Benedykt XVI
«MELIUS EST». LIST APOSTOLSKI, W KTÓRYM PRZYZNAJE SIĘ GODNOŚĆ BŁOGOSŁAWIONYCH CZCIGODNYM SŁUGOM BOŻYM FRYDERYKOWI BACHSTEINOWI, PREZBITEROWI I 13 TOWARZYSZOM, ZAKONNIKOM Z ZAKONU BRACI MNIEJSZYCH, MĘCZENNIKOM
Rzym, 13 października 2012 r.
Na wieczną rzeczy pamiątkę. — „Lepiej bowiem — jeżeli taka wola Boża — cierpieć dobrze czyniąc, aniżeli czyniąc źle” (1 P 3, 17).
Kościół ukazuje żywotną moc Świętej Matki w swoich dzieciach prześladowanych i zabijanych, które wobec ogromu nienawiści, ciemności i przemocy zła przeciwstawiają im moc miłości i przebaczenia. Takie właśnie było świadectwo wiary Czcigodnych Sług Bożych Fryderyka Bachsteina i jego 13 Towarzyszy, członków Zakonu Braci Mniejszych, którym dane było cierpieć prześladowanie z miłości do Jezusa i Jego Kościoła oraz osiągnąć szczęście obiecane wiernym sługom.
Ich bolesne i chwalebne męczeństwo dojrzało w okolicznościach politycznych i religijnych zmagań, jakie na początku XVII wieku toczyły się między katolickim stronnictwem cesarza Rudolfa II Habsburga a protestanckimi stanami czeskimi. W 1604 roku Bracia Mniejsi przybyli do Pragi, gdzie osiedlili się w opuszczonym klasztorze Matki Bożej Śnieżnej, należącym niegdyś do karmelitów. Bracia Mniejsi przybyli tam z różnych krajów Europy, lecz pomimo różnic kulturowych żyli zjednoczeni miłością Chrystusa. Nieśli ze sobą dziedzictwo powołania św. Franciszka, do którego Jezus, przemawiając z krzyża, powiedział: „Franciszku, idź i odbuduj mój dom, który, jak widzisz, cały popada w ruinę”. Podobnie jak w życiu Franciszka, nie chodziło jedynie o odbudowanie świętego miejsca, lecz przede wszystkim o odbudowę Kościoła, który w tamtym czasie był rozdarty głębokimi podziałami. Zakonnicy ci pełnili posługę przepowiadania, udzielali sakramentów, odwiedzali chorych i przychodzili z pomocą ubogim w środowisku, w którym większość chrześcijan należała do wyznań niekatolickich. Przykład ich ewangelicznego, ubogiego i radosnego życia skłaniał wielu chrześcijan związanych z Reformacją do powrotu do Kościoła katolickiego. Z tego powodu zdarzało się, że Bracia Mniejsi, gdy przemierzali ulice albo prosili o jałmużnę, spotykali się z obelgami, szykanami i groźbami.
15 lutego 1611 roku wojska Leopolda Habsburga obległy Pragę, aby umocnić władzę katolickiego cesarza. Lęk protestanckich mieszkańców miasta przed katolickim wojskiem wybuchł z ogromną gwałtownością. Tłum liczący około dwóch tysięcy osób wtargnął do klasztoru Matki Bożej Śnieżnej, gdzie — jak błędnie sądzono — ukrywali się żołnierze wojsk katolickich, chronieni przez zakonników.
Pierwszy został zabity brat Krzysztof Zelt, zakonnik pochodzący z Niderlandów, uderzony w głowę, gdy niósł drewno na opał. Brat Klemens, niemiecki kleryk, został zabity uderzeniami siekiery. Ojciec Szymon, francuski prezbiter, został zaatakowany w łóżku, gdzie leżał ciężko ranny. Brat Hieronim z hrabiów Arese z Mediolanu, diakon, został przebity mieczem przed figurą Matki Bożej. Ojciec Bartłomiej Dalmasoni, prezbiter, oraz brat Jan Bodeo, zakonnik, obaj Włosi, znieważani obelgami i bluźnierstwami, zmarli pobici kijami i biczami. Ojcu Janowi Martinezowi, hiszpańskiemu prezbiterowi, gdy usiłował ocalić Najświętszy Sakrament, odcięto prawą rękę, a następnie rozbito czaszkę. Ojciec Fryderyk Bachstein, prezbiter i wikariusz klasztoru, dwaj nowicjusze, brat Jan i brat Antoni, oraz brat Emanuel, zakonnik pomagający w kuchni, wszyscy czterej pochodzący z Czech, szukali schronienia w wieży kościoła; zostali jednak schwytani, pobici i z wysokości zrzuceni do wnętrza świątyni. Brat Kasper Daverio, włoski subdiakon, został schwytany w wieży kościoła, poćwiartowany i wyrzucony przez okno. Brat Jan Dydak, niemiecki zakonnik oraz brat Jakub, niemiecki kleryk, zostali zamordowani na dachu kościoła.
