Benedykt XVI
«QUICUMQUE QUAESIERIT». BULLA KANONIZACYJNA W KTÓREJ JAKUB BERTHIEU Z TOWARZYSTWA JEZUSOWEGO ZOSTAJE WPISANY DO KATALOGU ŚWIĘTYCH
Rzym, 21 października 2012 r.
Benedykt Biskup, Sługa Sług Bożych, na wieczną rzeczy pamiątkę
„Kto będzie się starał zachować swoje życie, straci je; a kto je straci, zachowa je” (Łk 17,33).
Błogosławiony męczennik Jakub Berthieu pozostał wierny temu słowu Pana aż do chwili, gdy oddał swoje życie, woląc umrzeć niż zaprzeć się wiary. Urodził się 27 listopada 1838 roku w miejscowości Polminhac, w departamencie Cantal we Francji, w ubogiej, lecz bardzo religijnej rodzinie rolników, którzy zatroszczyli się, aby został ochrzczony jeszcze w dniu narodzin. Po ukończeniu pierwszych etapów nauki w rodzinnej miejscowości uczęszczał do szkoły Braci Szkół Chrześcijańskich w Aurillac. Wkrótce został pociągnięty przez Jezusa Chrystusa i postanowił pójść za Nim jako Jego uczeń. Wstąpił do Niższego Seminarium Duchownego w Pléaux, a następnie udał się do Wyższego Seminarium Duchownego w Saint-Flour, gdzie 21 maja 1863 roku przyjął święcenia kapłańskie. Został mianowany wikariuszem w pobliskiej parafii Roannes-Saint-Mary, gdzie w swojej posłudze pałał pragnieniem zbawienia dusz. Tymczasem coraz bardziej umacniało się w nim powołanie zakonne i misyjne, dlatego w 1873 roku wstąpił do nowicjatu Towarzystwa Jezusowego. Stawszy się jego członkiem, pragnął przemierzać cały świat dla chwały Bożej. Przełożeni wysłali go jako misjonarza na Madagaskar. Jako niestrudzony duszpasterz na wyspie Sainte-Marie z wielkim zaangażowaniem uczył się miejscowego języka. Oprócz nauczania katechizmu oraz starannego przygotowywania do chrztu i życia liturgicznego podejmował roztropne działania na rzecz kształcenia miejscowej ludności, ucząc ją właściwych metod uprawy ziemi i w krótkim czasie przyczynił się w ten sposób do rozwoju społecznego oraz gospodarczego powierzonej mu ludności. W 1881 roku, wskutek wydanego przez władze francuskie dekretu o wydaleniu zakonników, wraz z innymi współbraćmi misjonarzami został zmuszony do opuszczenia wyspy Sainte-Marie. Wygnańców przyjęła główna wyspa Madagaskaru. Najpierw został posłany do Ambohimandroso, następnie, wobec kolejnych nieprzychylnych działań władz miejscowych, do Tamatave, a wreszcie do Vohémar, w północno-wschodniej części wyspy, gdzie pełnił posługę kapelana francuskich żołnierzy. Po ponownym zaprowadzeniu pokoju, 3 lipca 1886 roku udał się do nowej placówki misyjnej w Ambositra. Jednak, okazując całkowite posłuszeństwo przełożonym, musiał opuścić kwitnącą wspólnotę chrześcijańską, dla której przez pięć lat był niestrudzonym apostołem. Został posłany do Andrainarivo, na północny wschód od Antananarywy. Ból rozstania nie przeszkodził mu z odnowionym zapałem oddać się nowej wspólnocie, która go przyjęła. Do swojego brata Gabriela, misjonarza w Indiach, pisał otwarcie: „Wieczorem i rano uczę katechizmu, a resztę czasu poświęcam na przyjmowanie ludzi albo na odwiedzanie wszystkich należących do wikariatu, przyjaciół i nieprzyjaciół, aby pozyskać ich dla naszego Pana”. Okręg Anjozorofady był ostatnim miejscem jego posługi. Także w tej nowej misji całkowicie wszedł w życie miejscowej ludności; spotykał się ze wszystkimi; troszczył się o sprawy gospodarcze regionu, pracę, wzajemną pomoc i nauczanie. Nic nie było mu obojętne. Walczył z niesprawiedliwością, pomagając ubogim i chorym. Mieszkańcy Madagaskaru uważali go za kapłana, który zstąpił z nieba, i mówili do niego: „Jesteś naszym ojcem i matką”. Oddawał się bez reszty wszystkim, czerpiąc ludzką i kapłańską siłę z modlitwy i miłości do Serca Jezusowego, aż w 1896 roku przyszło mu ponieść męczeństwo. W tamtych latach bandy rozbójników pustoszyły kraj, mordując ludzi i niszcząc wszystko, a szczególnie prześladowały chrześcijan, których uważały za winnych przyjaźni z cudzoziemcami. Zmuszony wraz ze swoimi chrześcijanami do opuszczenia parafii, pozostał w tyle, ponieważ pomagał niektórym starcom i chorym, a jednemu z nich oddał własnego konia. Odłączywszy się w ten sposób od grupy uchodźców eskortowanej przez żołnierzy, został schwytany przez rozbójników i zaprowadzony do wioski Ambiatibe. Przywódca napastników zerwał mu z szyi krzyż i zażądał, aby wyrzekł się wiary. Kiedy odmówił, rozkazał zabić go strzałem z broni palnej. Zmarł 8 czerwca 1896 roku, mówiąc: „Wolę umrzeć niż wyrzec się mojej wiary”.
