Jan Paweł II
«MULIEREM FORTEM». LIST APOSTOLSKI W KTÓRYM PRZYZNAJE SIĘ GODNOŚĆ BŁOGOSŁAWIONYCH CZCIGODNEJ SŁUŻEBNICY BOŻEJ BENEDYKCIE CAMBIAGIO FRASSINELLO, ZAŁOŻYCIELCE INSTYTUTU SIÓSTR BENEDYKTYNEK OD OPATRZNOŚCI
Rzym, 10 maja 1987 r.
Na wieczną rzeczy pamiątkę. – «Niewiastę dzielną któż znajdzie? Jej wartość przewyższa perły. Powstają synowie i sławią ją, a mąż ją wychwala. Niewiasta, która boi się Pana, ta będzie chwalona» (Prz 31, 10.28.30). Wydaje się, że właśnie w duchu tej pochwały postąpił w roku 1839 biskup Pawii Luigi Tosi. Poznawszy bowiem kilka lat wcześniej Benedyktę Cambiagio Frassinello, podziwiał w niej gorliwą troskę o dzieła miłosierdzia, zwłaszcza duchowego, połączoną z niezwykłą pracowitością, mocą ducha opartą na ufności w Bożą Opatrzność oraz gorącym pragnieniem poświęcenia się dla dobra bliźnich. Ten święty Pasterz zaproponował jej podjęcie dzieła wychowania dziewcząt; Benedykta zaś z otwartością przyjęła tę propozycję. Przeniknięta duchem pokory, umiała wiernie realizować plan, który – jak wierzyła – został jej powierzony przez Boga i pobudzał ją, by stała się matką ubogich i opuszczonych dziewcząt. Uważała się wprawdzie za niegodną takiego zadania, równocześnie jednak poczytywała sobie za zaszczyt, że została wybrana «do dzieła tak wzniosłego i świętego», a swoje współpracownice zachęcała, by z radością i wiernością oddawały się tej posłudze.
Benedykta Cambiagio Frassinello urodziła się w miejscowości Langasco na ziemi genueńskiej 2 października 1791 roku, a dnia 4 tego samego miesiąca otrzymała chrzest święty. Jej rodzice, Giuseppe i Francesca Ghiglione, wyróżniali się przykładem autentycznego życia chrześcijańskiego. Z powodów społecznych przenieśli się do Pawii, aby poprawić warunki życia rodziny; tam też Benedykta dorastała. Obdarzona szlachetnym charakterem, gorliwie postępowała drogami Pańskimi. Pewnego dnia doznała jednak szczególnego światła Bożego i głębokiego doświadczenia rzeczy niebieskich, dzięki któremu zrozumiała, że jest powołana do życia zakonnego. Rodzice sprzeciwili się jednak temu zamiarowi i Benedykta, idąc za ich wolą, zgodziła się zawrzeć małżeństwo z Giovannim Battistą Frassinello, urodzonym w Ronco, a mieszkającym w Vigevano. Młody ten człowiek był znany rodzinie Benedykty z niewielkiego handlu produktami rolnymi, który prowadził w Pawii.
Benedykta zawarła małżeństwo dnia 7 lutego 1816 roku i odtąd przyjęła do swego domu siostrę Marię, cierpiącą na raka jelit. opiekując się nią, musiała przejść przez wiele ciężkich doświadczeń, które znosiła pogodnie i z miłości do Boga. Dwa lata po ślubie poprosiła męża, aby pozwolił jej zrealizować najgłębsze pragnienie, jakie nosiła jeszcze przed zawarciem małżeństwa, mianowicie całkowicie poświęcić się Bogu. Giovanni Frassinello zgodził się na to i razem z żoną złożył ślub czystości, którego oboje wiernie dochowali aż do śmierci.
W roku 1825, po śmierci siostry Marii, Benedykta mogła wreszcie urzeczywistnić swoje prawdziwe powołanie. Za pełną zgodą męża została przyjęta do urszulanek w Capriolo na ziemi Brescii, Jan natomiast zapragnął wstąpić do Zakonu Somasków jako brat zakonny. Po upływie około roku Benedykta zmuszona była jednak powrócić do domu ojca z powodu choroby. Kiedy w niezwykły sposób odzyskała zdrowie, postanowiła poświęcić się wychowaniu ubogich i opuszczonych dziewcząt miasta uniwersyteckiego, jakim była Pawia. Biskup Luigi Tosi bardzo cierpiał z powodu zaniedbania, w jakim pozostawały dziewczęta z ubogich rodzin, pozbawione troski ze strony bliskich i jakiegokolwiek wychowania.
