Benedykt XVI
«ACCIPITE ARMATURAM». BULLA KANONIZACYJNA, W KTÓREJ NONIUSZ OD NAJŚWIĘTSZEJ MARYI ÁLVARES PEREIRA ZOSTAJE WPISANY DO KATALOGU ŚWIĘTYCH
Rzym, 26 kwietnia 2009 r.
Benedykt XVI, Sługa Sług Bożych, na wieczną rzeczy pamiątkę.
„Weźcie na siebie pełną zbroję Bożą, abyście w dzień zły zdołali się przeciwstawić i ostać, zwalczywszy wszystko” (Ef 6,13).
Błogosławiony Noniusz Álvares Pereira, urodzony w szlacheckiej rodzinie portugalskiej, przeszedł wszystkie szczeble kariery wojskowej, dochodząc aż do godności naczelnego dowódcy wojsk portugalskich, a u szczytu swego życia nieustannie dążył do doskonałości dzieci Bożych, aż nadszedł czas, gdy wstąpił do klasztoru karmelitów.
Urodził się w Bomjardim w Portugalii 24 czerwca 1360 roku. Wcześnie ujawniły się jego zdolności i predyspozycje do dowodzenia wojskiem. Posłuszny woli ojca, w wieku szesnastu lat zawarł małżeństwo. Z tego związku urodzili się dwaj synowie i córka.
Zabiegając o jedność narodu portugalskiego, z wielkim zaangażowaniem poświęcał wszystkie siły, zarówno na polu politycznym, jak i wojskowym, obronie jego wolności. Dlatego, mając zaledwie dwadzieścia pięć lat, został mianowany naczelnym dowódcą wojska. Głęboko przekonany o słuszności sprawy, której bronił oraz o sprawiedliwości swoich działań wojennych, zwykł zachęcać żołnierzy, aby pokładali ufność w Bogu, który jest źródłem wszelkiej sprawiedliwości, a zarazem wzywał ich do częstego przystępowania do sakramentów, słusznie bowiem uważał, że życie żołnierskie nie powinno stać w sprzeczności z życiem chrześcijańskim. Błogosławiony Noniusz łączył zatem męstwo żołnierskie z głęboką pobożnością chrześcijańską. Współcześni mu świadczą o jego nabożeństwie do Najświętszego Sakramentu i codziennym uczestnictwie we Mszy Świętej, co w tamtych czasach uchodziło za rzecz niezwykłą wśród osób, które nie były zakonnikami ani kapłanami. Szczególnym nabożeństwem darzył również Najświętszą Maryję Pannę. Na Jej cześć pościł w środy, piątki i soboty, a także w wigilie większych świąt, nawet w dniach, w których toczono walki. Swoją synowską wdzięczność wobec Matki Bożej wyrażał, odbywając liczne pielgrzymki do sanktuariów maryjnych oraz wznosząc kościoły ku Jej czci.
Po śmierci żony w 1387 roku nie zawarł ponownego małżeństwa. Przez całe życie dawał przykład nieskazitelnego postępowania i zdecydowanie sprzeciwiał się niektórym przejawom zepsucia obyczajów wśród swoich żołnierzy. Zawsze odznaczał się wielką hojnością wobec wszelkiego rodzaju potrzebujących: nie troszcząc się o własne bogactwa, gromadził inne skarby w niebie. Gdy udało mu się doprowadzić do pokoju z sąsiednimi państwami i w ten sposób zabezpieczyć niezależność królestwa, rozdzielił znaczną część swojego majątku pomiędzy współpracowników.
15 sierpnia 1423 roku, ku zdumieniu całego narodu, wyrzekł się tego, co jeszcze posiadał: najwyższej godności wojskowej, wszelkich tytułów, urzędów i zaszczytów. Następnie przywdział habit karmelitański w klasztorze w Lizbonie, który sam ufundował, wybierając najniższą pozycję — tak zwanego brata donata. Przyjął imię Noniusz od Najświętszej Maryi. Jedynie interwencja księcia Edwarda, syna króla Jana I, powstrzymała go przed odejściem do odległego klasztoru, dokąd chciał się udać, aby uniknąć częstych odwiedzin znamienitych obywateli i móc poświęcić się wyłącznie modlitwie. Pragnął również, jako ostatni spośród braci, prosić o jałmużnę; przełożeni i król nie pozwolili mu jednak na to. Zmarł w 1431 roku, prawdopodobnie 1 kwietnia, po ośmiu latach życia całkowicie poświęconego modlitwie i pokucie, miłości do ubogich oraz synowskiemu nabożeństwu do Maryi Dziewicy. Cały dwór królewski i mieszkańcy Lizbony przybyli na uroczysty pogrzeb człowieka, który już wcześniej uchodził za bohatera narodowego, a zaraz po śmierci został uznany za świętego.
