Jan Paweł II
PRZESŁANIE DO ŚWIECKIEGO RUCHU TERCJARZY MINIMITÓW
Watykan, 01 maja 2001 r.
Najdrożsi Tercjarze Minimici!
1. Z okazji V stulecia zatwierdzenia Pierwszej Reguły, dzięki której świecki Ruch Tercjarzy Minimitów uzyskał prawne ukształtowanie, zechcieliście prosić mnie – za pośrednictwem Superiora Generalnego Zakonu, o. Giuseppe Fioriniego Morosiniego – o słowo zachęty do dalszego podążania drogą wiary i apostolskiego zaangażowania w pełnej komunii ze Stolicą Piotrową. Chętnie przyjąłem to wasze pragnienie i z serca życzę, abyście zawsze trwali w ofiarnej wierności Kościołowi i jego Pasterzom, zgodnie ze stylem waszego Ruchu, odkąd 1 maja 1501 roku, bulląAd ea quae, papież Aleksander VI, przyjmując prośbę pustelnika Franciszka z Paoli, zatwierdził pierwszy tekst waszej Reguły, łącznie z drugim opracowaniem Reguły Braci Minimów Pierwszego Zakonu i w ten sposób narodził się oficjalnie wasz świecki ruch tercjarzy brata Franciszka z Paoli.
U schyłku XV wieku Pustelnik z Paoli jawił się wszystkim jako wybitny promotor reformy Kościoła. Niektórzy spośród szlachty i ludu, nie rezygnując ze swej działalności i stanu małżeńskiego, prosili o możliwość bliższego uczestnictwa w jego dziele pokuty. Aby umożliwić im udział w przywilejach i duchowych dobrodziejstwach, udzielonych przez Papieża Braciom, Franciszek, w czasie Roku Świętego 1500, dojrzał do idei przepisania Reguły dla zakonników oraz ułożenia całkowicie nowej dla tych wiernych, którzy obrali go za przewodnika i mistrza życia duchowego. Tercjarze Minimici pragnęli podjąć wraz z Braćmi szczególne świadectwo ewangelicznej pokuty, wyrażające się zasadniczo poprzez przywrócenie dawnej formy dyscypliny pokutnej, która w XV wieku przeżywała głęboki kryzys.
W wielowiekowej historii trzecich zakonów świeckich zatwierdzenie waszej Reguły stanowi interesującą nowość: nigdy bowiem nie zdarzyło się, by Reguły Pierwszego i Trzeciego Zakonu zostały ułożone równocześnie przez tego samego Założyciela, określając w ten sposób już od początku relacje i charyzmaty.
Jak we wszystkich momentach przemian, także i dziś Kościół prosi wierzących o tę niezbędną przemianę sumień, która jedyna może zagwarantować odnowę społeczeństwa. Czyż nie pod znakiem pokuty i nawrócenia obchodziliśmy Wielki Jubileusz Roku 2000, niedawno zakończony?
2. W tej samej perspektywie zapraszam was do uczczenia radosnej rocznicy waszego stulecia przez ponowne odkrycie wartości i aktualności waszej Reguły. Otwiera się ona uroczystym wezwaniem, by poważnie potraktować drogę ewangeliczną, gwarancję autentycznego szczęścia: „Jeśli chcesz osiągnąć życie, zachowaj przykazania” (Mt 19,17; por. Reguła, rozdz. I). Jest to punkt wyjścia dla tego, kto decyduje się pójść za Jezusem, przyjmując ewangeliczny radykalizm, który nie zadowala się naturalną uczciwością, lecz domaga się odważnych wyborów, nierzadko sprzecznych z powszechnymi odczuciami. Naśladujcie w tym waszego Założyciela, którego Kościół wskazał jako najżarliwszego naśladowcę naszego Odkupiciela (por. Aleksander VI,Ad fructus uberes, 20 maja 1502).
Jakże trafnie powraca dziś pokutna propozycja waszej Reguły, oparta na duchowości „wielkopostnej”, będącej prawdziwą nowością charyzmatu rodziny Minimitów, którą wy współdzielicie. Mój poprzednik Aleksander VI, zatwierdzając równocześnie waszą Regułę i Regułę Braci Pierwszego Zakonu, pragnął wskazać Kościołowi styl ewangeliczny oparty na pokucie, według drogi naznaczonej zbawiennymi pouczeniami brata Franciszka z Paoli (por. bulla Ad ea quae). Właśnie w wysiłku pokutnego nawrócenia odnajdujecie dziś aktualność i oryginalność waszej kościelnej misji.