Ojciec stanowczo sprzeciwiał się temu przedsięwzięciu, nie mając zaufania do zamiarów córki. Gdy więc tylko odzyskała zdrowie, Benedykta udała się do biskupa i zapytała, czy powinna być posłuszna ojcu, czy też wewnętrznemu natchnieniu, które uważała za pochodzące od Boga. Biskup wskazał jej drogę: winna poświęcić swoje siły dla dobra tych dziewcząt. Wiedząc zarazem, że ojciec stanowi przeszkodę, doprowadził do tego, by jej mąż opuścił nowicjat, aby zgodnie z prawem mógł ją wspierać i chronić — nie przez zwyczajne życie małżeńskie, którego oboje dobrowolnie się wyrzekli, lecz na wzór związku Maryi i Józefa, przez uświęcenie miłości małżeńskiej całkowicie oddanej Bogu i najwyższym wartościom chrześcijańskim. Tak więc dnia 14 września 1826 roku Giovanni Battista Frassinello „zdjął habit”. W aktach Zakonu zapisano o nim niezwykłą uwagę: «zachowywał się wzorowo i odszedł z honorem».
Dzieło rozpoczęte przez Benedyktę szybko się rozwijało. W ciągu sześciu lat przyjęła ponad sto dziewcząt, które inaczej błąkałyby się po ulicach miasta. Zapewniała im chrześcijańskie wychowanie i podstawowe wykształcenie, którego dotąd były całkowicie pozbawione. Nauczanie prowadzono zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami szkolnymi i przy udziale nauczycieli zatwierdzonych przez władze publiczne. Benedykta była jedyną kobietą w Pawii i całej prowincji, która otrzymała od cesarsko-królewskich władz austriackich tytuł „Dobrodziejki Oświaty Publicznej”.
Jej sposób wychowywania był zarazem łagodny i stanowczy, na wzór matki rodziny, która przykładem własnego życia potwierdza autorytet macierzyńskiego posłannictwa. Nauczanie szkolne, katecheza i praca były środkami, dzięki którym formowała dziewczęta do dojrzałego życia chrześcijańskiego. Liczba wychowanek wzrosła z czasem do ponad stu osiemdziesięciu. Było to owocem jej niezachwianej ufności w Bożą Opatrzność, a także tego, że jako duchowa matka potrafiła łączyć łagodność ze stanowczością, żyła w duchu ubóstwa i podejmowała wyrzeczenia, odmawiając sobie nawet rzeczy koniecznych. Dzieło Benedykty rozwijało się i umacniało przez około dziesięć lat, ciesząc się uznaniem zarówno władz świeckich, jak i kościelnych. Jednak w roku 1838 została tak gwałtownie dotknięta oszczerstwami, prześladowaniami i pomówieniami, że zmuszona była opuścić zarówno dzieło, jak i samo miasto, które wcześniej tak bardzo ją wychwalało. Uwielbiając wolę Bożą, przekazała wszystko biskupowi i wraz z pięcioma siostrami oraz wiernym Giovannim udała się do Ligurii.
Zamierzała osiedlić się w Rivarolo, dokąd kilka lat wcześniej zapraszali ją dwaj kapłani, lecz dowiedziawszy się, że działają tam już Siostry św. Pauli Frassinetti, postanowiła pozostać w Ronco, rodzinnej miejscowości męża. Stało się to w lipcu 1838 roku. Tam na nowo podjęła apostolstwo wśród mieszkańców, umacniając rodzącą się rodzinę zakonną Sióstr Benedyktynek od Opatrzności. Założyła szkołę, sierociniec i internat dla dziewcząt. W roku 1840 do szkoły uczęszczało czterdzieści uczennic, czyli niemal wszystkie dziewczęta tej niewielkiej miejscowości.
Benedykta, ufając Bożej Opatrzności, rozwijała swoje dzieło, nie tracąc z oczu jego najważniejszego celu: „czynić wszystko według upodobania Bożego”, by ocalić „jak najwięcej dziewcząt od zagrożeń świata i przygotować jak najwięcej oblubienic Chrystusa”. Posługiwała się przy tym najprostszymi i najuboższymi środkami, jakie posiadała, coraz bardziej umacniając ewangelicznego ducha całkowitego oddania dla Królestwa Bożego. W roku 1847 Czcigodna Służebnica Boża wysłała do Vigevano dwie siostry, które poszły za nią z Pawii do Ronco. Opiekując się ojcem i siostrą, mogły równocześnie troszczyć się o dziewczęta miasta, zwłaszcza najbardziej zaniedbane, zgodnie z duchem Instytutu i pod kierunkiem Matki Benedykty. Z czasem dom zakonny uzyskał samodzielność i do dziś Instytut pozostaje autonomiczny.
