Jan Paweł II
«CARITAS PASTORUM». BULLA KANONIZACYJNA, W KTÓREJ BŁOGOSŁAWIONY JÓZEF SEBASTIAN PELCZAR ZOSTAJE WPISANY DO KATALOGU ŚWIĘTYCH
Rzym, 18 maja 2003 r.
Jan Paweł, Biskup, Sługa Sług Bożych, na wieczną rzeczy pamiątkę
„Miłość pasterska jest tą cnotą, dzięki której naśladujemy Chrystusa w Jego darze z siebie i służbie. Nie polega ona jedynie na tym, co czynimy, lecz na darze z nas samych, który wyraża miłość Chrystusa do Jego owczarni” (Jan Paweł II, Homilia podczas adoracji eucharystycznej w Seulu, 7 października 1989 r., por. adhortacja apostolska Pastores dabo vobis, 23).
Miłość pasterska, będąca całkowitym oddaniem się Kościołowi, była szczególną cnotą biskupa Józefa Sebastiana Pelczara. Wiernie naśladując Boskiego Pasterza, z odwagą i gorliwością poświęcił się dziełu wiecznego zbawienia powierzonego sobie ludu, którym kierował swoją nauką i uświęcał przykładem świętego życia.
Ten wybitny pasterz Kościoła urodził się 17 stycznia 1842 roku w Korczynie koło Krosna. Po ukończeniu szkoły parafialnej uczęszczał do gimnazjum w Rzeszowie, a następnie w Przemyślu. Już wtedy zrodziło się w nim pragnienie kapłaństwa. Po ukończeniu wymaganych studiów przyjął święcenia kapłańskie 17 lipca 1864 roku. Po krótkiej pracy duszpasterskiej w parafii w Samborze wyjechał do Rzymu, aby pogłębić swoje wykształcenie, uzyskując doktoraty z teologii i prawa kanonicznego. Po powrocie do Polski kształcił alumnów Seminarium Duchownego w Przemyślu, a następnie wykładał na Wydziale Teologicznym oraz pełnił funkcję rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, przyczyniając się do rozwoju jego działalności naukowej i życia akademickiego. Wypełniając tę odpowiedzialną posługę, podejmował liczne trudy i doświadczał wielu przeciwności, które ofiarowywał Panu. W tym czasie opublikował liczne prace z zakresu duchowości, ascezy, teologii pastoralnej, historii i prawa kanonicznego. Cieszył się uznaniem jako kaznodzieja oraz podejmował wiele inicjatyw wychowawczych i kulturalnych, przygotowując w ten sposób serca ludzi na przyjęcie orędzia Ewangelii. Pragnąc zapewnić poszanowanie godności i praw ludzi pracy, zwłaszcza tych, którzy znajdowali się w najtrudniejszym położeniu, w maju 1891 roku założył Bractwo Najświętszej Maryi Panny Królowej Korony Polskiej dla Służących, którego celem była troska o życie religijne i moralne służących. Dla nich, a także dla robotników i młodych kobiet, 15 kwietnia 1894 roku założył w Krakowie Zgromadzenie Służebnic Najświętszego Serca Jezusowego, powierzając jego kierownictwo Czcigodnej Służebnicy Bożej Klarze Ludwice Szczęsnej. Nowa rodzina zakonna szybko rozprzestrzeniła się w różnych częściach Polski.
W 1899 roku został mianowany biskupem pomocniczym diecezji przemyskiej, a rok później jej biskupem ordynariuszem. Często wizytował parafie, erygował nowe oraz wznosił liczne kościoły. Kilkakrotnie zwoływał synody diecezjalne, wybudował niższe seminarium duchowne i zabiegał o utworzenie w Rzymie domu dla kapłanów odbywających studia. Wiele uczynił dla formacji duchowieństwa i katechetów. Przekonany, że „żaden stan ani żaden wiek nie stanowią przeszkody w osiągnięciu doskonałości”, prowadził powierzony sobie lud drogami świętości, sam zaś nieustannie dążył do doskonałości ewangelicznej. Budował wszystkich wytrwałym i radosnym praktykowaniem cnót chrześcijańskich i kapłańskich, każdego dnia czyniąc to, co zalecał wiernym w swoich kazaniach i pismach. Zarówno jako kapłan, jak i później jako biskup, z gorliwością głosił wiarę w Chrystusa oraz troszczył się o szerzenie prawd objawionych i o zachowanie nieskazitelności doktryny.