Wezwanie do pokuty, skierowane przez Jezusa na początku Jego nauczania (por. Mk 1,15), stawia ochrzczonych w sytuacji bycia w świecie, lecz nie bycia ze świata. Dlatego wasza Reguła (por. rozdz. IV) przypomina wam – słowami apostoła Jana – o uczuciowym dystansie wobec świata: „Nie miłujcie świata ani tego, co jest na świecie” (1 J 2,15); a wraz ze świętym Jakubem przypomina, że „kto chce być przyjacielem świata, staje się nieprzyjacielem Boga” (4,4). Wyraźna zachęta do unikania lichwy, niegodziwych umów i wszelkiej chciwości (por. Reguła, rozdz. I) ukazuje, jak bardzo Założyciel miał już wówczas jasną świadomość zachodzących przemian społecznych; przemian, które – poza perspektywą ewangeliczną – rodziłyby nierównowagę społeczną i ekonomiczną, nad którą bolejemy także dzisiaj.
Jakże pożyteczne pozostają i dziś mądre wskazania pustelnika-pokutnika Franciszka z Paoli: „Chwała tego świata jest fałszywa, a bogactwa przemijające. Szczęśliwy, kto bardziej myśli o życiu dobrym niż długim; szczęśliwy, kto troszczy się bardziej o czyste sumienie niż o pełną kasę” (Reguła, rozdz. IV).
3. Sobór Watykański II uczy, jak bardzo potrzebna jest ta wewnętrzna wolność, która nie odrywa od zaangażowania w świecie, od woli służenia mu i zbawiania go (por.Gaudium et spes, rozdz. IV), na wzór Jezusa (por. Mt 9,36). Co więcej, właśnie dzięki temu „miłującemu dystansowi” chrześcijanie wnieść nadzieję, jaką daje im wiara w Jezusa, jedynego Zbawiciela (por. 1 P 3,15), uzdalniając ich do bycia „dobrymi Samarytanami” w naszym społeczeństwie (por. Paweł VI, Homilia na zakończenie Soboru Watykańskiego II).
Wszystko to domaga się ofiary, gdyż wymaga umartwienia i przecięcia tych więzów, które czynią nas niewolnikami zła. Stąd rodzi się znaczenie walki duchowej, prowadzonej przez modlitwię, w kontemplacji oblicza Chrystusa i przez wewnętrzną ascezę. Wasz Założyciel poprowadził drogą ascezy, domagając się tego wysiłku duchowego jako koniecznego warunku przynależności do jego Zakonu: „Kto zechce walczyć dla Boga w tym sposobie życia, musi panować nad swoim ciałem” (Reguła, rozdz. V). Następnie przywołał – na poparcie przepisów Reguły – słowa apostoła Pawła: „zadajcie więc śmierć temu, co jest przyziemne” (Kol 3,5), ponieważ „jeżeli będziecie żyli według ciała, czeka was śmierć. Jeżeli zaś przy pomocy Ducha uśmiercać będziecie popędy ciała – będziecie żyli” (Rz 8,13).
Zaangażowanie wymagane przez waszą Regułę nie zamyka was w duchowości skupionej na sobie, lecz – odwołując się do właściwej wam misji pokutnej – skłania do dzielenia się tym, co posiadacie, z braćmi bardziej potrzebującymi. Do tej stałej religijnej postawy Kościoła jest wezwany każdy ochrzczony. Święty Franciszek z Paoli, naśladowca i kontynuator dawnych Ojców, bardzo roztropnie połączył w jednym pouczeniu, w Regule, którą wam zostawił, post, wstrzemięźliwość i dzieła miłosierdzia (por. Reguła, rozdz. V), zalecając wam w ten sposób – w jedności charyzmatu, który dzielicie z Braćmi i Mniszkami – pierwszeństwo zaangażowaniu w czynną miłość.
Przyjmijcie, najdrożsi Tercjarze Minimici, zaproszenie, które skierowałem do całego Kościoła, by zrobić miejsce dla nowej wyobraźni miłosierdzia (por. Novo millennio ineunte, 50), biorąc pod uwagę potrzeby, które już rozpoznaliście we wspólnych poszukiwaniach prowadzonych z zakonnikami Pierwszego Zakonu. Nie możemy zaczynać od nowa i wypłynąć na głębię u progu tego nowego tysiąclecia, nie skupiając się bardziej na potrzebach braci: „Miłość czynów nadaje jednoznaczną moc miłości słów” (tamże, 1). Uczcie się od waszego Założyciela tej zadziwiającej syntezy między wymiarem kontemplacyjnym a świadectwem miłości, którą rozwijał poprzez apostolat goszczenia tych, którzy do niego przychodzili, ufni, że znajdą zrozumienie i współczucie. Umiał wejść w bliskość z wszystkimi potrzebującymi, udręczonymi na ciele i na duchu.