W roku 1851 Benedykta została ponownie wezwana do Pawii, gdzie założyła dom dla dziewcząt zagrożonych moralnie, otworzyła szkołę, sierociniec i kolegium żeńskie. Także tam spotkały ją nowe prześladowania, którym jednak odważnie stawiła czoło. Została następnie wezwana do założenia szkoły dla dziewcząt w miejscowości San Quirico i w roku 1857 tam się udała. W czasie podróży ciężko zachorowała; ponieważ musiała pozostać w Ronco, wysłała do San Quirico dwie swoje siostry, otwierając tym samym Instytutowi drogę do dalszego rozwoju. W roku 1858, po około sześciu miesiącach cierpień znoszonych z wielką świętością, oddała ducha Bogu w Ronco dnia 21 marca, o godzinie, którą wcześniej sama przewidziała.
Przez całe życie Benedykta musiała stawiać czoło rozmaitym trudnościom. Niemal każdego dnia była wezwana do wyrzeczenia się samej siebie i własnych planów, co szczególnie ukazało moc jej wiary i wytrwałość ducha. Całe jej życie przebiegało w posłuszeństwie wobec woli Bożej i — podobnie jak Abraham — „wbrew nadziei uwierzyła nadziei”, stając się matką nowych pokoleń. Dzieło chrześcijańskiego wychowania i formacji ubogich oraz opuszczonych dziewcząt kosztowało ją wiele cierpień i trudów. Stworzyła im jednak dom i atmosferę rodzinnego ciepła, zapewniła utrzymanie, bezpieczną przyszłość i zawód, aby mogły kiedyś stać się dobrymi żonami i matkami, będącymi chlubą swoich rodzin, społeczeństwa i Kościoła. Dla osiągnięcia tego szlachetnego celu Benedykta była gotowa do wszelkich wyrzeczeń. Z wielkodusznością oddała się temu apostolstwu, pociągając za sobą także męża, który całkowicie przyjął tę nową, rozszerzoną rodzinę zaproponowaną mu przez żonę. Oboje zaś poświęcili się całkowicie przygotowywaniu młodych dziewcząt do tworzenia chrześcijańskich rodzin.
Benedykta, posłuszna głosowi Boga, który nie powoływał jej do życia ukrytego ani kontemplacyjnego, lecz chciał, aby była „matką, nauczycielką i przewodniczką” ubogich i opuszczonych dziewcząt, na wzór Chrystusa Dobrego Pasterza naśladowała Jego ofiarę z wielką pokorą i niezmąconym pokojem ducha, świadoma, że w ten sposób współpracuje dla zbawienia młodych dusz. Pozostawiła po sobie pamięć kobiety wyjątkowej. W pełni odnoszą się do niej zarówno słowa Księgi Przysłów, jak i wcześniej przytoczona wypowiedź biskupa: Benedykta Benedykta była prawdziwie niewiastą dzielną i przez całe życie potwierdzała to swoim postępowaniem. Pochwała ta odnosi się do kobiet, które doskonalą siebie przez wielkoduszną troskę o bliźnich i dar z siebie samej — a właśnie w tym wyraża się pełnia kobiecego geniuszu, domagającego się, by kobieta była matką, czy to w sensie naturalnym, czy duchowym.
Wierne duchowi swojej Założycielki, oba Instytuty powstałe w Ronco i Vigevano — z godnym uznania zaangażowaniem troszczą się o zachowanie i rozwój otrzymanego dziedzictwa ku wielkiemu pożytkowi Kościoła. Obecnie siostry należące do rodziny Benedykty posługują w różnych częściach świata: we Włoszech, Hiszpanii, Afryce i Ameryce Łacińskiej.
Proces beatyfikacyjny Benedykty Cambiagio Frassinello rozpoczął się w roku 1926 z inicjatywy biskupa Pawii Giuseppe Balleriniego. Dnia 21 marca 1927 roku kardynał Carlo Dalmazio Minoretti, arcybiskup Genui, podpisał dekret rozpoczynający proces zwyczajny przed kurią arcybiskupią w Genui (1927–1932). Do tego procesu dołączono cztery procesy rogatoryjne przeprowadzone w diecezjach Novary, Tortony, Pawii i Mediolanu w latach 1927–1929.