Natychmiastowa, powszechna i spontaniczna cześć, jaką lud otoczył Sługi Boże, sprawiła, że niezwłocznie rozpoczęto ich sprawę beatyfikacyjną na drodze potwierdzenia kultu. Jednak ze względu na trudności w spełnieniu wymogów przewidzianych dla tzw. wypadku wyjętego po wydaniu dekretów Urbana VIII, sprawę prowadzono dalej zwyczajną drogą zmierzającą do uznania męczeństwa. Dlatego pierwszy proces informacyjny przeprowadzono w Pradze w latach 1695–1698. Z powodu skomplikowanych okoliczności historycznych sprawa przeciągnęła się na kilka stuleci. Nowy proces informacyjny przeprowadzono w Pradze od 11 maja 1933 roku do 24 listopada 1944 roku. Po uzyskaniu potwierdzenia ważności prawnej tych procesów przygotowano „Positio” dotyczące domniemanego męczeństwa, które zostało zatwierdzone podczas sesji konsultorów historyków 16 grudnia 2003 roku. Następnie konsultorzy teolodzy, zgromadzeni na posiedzeniu szczególnym 5 marca 2011 roku, wydali opinię pozytywną. Wreszcie Kardynałowie i Biskupi, zgromadzeni na sesji zwyczajnej 10 stycznia 2012 roku, na której relatorem sprawy był Jego Ekscelencja Lino Fumagalli, Biskup Viterbo, orzekli, że wspomniani Słudzy Boży zostali zabici z powodu swojej wierności Chrystusowi i Kościołowi katolickiemu. W końcu upoważniliśmy Kongregację Spraw Kanonizacyjnych do ogłoszenia 10 maja 2012 roku dekretu o męczeństwie. Następnie postanowiliśmy, że obrzęd beatyfikacji odbędzie się w Pradze, w Republice Czeskiej, 13 października tego samego roku.
Dzisiaj zatem, z Naszego polecenia, Nasz Czcigodny Brat Angelo Kardynał Świętego Kościoła Rzymskiego Amato, salezjanin, Prefekt Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych, odczytał tekst Listu Apostolskiego, w którym zaliczamy Czcigodnych Sług Bożych Fryderyka Bachsteina, prezbitera, i jego XIII Towarzyszy, wszystkich członków Zakonu Braci Mniejszych, męczenników, w poczet Błogosławionych:
„My, spełniając pragnienie Naszego Brata Dominika Kardynała Świętego Kościoła Rzymskiego Duki, dominikanina, Arcybiskupa Praskiego, jak również wielu innych Braci w biskupstwie oraz licznych wiernych, za radą Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych, mocą Naszej władzy apostolskiej zezwalamy, aby Czcigodnym Sługom Bożym Fryderykowi Bachsteinowi i 13 Towarzyszom, zakonnikom z Zakonu Braci Mniejszych, męczennikom, którzy wierni swojej konsekracji przelali krew za Chrystusa i Kościół, odtąd przysługiwał tytuł Błogosławionych i aby ich święto obchodzono corocznie 15 lutego, w dniu ich narodzin dla nieba, w miejscach i w sposób określony przez prawo. W imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego”.
To zaś, co postanowiliśmy, chcemy, aby teraz i w przyszłości zachowało moc. Niezależnie od wszelkich przeciwnych postanowień.
Dan w Rzymie, u Świętego Piotra, pod Pierścieniem Rybaka, dnia 13 października 2012 roku, w ósmym roku Naszego Pontyfikatu.
Z polecenia Ojca Świętego
Tarcisio kard. Bertone
Sekretarz Stanu
Tłumaczenie OKM
Za: AAS CV/2013, nr 9, s. 849-851
Copyright © Konferencja Episkopatu Polski