Swoje życie duchowe kształtował przez lekturę i rozważanie słowa Bożego, modlitwę oraz nabożeństwo do Najświętszego Serca Jezusowego, Eucharystii i Najświętszej Maryi Panny. Zawsze pozostawał wierny nauczaniu Urzędu Nauczycielskiego Kościoła, okazując posłuszeństwo Ojcu Świętemu i władzy kościelnej, głęboko przekonany, że „nie może mieć Boga za Ojca ten, kto nie ma Kościoła za Matkę” (por. św. Cyprian, O jedności Kościoła, 5). Całkowicie oddał się Chrystusowi, aby odpowiedzieć swoim życiem na wzniosłe świadectwo Boskiego Mistrza, który „istniejąc w postaci Bożej, przyjął postać sługi i stał się podobnym do ludzi”, pozostając wolnym od grzechu (por. Flp 2, 6-7). Świadomy przemijalności ziemskiego życia, nieustannie kierował wzrok ku wiecznej szczęśliwości, a w trudnych doświadczeniach z ufnością zawierzał się Bożej Opatrzności. Z ojcowską troską spieszył z pomocą potrzebującym, ubogim dziewczętom oraz ofiarom wojny. Roztropnie kierował diecezją i mądrze prowadził swoje duchowe córki. Sumiennie wypełniał obowiązki wynikające z własnego powołania oraz wiernie zachowywał przepisy kościelne. Zawsze odznaczał się pogodą ducha i niezłomną wiernością podjętym obowiązkom. Przez wiele lat cierpliwie znosił ciężką chorobę żołądka i wątroby. Prowadził życie skromne, surowe i pokorne. Posługę kapłańską pełnił aż do końca swoich dni. Pan powołał go do siebie po krótkiej chorobie 28 marca 1924 roku.
Ze względu na szerzącą się opinię świętości w 1954 roku rozpoczęto jego proces beatyfikacyjny i kanonizacyjny. Po przeprowadzeniu wszystkich czynności przewidzianych prawem wpisaliśmy go do grona Błogosławionych dnia 2 czerwca 1991 roku. Następnie dnia 20 grudnia 2002 roku został w Naszej obecności ogłoszony dekret o cudzie. Uwzględniając zgodną opinię Ojców Kardynałów i Biskupów zgromadzonych na Konsystorzu dnia 7 marca tegoż roku, postanowiliśmy, aby obrzęd kanonizacji odbył się w Rzymie dnia 18 maja.
Dzisiaj zatem na placu św. Piotra podczas uroczystej liturgii ogłosiliśmy następującą formułę:
„Na chwałę Świętej i Nierozdzielnej Trójcy, dla wywyższenia katolickiej wiary i wzrostu chrześcijańskiego życia, na mocy władzy naszego Pana Jezusa Chrystusa i Świętych Apostołów Piotra i Pawła, a także Naszej, po uprzednim dojrzałym namyśle, po licznych modlitwach i za radą wielu naszych Braci w biskupstwie, orzekamy i stwierdzamy, że Błogosławieni Józef Sebastian Pelczar, Urszula Ledóchowska, Maria de Mattias i Wirginia Centurione Bracelli są Świętymi, i wpisujemy ich do Katalogu Świętych, polecając, aby odbierali cześć jako Święci w całym Kościele. W imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego.”
Ten wybitny Pasterz dał znakomite świadectwo mądrości i wiedzy. Przyniósł wielki pożytek nie tylko swojej diecezji, ale całemu Kościołowi, ubogacając go swoimi pismami i gorliwie budując go swoją wybitną działalnością. Pragniemy zatem, aby za wstawiennictwem tego Świętego i umocnieni jego przykładem ludzie coraz bardziej odwracali się od tego, co przemijające, i nieustannie dążyli do dóbr wiecznych.
Chcemy, aby to, co postanowiliśmy, zachowało swoją moc teraz i w przyszłości, niezależnie od wszelkich przeciwnych postanowień.
Dan w Rzymie, u św. Piotra, dnia 18 maja Roku Pańskiego 2003, w dwudziestym piątym roku Naszego Pontyfikatu.
JA, JAN PAWEŁ II
Biskup Kościoła Katolickiego
Marcellus Rossetti, Protonotariusz Apostolski
Tłumaczenie OKM
AAS XCVI (2004), nr 6, s. 321-324
Copyright © Dykasterium ds. Komunikacji – Libreria Editrice Vaticana