W roku 1934 ówczesna Święta Kongregacja Obrzędów, po otrzymaniu od trybunału genueńskiego odpisu akt procesu, wydała dekret zezwalający na rozpoczęcie procesu apostolskiego. Również w Genui w roku 1935 przeprowadzono proces „super non cultu”, zatwierdzony przez kardynała Giuseppe Siriego w roku 1973. W roku 1940 Święta Kongregacja Obrzędów wydała dekret dotyczący pism Służebnicy Bożej. Dnia 25 lutego 1956 roku Sekcja Historyczna tejże Kongregacji otrzymała polecenie przeprowadzenia badań i opracowania dokumentacji dla przygotowania Positio historycznego. Opublikowane drukiem w roku 1979 Positio zostało dnia 29 kwietnia 1980 roku poddane analizie konsultorów historycznych i jednogłośnie zatwierdzone. W następnym roku, dnia 10 kwietnia, zostało ono zatwierdzone także przez Kongregację Zwyczajną, a dnia 4 maja tego samego roku wydano Dekret o wprowadzeniu sprawy beatyfikacyjnej do rozpoznania przez Stolicę Apostolską. Dnia 23 kwietnia 1985 roku sprawa uzyskała pozytywną opinię konsultorów teologicznych. Następnie dnia 4 czerwca tego samego roku pozytywną opinię wyrazili kardynałowie, a dnia 6 lipca poleciliśmy przygotować dekret o heroiczności cnót.
Po uznaniu cnót heroicznych wznowiono badanie cudu, rozpoczęte już wcześniej. Chodziło o niezwykłe uzdrowienie Caroli Garlaschelli, które dokonało się w roku 1926 w miejscowości Albuzzano na terenie Pawii. Proces obejmujący trzynaście sesji odbył się od dnia 5 października do dnia 4 listopada 1985 roku w Pawii. Kongregacja potwierdziła jego ważność dnia 17 stycznia 1986 roku. Następnie dnia 10 lipca tego samego roku zebrała się Komisja Lekarska Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych, która wydała pozytywną opinię, stwierdzając, że całkowite i trwałe uzdrowienie nie daje się wyjaśnić w świetle wiedzy medycznej. Chodziło bowiem o tyfusowe zapalenie mózgu i opon mózgowych, przy którym lekarze wydali niepomyślne rokowanie co do życia chorej. Po tym zarówno Kongres Konsultorów Teologicznych odbyty dnia 7 listopada 1986 roku, jak i Kongregacja Zwyczajna Kardynałów i Biskupów zgromadzona dnia 23 grudnia tego samego roku uznały, że uzdrowienie zostało dokonane przez Boga za wstawiennictwem Czcigodnej Benedykty Cambiagio Frassinello. Naszą władzą zatwierdziliśmy to orzeczenie i dekretem podpisanym dnia 3 stycznia 1987 roku ogłosiliśmy, że uzdrowienie Karoliny Garlaschelli z tyfusowego zapalenia mózgu i opon mózgowych dokonało się w sposób cudowny i należy je przypisać wstawiennictwu Benedykty Cambiagio Frassinello.
Po tym wszystkim wyznaczono dzień uroczystej beatyfikacji. Dzisiaj zaś na placu przed Bazyliką św. Piotra wypowiedzieliśmy podczas liturgii następującą formułę:
„Spełniając życzenie naszych Braci: Carla Marii Martiniego, arcybiskupa Mediolanu, Louisa Gonzague’a Langevina, biskupa Saint-Hyacinthe, Jeana Badré, biskupa Bayeux-Lisieux, Giuseppe Siriego, arcybiskupa Genui-Bobbio, a także wielu innych braci w biskupstwie oraz licznych wiernych, po zasięgnięciu opinii Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych, naszą władzą Apostolską zezwalamy, aby odtąd Czcigodni Słudzy Boży Andrzej Karol Ferrari, Ludwik Zefiryn Moreau, Piotr Franciszek Jamet i Benedykta Cambiagio Frassinello nosili tytuł Błogosławionych oraz aby ich wspomnienie mogło być obchodzone każdego roku w miejscach i w sposób określony przez prawo: Andrzeja Karola Ferrari dnia 2 lutego, Ludwika Zefiryna Moreau dnia 24 maja, Piotra Franciszka Jameta dnia 12 stycznia, a Benedykty Cambiagio Frassinello dnia 21 marca”.
To zaś, co niniejszym Listem postanawiamy, niech zachowa moc na zawsze, niezależnie od wszelkich przeciwnych postanowień.
Dan w Rzymie, u św. Piotra, pod pierścieniem Rybaka, dnia 10 maja roku Pańskiego 1987, w dziewiątym roku Naszego Pontyfikatu.
AUGUSTINUS Kard. CASAROLI
Sekretarz Stanu Stolicy Apostolskiej
Tłumaczenie OKM
Za: www.vatican.va
Copyright © Dykasterium ds. Komunikacji – Libreria Editrice Vaticana