Opinia świętości błogosławionego Noniusza Álvaresa Pereiry skłoniła króla Portugalii Edwarda i jego brata Piotra, aby już w 1477 roku zwrócili się do papieża Eugeniusza IV o zgodę na rozpoczęcie procesu kanonizacyjnego. Z biegiem lat jego kult się utrwalił i w 1634 roku zwrócono się o jego papieskie potwierdzenie. W 1894 roku rozpoczęto proces zwyczajny w celu uznania kultu Błogosławionego istniejącego od niepamiętnych czasów. Zakończył się on na sesji plenarnej ówczesnej Kongregacji Obrzędów orzeczeniem wydanym 15 stycznia 1918 roku. Następnie 23 stycznia tego samego roku papież Benedykt XV zatwierdził to orzeczenie dekretem „Clementissimus Deus”, ogłaszając go Błogosławionym. W 1940 roku Patriarcha Lizbony zwrócił się do papieża Piusa XII o zgodę na rozpoczęcie sprawy kanonizacyjnej błogosławionego Noniusza i uzyskał ją na mocy dekretu wydanego w 1941 roku. Niestety wydarzenia II wojny światowej uniemożliwiły dalsze prowadzenie procesu, ponieważ życie i działalność Kościoła oraz Stolicy Apostolskiej doświadczały wówczas poważnych trudności. Nie zdołało to jednak w żaden sposób osłabić nabożeństwa wiernych do naszego Błogosławionego. Przeciwnie, wskutek cierpień i potrzeb wywołanych wojną coraz więcej ludzi uciekało się do jego pomocy. Dlatego nowy Patriarcha Lizbony, Nasz Czcigodny Brat José, kard. da Cruz Policarpo, rozpoczął dochodzenie diecezjalne, które przeprowadzono od 13 lipca 2003 do 3 marca 2004 roku. Po pozytywnych opiniach zarówno konsultorów historyków, wyrażonych podczas posiedzenia 6 listopada 2007 roku, jak i konsultorów teologów 22 lutego 2008 roku, również kardynałowie i biskupi zgromadzeni na sesji zwyczajnej 6 maja 2008 roku wydali pozytywną opinię w sprawie heroiczności cnót błogosławionego Noniusza Álvaresa Pereiry. Na przestrzeni wieków istniały liczne świadectwa łask i dobrodziejstw otrzymanych z nieba za jego wstawiennictwem. W sprawie jednego z cudów przeprowadzono w Lizbonie dochodzenie diecezjalne od 23 listopada 2004 do 10 stycznia 2005 roku. Chodziło o niewytłumaczalne z naukowego punktu widzenia uzdrowienie pani Guilherminy de Jesus. Tak orzekła Konsulta Medyczna 3 kwietnia 2008 roku, a następnie szczególne posiedzenie konsultorów teologów 20 maja 2008 roku. Kardynałowie i biskupi, zgromadzeni na sesji zwyczajnej 17 czerwca tego samego roku, uznali, że wspomniane uzdrowienie zostało dokonane przez Boga za wstawiennictwem błogosławionego Noniusza Álvaresa Pereiry. My sami zezwoliliśmy Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych na ogłoszenie dekretu o cudzie 3 lipca 2008 roku.
Po należytym dopełnieniu wszystkich wymogów prawa, za zgodą kardynałów, arcybiskupów i biskupów zgromadzonych na Konsystorzu 21 lutego 2009 roku, postanowiliśmy, że obrzęd kanonizacji odbędzie się w Rzymie 26 kwietnia tego samego roku.
Dzisiaj zatem na placu św. Piotra podczas uroczystych obrzędów wypowiedzieliśmy następującą formułę:
„Na chwałę Świętej i Nierozdzielnej Trójcy, dla wywyższenia katolickiej wiary i wzrostu chrześcijańskiego życia, na mocy władzy naszego Pana Jezusa Chrystusa i Świętych Apostołów Piotra i Pawła, a także Naszej, po uprzednim dojrzałym namyśle, po licznych modlitwach i za radą wielu Naszych Braci w biskupstwie, orzekamy i stwierdzamy, że Błogosławieni Archanioł Tadini, Bernard Tolomei, Noniusz od Najświętszej Maryi Álvares Pereira, Gertruda Comensoli i Katarzyna Volpicelli są Świętymi i wpisujemy ich do Katalogu Świętych, polecając, aby odbierali oni cześć jako Święci w całym Kościele. W imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego.”
Następnie My sami oddaliśmy cześć nowemu Świętemu, wysławiając jego cnoty i zasługi, zwłaszcza miłość do Boga i Ojczyzny, niezachwianą wierność obowiązkom wynikającym z powołania zarówno obywatelskiego, jak i zakonnego, prawość obyczajów, pokorę, gorącą modlitwę, ducha pokuty oraz heroiczny przykład oddania cierpiącym i potrzebującym pomocy. Słusznie bowiem należy wysławiać tego, który „jak dobry żołnierz Chrystusa Jezusa” (2 Tm 2,3) nie lękał się w życiu trudów i niebezpieczeństw, gdy mężnie i zwycięsko bronił wiary, honoru i Ojczyzny.
To zaś, co postanowiliśmy w niniejszej Bulli, niech pozostanie ważne i niezmienne, teraz i w przyszłości, niezależnie od wszelkich przeciwnych postanowień.
Dan w Rzymie, u Świętego Piotra, dnia 26 kwietnia roku Pańskiego 2009, w piątym roku Naszego Pontyfikatu.
JA, BENEDYKT
Biskup Kościoła Katolickiego
Marcellus Rossetti
Protonotariusz Apostolski
Tłumaczenie OKM
Za: AAS CIII/2011, nr 3, s. 167-170
Copyright © Dykasterium ds. Komunikacji – Libreria Editrice Vaticana