Ze względu na szeroko rozpowszechnioną zarówno na Madagaskarze, jak i we Francji opinię o męczeństwie ojca Jakuba Berthieu, arcybiskup Antananarywy wszczął zwyczajny proces informacyjny, który przeprowadzono w latach 1933–1935. Proces apostolski dotyczący męczeństwa Sługi Bożego zakończono natomiast w latach 1947–1948. Paweł VI wpisał go do katalogu błogosławionych 17 października 1965 roku. Po dopełnieniu wymaganych prawem czynności, w 2005 roku w archidiecezji Antananarywy przeprowadzono dochodzenie diecezjalne dotyczące domniemanego cudownego uzdrowienia. Konsultorzy Medyczni Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych 7 maja 2009 roku uznali je za niewytłumaczalne z punktu widzenia wiedzy medycznej, a Konsultorzy Teolodzy, zgromadzeni na Posiedzeniu Szczególnym 21 maja 2011 roku, opowiedzieli się za przypisaniem uzdrowienia skutecznemu wstawiennictwu Błogosławionego. Kardynałowie i Biskupi, zgromadzeni na Sesji Zwyczajnej 8 listopada 2011 roku, uznali ten przypadek za prawdziwy cud. Zezwoliliśmy zatem Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych na ogłoszenie 29 grudnia 2011 roku dekretu dotyczącego wspomnianego uzdrowienia. My sami, podczas Konsystorza odbytego 18 lutego 2012 roku, postanowiliśmy, że obrzęd kanonizacji błogosławionego Jakuba Berthieu odbędzie się 21 października 2012 roku.
Dzisiaj zatem na placu Świętego Piotra podczas uroczystych obrzędów wypowiedzieliśmy następującą formułę:
„Na chwałę Świętej i Nierozdzielnej Trójcy, dla wywyższenia katolickiej wiary i wzrostu chrześcijańskiego życia, na mocy władzy naszego Pana Jezusa Chrystusa i Świętych Apostołów Piotra i Pawła, a także Naszej, po uprzednim dojrzałym namyśle, po licznych modlitwach i za radą wielu naszych Braci w biskupstwie, orzekamy i stwierdzamy, że Błogosławieni Jakub Berthieu, Piotr Calungsod, Jan Chrzciciel Piamarta, Maria od Góry Karmel Sallés y Barangueras, Maria Anna Cope, Katarzyna Tekakwitha i Anna Schäffer są Świętymi i wpisujemy ich do Katalogu Świętych, polecając, aby odbierali oni cześć jako Święci w całym Kościele. W imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego”.
To zaś, co postanowiliśmy w niniejszym Liście, pragniemy, aby teraz i w przyszłości zachowało ważność i moc, niezależnie od wszelkich przeciwnych postanowień.
Dan w Rzymie, u Świętego Piotra, dnia 21 października roku Pańskiego 2012, w ósmym roku Naszego Pontyfikatu.
JA, BENEDYKT
Biskup Kościoła Katolickiego
Marcellus Rossetti
Protonotariusz Apostolski
Tłumaczenie OKM
Za: www.vatican.va
Copyright © Konferencja Episkopatu Polski