnastu lat rozpoczęła apostolat różańcowy wśród rodzin. Szerząc tę formę apostolstwa, przemierzała wioski, sama odmawiała różaniec i uczyła innych tej modlitwy. Zachęcała do modlitwy w kaplicach, a także interesowała się rodzinami, które nie prowadziły życia zgodnego z zasadami chrześcijańskimi, aby przyprowadzić je z powrotem do Chrystusa.
Kiedy uznała, że jej powołanie do życia konsekrowanego jest już dojrzałe, w 1877 roku wstąpiła do klasztoru w Porto. Zrozumiała jednak, że Pan ma wobec niej inne zamiary. Opuściła więc klasztor i pozostała w Porto jako wychowanka mieszkająca w jednym z tamtejszych zakładów wychowawczych.
Tymczasem dojrzewał w niej zamiar założenia dzieła, które zapewniałoby schronienie kobietom i dzieciom znajdującym się w trudnej sytuacji. Dlatego w 1880 roku, z pomocą ojca Francisca Pereiry, swojego kierownika duchowego, otworzyła w Gumiei, na terenie parafii Ribafeita, zakład wychowawczy dla ubogich i opuszczonych dziewcząt. Żyjąc w ubóstwie, początkowo sama prowadziła swoje dzieło. Z czasem dołączyły do niej towarzyszki, które zapragnęły dzielić jej sposób życia i działalność apostolską. W maju 1902 roku władza kościelna zatwierdziła jej dzieło jedynie jako pobożne stowarzyszenie, ponieważ od 1834 roku prawo portugalskie zakazywało działalności zakonów. Nowa wspólnota przeniosła się z diecezji Viseu do diecezji Guarda. Po uzyskaniu zatwierdzenia papieskiego Służebnica Boża poświęciła się umacnianiu swojego zgromadzenia, zakładaniu jego placówek w innych miejscowościach Portugalii oraz formacji sióstr.
W 1910 roku proklamowano Republikę Portugalską, której nowe władze, kierujące się zdecydowanie antyklerykalnymi przekonaniami, niezwłocznie nakazały zamknięcie wszystkich domów zakonnych i konfiskatę ich majątku. Służebnica Boża schroniła się u swoich bliskich w rodzinnej miejscowości i z pomocą księdza Manuela Damascena da Costy zgromadziła kilka sióstr, które wysłała do Brazylii, aby zapewnić przetrwanie zgromadzenia. Sama pozostała w rodzinnych stronach, nadal wielbiąc Boga świętością swojego życia i służąc zgromadzeniu z gorącą miłością, która budowała swoje siostry i wszystkich spotykających ją ludzi. Biorąc przykład z Najświętszej Maryi Panny i św. Józefa, starała się w każdych okolicznościach postępować zgodnie z wolą Bożą. W jednym z listów do swojego kierownika duchowego napisała: „Pragnę zawsze tylko tego, aby wypełniała się wola naszego Pana”. Odważnie dawała świadectwo wiary i gorliwie ją szerzyła. Duchowy pokarm i oparcie znajdowała w modlitwie, nabożeństwie do Eucharystii, Świętej Rodziny z Nazaretu i Najświętszego Serca Jezusowego, a także w lekturze i częstym rozważaniu słowa Bożego oraz żywotów świętych. Miłość do Chrystusa pobudzała ją do poświęcania się dla innych. Wszystkich kochała macierzyńską miłością, zwłaszcza ludzi znajdujących się w potrzebie i tego samego uczyła swoje duchowe córki. Zwykła mawiać: „Tylko ten, kto kocha, jest wielkoduszny”, a słowa te doskonale urzeczywistniała we własnym życiu.
Dzięki roztropności i umiejętności udzielania rad zdołała doprowadzić do rozwiązania wielu konfliktów rodzinnych. Przestrzegała praw Kościoła i reguły zgromadzenia. Założonym przez siebie dziełem kierowała w duchu mądrości i sprawiedliwości. Walczyła o poszanowanie godności kobiet i poprawę ich sytuacji społecznej. Realizując to, do czego natchnął ją Pan, napotykała niezliczone trudności, które znosiła z pogodą ducha i męstwem, zawsze ufając Bożej pomocy. Żyła skromnie i często odmawiała sobie nawet rzeczy niezbędnych, aby wspierać swoje siostry.
Była posłuszna zarządzeniom władzy kościelnej. Zawsze okazywała Papieżowi głęboki szacunek i przywiązanie. Już jako dziewczynka zbierała drobne datki, aby przesyłać je Stolicy Apostolskiej. Wzorując się na Świętej Rodzinie z Nazaretu, żyła w ubóstwie i prostocie. Szczególnie wyróżniała się cnotą czystości. Z godną podziwu pokorą nie wahała się prosić o jałmużnę przed kościołami, aby utrzymać swoje zgromadzenie w najtrudniejszych okresach.
Po krótkiej chorobie, 6 stycznia 1913 roku, w Ribafeita, w domu udostępnionym jej przez dobroczyńców, oddała ducha Bogu, umocniona nadzieją spotkania z Chrystusem, za którym nieustannie tęskniła.
Ze względu na szerzącą się opinię o jej świętości biskup Viseu rozpoczął w 1991 roku sprawę beatyfikacji i kanonizacji, przeprowadzając dochodzenie diecezjalne. Po należytym wypełnieniu wszystkich wymogów prawnych, 20 grudnia 2003 roku w obecności Naszego Czcigodnego Poprzednika Jana Pawła II ogłoszono dekret o heroiczności cnót Czcigodnej Służebnicy Bożej, a następnie, 20 grudnia 2004 roku, dekret o cudzie przypisywanym jej wstawiennictwu. Ostatecznie postanowiliśmy, że obrzęd beatyfikacji odbędzie się w Viseu 28 maja 2006 roku.
Dlatego dzisiaj w Viseu, z Naszego polecenia, Nasz Czcigodny Brat Józef kardynał Saraiva Martins, prefekt Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych, odczytał tekst Listu apostolskiego, na mocy którego zaliczamy Czcigodną Służebnicę Bożą Ritę Amadę od Jezusa do grona Błogosławionych:
„Spełniając życzenie Naszego Brata Antónia Augusta dos Santos Marto, byłego biskupa Viseu, jak również wielu innych Braci w biskupstwie oraz licznych wiernych, za radą Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych, mocą Naszej władzy apostolskiej zezwalamy, aby odtąd Czcigodnej Służebnicy Bożej Ricie Amadzie od Jezusa, w świecie Ricie Lopes de Almeida, dziewicy, założycielce Zgromadzenia Sióstr Jezusa, Maryi i Józefa, która całe swoje życie poświęciła pomocy dzieciom, rodzinom i kobietom, przysługiwał tytuł Błogosławionej oraz aby jej święto obchodzono corocznie 24 września, w miejscach i w sposób określony przez prawo. W imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego.”
To zaś, co postanowiliśmy w niniejszym Liście, niech pozostanie ważne i niezmienne, teraz i w przyszłości, niezależnie od wszelkich przeciwnych postanowień.
Dan w Rzymie, u Świętego Piotra, pod Pierścieniem Rybaka, dnia 28 maja roku Pańskiego 2006, w drugim roku Naszego Pontyfikatu.
Z polecenia Ojca Świętego
Angelo kard. Sodano
Sekretarz Stanu
Tłumaczenie OKM
AAS XCVIII/2006, nr 12, s. 886-889
Copyright © Dykasterium ds. Komunikacji – Libreria Editrice Vaticana