4. Pomyślne obchody tego V stulecia dają wam sposobność, by stać się uprzywilejowanymi protagonistami nowej ewangelizacji. Nie lękajcie się trudności, ponieważ Reguła wskazuje wam środki konieczne, aby być mocnymi i iść pewnie. Przede wszystkim wskazuje wam modlitwę jako ofiarę uwielbienia, którą należy codziennie składać Bogu (por. Reguła, rozdz. II), abyście mogli wyróżniać się w tej sztuce modlitwy (por.Novo millennio ineunte, 32), którą ukazałem wszystkim wspólnotom chrześcijańskim, aby działanie duszpasterskie było głęboko zakorzenione w kontemplacji i modlitwie (tamże, 15).
Następnie w waszym kodeksie życia znajduje się zachęta, by troszczyć się o czystość sumienia poprzez sakrament Pojednania. Użyte tu sformułowania zachowują cały swój urok, choć są związane z duchowością daleką od dzisiejszej wrażliwości: „Jezus Nazareński – pisze – cały pełen kwiatów, którego radością jest przebywać z synami ludzkimi, rozkoszuje się kwiatami cnót” (Reguła, rozdz. III). Wreszcie jest zaproszenie do uczestnictwa w Eucharystii, w której znajdujecie źródło waszej wierności. Słowa Założyciela zasługują na przypomnienie ze względu na ich wyrazistą siłę: „Codzienne wysłuchanie Mszy niech będzie dla was zbawienną radą, abyście, uzbrojeni w oręż Męki Chrystusa, którą we Mszy się wspomina, mogli być mocni i wytrwali w zachowywaniu przykazań Bożych. Słuchając Mszy, będziecie też modlić się, aby śmierć Chrystusa była waszym życiem, Jego ból ukojeniem waszego bólu, Jego trud waszym wiecznym odpoczynkiem” (Reguła, rozdz. III). Rozważając bez pośpiechu waszą Regułę, znajdziecie zatem nowy impuls, aby jeszcze bardziej docenić sakrament Pojednania i niedzielną Mszę świętą.
5. Niech V stulecie doprowadzi was zatem do bardziej wewnętrznego odkrycia tego cennego kodeksu życia duchowego, jaki pozostawił wam święty Franciszek z Paoli. Czyńcie to jako chrześcijanie zaangażowani w świecie. Czyńcie to jako wspólnoty, świadcząc, że możliwe jest budowanie powszechnego braterstwa, zgodnie z Bożym zamysłem. „Braterstwami” nazywają się wasze lokalne wspólnoty, w których bracia są wezwani do bycia narzędziami przebaczenia, pojednania i pokoju (por. Reguła, rozdz. VII).
Uczestnicząc wraz z Braćmi Pierwszego Zakonu i Mniszkami Drugiego Zakonu w tym samym charyzmacie, znajdujecie wraz z nimi formy współpracy i apostolskiego dzielenia się. Udział waszej delegacji w ostatniej Kapitule Generalnej Pierwszego Zakonu zwieńczył godną pochwały drogę rozpoczętą już kilka lat temu, zgodnie z tym, co sugerowałem i czego pragnąłem po Synodzie o życiu konsekrowanym (por. Vita consecrata, 56). Idźcie dalej tą drogą ku jeszcze pełniejszemu współdzieleniu waszego wspólnego charyzmatu.
Niech towarzyszy wam Najświętsza Dziewica, Matka Kościoła i opoka naszej nadziei. Ze swej strony zapewniam was o pamięci w modlitwie i wzywając nad waszymi postanowieniami i waszym zaangażowaniem opiekę Założyciela, świętego Franciszka z Paoli, oraz świętych Patronów – także Tercjarzy Minimitów – świętego Franciszka Salezego i świętej Joanny de Valois, z serca wam błogosławię.
Z Watykanu, 1 maja 2001 r.
IOANNES PAULUS II
Tłumaczenie OKM
Za: www.vatican.va
Copyright © Dykasterium ds. Komunikacji – Libreria Editrice Vaticana